Жасыл бөлме: Өлілер құрметіне арналған алтарь

Кіріспе

Франсуа Трюффоның 1978 жылғы фильмі, 2015 жылғы фильм. «Жасыл бөлме» – Франсуа Трюффоның 1978 жылғы француздық тарихи драмалық фильмі. Ол Генри Джеймстің 1895 жылғы «Өлілер алтары» атты әңгімесіне негізделген. Фильмде адам өміріндегі қайтыс болған жандарға үңіліп, оларға арнап ескерткіш құрады. Бұған қоса, Генри Джеймстің 1903 жылғы «Жангелдегі аң» повесі мен 1896 жылғы «Қалай болды» атты әңгімесі де фильмнің сюжетіне негіз болған. Бұл Трюффоның режиссер ретінде түсірген он жетінші толық метражды фильмі және өзі басты рөлде сомдаған үшінші және соңғы туындысы. Фильмде Франсуа Трюффо, Натали Байе, Жан Дасте және Патрик Малеон ойнайды. Трюффо фильмнің сценарийімен бірнеше жыл жұмыс істеді және қайтыс болғандарды құрметтеу және есте сақтау тақырыбына ерекше мән берді. Ол фильмде өзінің өмірінен өткен жандардың портреттерін басты кейіпкердің «Өлілер алтарына» қосты. «Жасыл бөлме» Трюффоның ең жоғары бағаланған фильмдерінің бірі болғанымен, коммерциялық тұрғыдан аса табысты болмады.

Сюжет

Оқиға Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін он жыл өткен соң Францияның шағын қаласында орын алады. Басты кейіпкер – Джулиен Давенн, «Глоб» газетінде редактор болып жұмыс істейтін соғыс ардагері. Ол жерлеу туралы хабарландыруларға маманданған («некрологтың шебері», бас редакторының айтуынша) және өлім туралы ой оны мазалайды. Давен әйелі Джулиге құлшынып табыну үшін үйінің жоғарғы қабатында бөлме дайындаған, ол қарт үй шаруасы Рэмбо ханым және естімейтін Жорж есімді баламен бірге тұрады. Оның әйелі он бір жыл бұрын, өмірінің гүлденген шағында қайтыс болған. Күн күркіреген кезде өрт жасыл бөлмені жайлап, Давен тек әйелінің суреттері мен портреттерін ғана құтқара алады. Жюлидің жерленген жері орналасқан сол зиратта қираған шіркеуді тапқаннан кейін, Джулиен оны әйеліне ғана емес, зираттағы барлық марқұмдарға арнауға шешім қабылдайды, өмірде көбінесе өлгендерді көретін кез келген адам сезінетіндей. Бұл орын жанып тұрған шамдардың орманына айналады, оның ішінде өмірінде бағалаған адамдардың суреттері бар. Шіркеуді сақтап қалу үшін Давенн Джулидің жүзігін қайтарып алған аукцион үйінің хатшысы Сесилияны шақырады. Екеуінің арасындағы қарым-қатынас француз саясаткері және Давеннің бұрынғы жақын досы Пол Массиньи қайтыс болғаннан кейін дами бастайды. Фильмде Массиньидің бір кезде Давенге опасыздық жасағаны айтылады, бірақ бұл опасыздықтың мәні ашылмайды. Сесилияның үйіне алғаш келген Давенн қонақ бөлмесінің Массиньидің суреттеріне толы екенін көреді және түсіндірме сұрамастан кетіп қалады. Шіркеуде Сесилия оған Массиньидің көптеген әйелдерінің бірі болғанын және оны әлі де жақсы көретінін айтады. Ол Массиньидің алтарьдағы шамдардың бірімен бейнеленуін сұрайды. Давенн оның өтінішін қабылдамағаннан кейін Сесилия қарым-қатынасты үзеді, ал ол күйзеліске ұшырайды. Ол тамақтан бас тартады, дәрігерге көрінбейді және сөйлемей, үйіне қамалады. «Глоб» газетінің бас редакторы Сесилияға оған хат жазуды ұсынады. Соңында ол өзінің махаббатын білдіреді, бірақ ол ешқашан жауап бермейтінін біледі, «себебі сізді жақсы көру үшін мен өлгенім керек». Массиньиді кешіргеннен кейін Давен оған шіркеуде қосылады, бірақ ол әлсіреп, жерге құлап, көз жұмады. Сесилия бұрын сұрағандай, жұмысты аяқтап, соңғы шамды Джулиен Давеннге арнайды.

The action takes place ten years after the end of World War I in a small town in France. The protagonist, Julien Davenne, is a war veteran who works as an editor at the newspaper, The Globe. He specializes in funeral announcements ("a virtuoso of the obituary", as defined by its editor in chief) and the thought of death haunts him. Davenne has reserved a room for the worship of his wife, Julie, on the upper floor of the house he shares with his elderly housekeeper, Mrs. Rambaud, and Georges, a deaf mute boy. His wife had died eleven years previously, at the height of her beauty. During a thunderstorm, a fire destroys the green room, Davenne managing to save only pictures and portraits of his wife. On discovering an abandoned chapel in ruins, at the same cemetery where Julie is buried, Julien decides to consecrate it not only to his wife but to all the cemetery's dead, having reached "that point in life where you know more dead than alive." The place is transformed into a forest of lighted candles, with photos of all the people he treasured in life. To keep the chapel, Davenne calls a young woman, Cécilia, secretary of the auction house that has regained a ring that had belonged to Julie. The friendship between the two seems to evolve when Paul Massigny, a French politician and Davenne's former best friend, dies. The film suggests that Massigny once betrayed Davenne but does not say what constituted the betrayal. When Davenne first visits Cécilia at home, Davenne discovers that the living room is full of pictures of Massigny and, without asking for explanations, leaves. At the chapel, Cecilia tells him that she was one of Massigny's many women and still loves him. She requests that Massigny be represented by one of the candles on the altar. After being rebuffed by Davenne, Cecilia breaks off the relationship and he breaks down. He locks himself away at home, refusing to eat, to see the doctor, or talk. The managing editor of The Globe recommends that Cécilia write him a letter. She finally declares her love, knowing he would never reciprocate, "because to be loved by you, I should be dead." Having forgiven Massigny, Davenne joins her in the chapel, but he is weakened, falls to the ground and dies. Cécilia completes the work, as she had asked the first time, dedicating one last candle to Julien Davenne.

Бастапқы және жазу

Труфо алғаш рет 1970 жылдың желтоқсанында Генри Джеймстің шығармаларын оқығаннан кейін «Жасыл бөлме» жұмысын бастады. Труфоға әсіресе «Өлілердің құрбандық тағы» ұнады және ол досы Эйме Александрдан оның үшін француз тіліндегі жаңа нұсқасын аударуды сұрады. Александр сонымен қатар ұқсас тақырыптардағы Антон Чехов пен Лев Толстойдың шығармаларын ұсынды, ал Труфо Джеймстің өмірі туралы өз зерттеулерін жүргізіп, Бостон қаласындағы үйіне барды. Труфо 1974 жылға дейін басқа жобалармен айналысты, содан кейін оның қызығушылығын қайта жақтандырған әңгіменің жаңа француз тіліндегі нұсқасы жарық көрді. Труфо фильм туралы: «Оқиғаны құрастыру қиын болды, бірақ сонымен бірге мені тақырып қызықтырды», – деді. Сол жылдың шілдесінде ол сценарист Жан Груомен келісімшарт жасасып, фильмнің экранизациясын бастауға кірісті. Труфо мен Груо бұрын «Жюль мен Джим» (1962), «Жабайы бала» (1970) және «Екі ағылшын қызы» (1971) фильмдерінде бірлесіп жұмыс істеген. Бірнеше жыл бойы Труфо өмірінен өткен адамдарға қызығушылық танытты, бастапқыда оның ұстазы және әкелік бейнесі болған Андре Базиннен бастап, ол Труфоның алғашқы көркем фильмін түсіруге кіріспес бұрын қайтыс болды. Труфо L'Express журналының тілшісіне: «Мен өлгендерге адалмын, олармен бірге өмір сүремін. Мен қырық бес жастамын және қазірдің өзінде өлі адамдармен қоршалғанмын», – деді. 1977 жылы Труфо тағы екі маңызды әкелік бейнесін жоғалтты: Cinémathèque Française директоры Анри Ланглои және Роберто Росселлини, оны Труфо Le Matin de Paris газетімен сұхбаттасу кезінде «Андре Базинмен бірге ең зиялы адам» деп атады. Осы уақытта Труфо «Пианиношыны атуды» көрді және актерлердің жартысының содан бері қайтыс болғанын байқады. L'Humanité Dimanche журналына берген сұхбатында Труфо: «Неге тірілерге секілді өлгендерге де бірдей сезімдерге, бірдей агрессивті немесе мейірімді қарым-қатынасқа ие болмау керек?» – деп сұрады және ол «өлген адамды ұмытпауды қалайтын адамды экранға түсіргім келеді» деп қосты. Оның пікірінше, «Жасыл бөлме» – өлімге табыну емес, біз кездескен, бірақ қазір жоқ адамдарға деген сүйіспеншіліктің жалғасы және олардың мәңгілік екендігі туралы ой. Дэйвеннің ұмытудан бас тартуы маңызды, және осы бас тарту Труфо үшін маңызды. Труфо Груоға Джеймстің 1903 жылғы «Жангелдегі аң» повесін және 1896 жылғы «Оның келген жолы» әңгімесін оқып беруді ұсынды, олар да фильмге енгізілді. Труфо сонымен қатар алғашқы оқиғаның оқиға орынын 1920 жылдардағы Францияға ауыстыруды және Бірінші дүниежүзілік соғысты сюжеттің маңызды факторы ретінде көрсетуді қалады. Шындығында, ол Генри Джеймстің 1928 жылғы тақырыптарын Бірінші дүниежүзілік соғыстың естелігімен тікелей байланыстыру үшін таңдағанын айтты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде миллиондаған өлім-жітім туралы ойды тиімді тудыру мүмкін емес. 1975 жылдың көктемінде Груо «La Fiancée disparue» («Жоғалған құдайы») деп аталатын алғашқы нұсқаны аяқтады. Труфо сценарийді тым ұзын деп ойлады, және Груо оны қысқартты. Труфоның сценарийді өзгерту туралы талаптары Груоны онымен жұмыс істеуден қанағаттандырмады. Ален Реннастың «Америкалық ағасы» фильмінің сценарийін де жазып жатқан Труфо жобаны тоқтатты және ақырында «Шағын өзгерістер» және «Әйелдерді жақсы көретін адам» фильмдерін түсірді. Ол «Жасыл бөлме» тақырыбын зерттеуді жалғастырды, Марсель Прусттың «Өткен уақыттарды еске алу» және Джуничиро Танизаки сияқты жапон әдебиетін қайта оқыды. Ол сонымен қатар Эрик Ромерден сценарийге көмектесуді сұрады, бірақ режиссерге дейін шығарылған материал қызығушылық тудырмады. 1976 жылдың қазан айында Труфо Груоға жаңа нұсқаны көрсетті, онда енді бас кейіпкер Жюльен Давеннің шәкірті ретінде саңырау және сөйлемейтін бала бар еді, ал Давен шағын париждік журналда некрологтар жазушысы болып жұмыс істеді. Поль Массиньидің қатысуы да оқиғаның дамуы үшін маңызды болды. Труфо Массиньи болмаса фильмнің болмайтынын, өйткені ол тым жылдам болар еді, және «Жасыл бөлме» – Массиньи анти-батыр болатын ертегі екенін айтты. Груо 1977 жылдың ақпанына дейін сценарийдің жаңа нұсқасын аяқтады. Труфо оны өзінің көмекшісі Сюзан Шиффманмен бірге жұмыстады және 1977 жылдың мамырында соңғы нұсқасын аяқтады.

Truffaut first began work on The Green Room in December 1970 after reading the works of Henry James. Truffaut especially liked "The Altar of the Dead" and asked his friend Aimée Alexandre to translate a new French version for him. Alexandre also recommended works by Anton Chekov and Leo Tolstoy with similar themes, while Truffaut did his own research on James's life and visited his home in Boston. Truffaut worked on other projects until 1974, when a new French version of the short story was published, renewing his interest. Truffaut commented on the film, "the story was difficult to construct, but at the same time, I was attracted to the subject." In July of that year he then reached a contract agreement with screenwriter Jean Gruault to begin drafting a film adaptation. Truffaut and Gruault had previously collaborated on Jules and Jim (1962), The Wild Child (1970), and Two English Girls (1971). For several years Truffaut had become increasingly interested in people from his life who had died, beginning with his mentor and father figure André Bazin, who had died the day before Truffaut began shooting his first feature, The 400 Blows. Truffaut told a reporter for L'Express: "I'm faithful to the dead, I live with them. I'm forty five and already beginning to be surrounded by dead people." In 1977 Truffaut lost two other important father figures: Cinémathèque Française director Henri Langlois and Roberto Rossellini, whom Truffaut called "the most intelligent man, with André Bazin" during an interview with Le Matin de Paris. Around this time Truffaut had watched Shoot the Piano Player and noticed that half the actors had since died. In an interview with L'Humanité Dimanche magazine Truffaut asked "Why not have the same range of feelings for the dead as for the living, the same aggressive or affectionate relationship?" and added that he wanted to film "what it would be like to show on screen a man who refuses to forget the dead." According to him, The Green Room is not the worshipping of death, but an extension of the love for the people that we have met and who are no longer alive, and the idea that they have a permanency. What matters is that Davenne refuses to forget, and this refusal is important for Truffaut. Truffaut recommended that Gruault read James's 1903 novella The Beast in the Jungle and 1896 short story "The Way It Came", which were also incorporated into the film. Truffaut also wanted to change the setting of the original story to 1920s France with World War I as a major factor in the plot. In fact, he stated that he chose to adapt Henry James’ 1928 themes because he wanted to link them directly with the memory of the First World War. The idea of massacre, millions of deaths, is not evoked as effectively by the Second World War. By spring 1975, Gruault had finished a first draft called La Fiancée disparue (The Vanished Fiancée). Truffaut thought the script was too long and Gruault made cuts. Truffaut's continuing requests for script modifications caused Gruault to become dissatisfied working with him. Truffaut, also busy writing the script for Alain Resnais's Mon oncle d'Amérique, put the entire project on hold and eventually shot Small Change and The Man Who Loved Women. He continued to research the themes of The Green Room, reread Marcel Proust's Remembrance of Things Past and Japanese literature such as the works of Jun'ichirō Tanizaki. He also asked Éric Rohmer for help with the script, but the material thus far produced did not interest the director. In October 1976, Truffaut showed a new draft to Gruault, which now included a deaf mute child as the main character Julien Davenne's protégé, and had Davenne work as an obituary writer in a small Parisian magazine. The presence of Paul Massigny was also vital for the development of the story. Indeed, Truffaut stated that without Massigny there would be no film because it would be too static, and that The Green Room is a tale in which Massigny is the anti hero. Gruault finished a new version of the script by February 1977. Truffaut worked on it with his assistant Suzanne Schiffman and completed the final draft in May 1977.

Кастинг

Жюльен Давенннің басты рөліне Труфо алдымен актер Чарльз Деннерді қарастырған, бірақ ол қол жетімді болмады. Фильмнің жеке сипаты мен Жюльен Давенн кейіпкерінің ерекшелігіне байланысты, Труфо өзі осы рөлді ойнауға шешім қабылдады, ол: «Бұл фильм – қолмен жазылған хат сияқты. Қолмен жазғанда, ол мінсіз болмайды, жазу дүмпілдеуі мүмкін, бірақ ол – сіздің жазуыңыз, сіздің қолтаңбаңыз» деді. Бұл шешімді тек Труфо кейіпкерді сомдауы себебінен емес, сонымен қатар Давенннің фильмдегі мақсаты, оны анықтайтын нәрсе – өлгендердің естелігін сақтау, оларды ұмытудан бас тарту, режиссерлік қызметпен байланысты болды. Ол Дәвенн кейіпкеріне жақындық сезінді, себебі ол өлгендерді еске алудың «өмірдің өткіншілігімен күресте» көмектесетініне сенді. Персонажға деген құштарлығына қарамастан, Труфо рөлге күмәнмен қарады және өзін тым ескі санады. Ол парик жасатты, бірақ оны пайдаланбады. Бұл Труфоның өзі басты рөлде ойнаған үшінші және соңғы фильмі болды. Бірге ойнаған актриса Натали Бейдің айтуынша, Труфо нашар ойнаудан қорқып, фильмді тоқтатуға жақындады: «Ол маған: «Бұл ақылға сыймас, ешқашан жұмыс істемейді!» дейтін. Ол бәрін тоқтатуға асықты». Бей Сесилия рөліне «Түн үшін күн» және «Әйелдерді сүйген адам» фильмдерінде бірге жұмыс істегеннен кейін ие болды. Кейіннен Бей: «Егер Франсуа менімен бірге ойнауды сұраса, ол менің проблема тудырмайтын актриса екенімді білгендіктен болды. Ол маған сенді, бұл оны қатты сендірді» деді. Труфо актерлік құрамды Жан Дастемен (Давенннің «Глоб» кинотеатрындағы басшысы), Антуан Витезбен (дін қызметкері), Жан Пьер Муленмен (Давенн жұбатқан жесір) және Патрик Малеонмен (саңырау бала) толықтырды. Труфо сонымен қатар өзінің өндіріс компаниясының техниктері мен қызметкерлерін ұсақ рөлдерге шақырды. «Жасыл бөлме» фильмінің мәні туралы сұрағанда, Труфо: «Мен әйел жағындамын, еркекке қарсымын. Осы ғасыр аяқталып бара жатқанда, адамдар ақымақтыққа және өзіне-өзі зиян келтіруге бейім, біз оған қарсы күресуіміз керек. «Жасыл бөлме» – ертегі емес, психологиялық картина емес. Моралы: тірілермен айналысу керек! Бұл адам өмірді елемеді. Міне, тіршілік туралы идеяның бұзылуы» деді.

For the lead role of Julien Davenne, Truffaut first wanted to cast actor Charles Denner, but he was not available. Because of the personal nature of the film and the character of Julien Davenne, Truffaut decided to play the part, stating that "this film is like a handwritten letter. If you write by hand, it isn’t perfect, the writing may be shaky, but it is you, your writing." This decision was not simply taken because Truffaut embodied the character, but because Davenne’s obsession, what he does throughout the whole film, what defines him, that is, keeping the memory of the dead alive, refusing to forget them, linked in a way to the activity of the director. Specifically, he felt a closeness to the character of Davenne, due to his own valuations of remembrance of the dead as helping in the "struggle against the transience of life". Despite his strong feeling for the character, Truffaut was hesitant about the role and thought he may be perceived as too old. He had a wig made, but ended up not using it It was Truffaut's third and last of his own film in which he played a leading role. According to co star Nathalie Baye, Truffaut almost shut the film down for fear of a bad performance: "He would say to me, 'It's madness; it will never work!' And he came close to wanting to stop everything." Baye was cast as Cécilia after having worked with her in Day for Night and The Man Who Loved Women. Baye later stated that "If Francois asked me to perform with him, it was because he knew I wasn't the kind of actress who caused problems. He could rely on me, which was very reassuring to him." Truffaut filled out the cast with Jean Dasté as Davenne's boss at The Globe, Antoine Vitez as a clergyman, Jean Pierre Moulin as a widower that Davenne comforts in the film and Patrick Maléon as the deaf mute child. Truffaut also cast technicians and personnel from his production company in small roles. When asked about the message of The Green Room, Truffaut said "I am for the woman and against the man. As this century approaches its end, people are becoming more stupid and suicidal, and we must fight against this. The Green Room is not a fable, not a psychological picture. The moral is: One must deal with the living! This man has neglected life. Here we have a breakdown of the idea of survival."

Түсірілім

"Жасыл бөлме" 1977 жылдың күзінде Франциядағы Хонфлер қаласында United Artists компаниясы ұсынған 3 миллион франк бюджетпен түсірілді. Сол жазда Труффо түсірілім ордаларын таңдап, өзінің көп жылдық серігі Нестор Альмендросты оператор ретінде шақырды. Фильмге готикалық көрініс беру үшін Альмендрос шам жарығын жарық көзі ретінде де, практикалық жарық ретінде де пайдаланды, ал электр жарығын "электр жарығы мен шам жарығының қарсы қоюын пайдаланып, фильмге әуестік сезім беру үшін" қолданды. Труффо түсірілім кезінде түссіздікке ұмтылды, түсті фильм мен шындық арасындағы соңғы "қорғаныш қабатын" жою деп санады: "Егер фильмде жалғандық болмаса, онда ол фильм емес". Альмендрос кейіннен фильмнің мұңды тонға ие болғанына қарамастан, "бұл фильм қуанышпен жасалды және түсірілім оның мансабындағы ең жағымдысы болды" деді. Көптеген сахналар Хонфлердегі төрт қабатты "Трублет" үйінде түсірілді. Бұл үйдің және оның аумағының ішінде фильмнің көптеген маңызды орындарына арналған декорациялар болды: Дэвеннің үйі, "Глоб" театрындағы кеңсесі және аукцион залы. Басқа орындарға Кан қалалық зират және Сен-Пьер-дю-Вальдегі Карбек шіркеуі кірді. Шіркеу Дэвеннің қайтыс болғандарға арналған құлшыныс орны ретінде пайдаланылды, ал Жан Пьер Кохут Свелко оның ішкі декорациясын жасады. Құлшыныс орнында Генри Джеймс, Оскар Уайльд, Труффоның "Екі ағылшын қызында" кішкентай рөлде ойнаған қарт адам, актер Оскар Вернер Бірінші дүниежүзілік соғыс формасында, Жак Одиберти, Жан Кокто, Морис Жобер, Раймонд Квено, Жанна Моро және оның қарындасы Мишель Моро, Луиза Левек де Вильморин, Эме Александре, Оскар Левенштейн, Марсель Пруст, Гийом Аполлинер және Сергей Прокофьевтің портреттері болды, олардың көптегені Труффоның құдай санаған тұлғалары еді.
Түсірілім 1977 жылдың 11 қазанында басталды және 1977 жылдың 27 қарашасына дейін жалғасты. Түсірілім алаңындағы атмосфера әсіресе көңілді болды және Натали Бай ол мен Труффоның түсірілім кезінде жиі күлімсіреп, күлгендерін айтты. Алайда, ол Труффодан толыққанды режиссерлік нұсқаулар алудың қиын болғанын мойындайды, өйткені ол өзінің өнерлеуіне ерекше назар аударды. Бай Труффомен бірге ойнаудың қиын болғанын да айтты, себебі оның "көзсіз, дерлік механикалық" актерлік тәсілі оның өзінің тәсілдерін сәйкестендіруді қажет етті.

The Green Room was shot in the fall of 1977 in Honfleur, France with a budget of 3 million francs provided by United Artists. That summer, Truffaut scouted locations and hired his longtime collaborator, Néstor Almendros, as cinematographer. To give the film a Gothic look, Almendros used candle light as both source and practical lighting, with electrical lights used to "exploit the contrast between electric light and a flood of candlelight to give the film a ghostly quality." Truffaut also intended a resulting lack of colour throughout filming, condemning colour as a removal of the final "barrier" between film and reality: "If there is nothing false in a film, then it is not a film." Almendros later said that, despite the film's somber tone, "this film was put together with joy, and the shooting was the most pleasant" of his career. Many of the scenes were shot in the four story Maison Troublet in Honfleur. This house and its grounds included sets for many of the film's main locations: Davenne's house, his office at The Globe and the auction room. Other locations included the Caen cemetery and the Carbec Chapel in Saint Pierre du Val. The chapel was used for Davenne's shrine to the dead, with Jean Pierre Kohut Svelko designing the set inside. Among the portraits included in the shrine are Henry James, Oscar Wilde, an old man who played a small role in Truffaut's Two English Girls, actor Oskar Werner in a World War I uniform, Jacques Audiberti, Jean Cocteau, Maurice Jaubert, Raymond Queneau, Jeanne Moreau and her sister Michelle Moreau, Louise Lévêque de Vilmorin, Aimée Alexandre, Oscar Lewenstein, Marcel Proust, Guillaume Apollinaire and Sergei Prokofiev, many of whom were idolised figures of Truffaut's
Filming began on October 11, 1977 and lasted until November 27, 1977. The atmosphere on the set was especially fun and Nathalie Baye revealed that she and Truffaut often had laughing fits during takes. However, she also admits to having found it difficult to receive comprehensive direction from Truffaut, as he remained highly focused on his own performance. Baye also had difficulty performing alongside Truffuat, due to his "expressionless, nearly mechanical" approach to acting, which required her to adjust her own approaches accordingly.

Тақырыптар

Жарым-автобиографиялық "400 соққы" (1959) фильмінен бері, Труффо өзінің фильмдерінде жеке тәжірибесі мен сезімдерін жиі бейнелейтіні байқалды. Медианың осындай экспрессионистік қолданылуы арқылы, ол режиссер және сыншы ретінде жеке қолдаған, киноны өнер ретінде қарастыратын теория аясында өзін кино авторы ретінде жариялады. Осының нәтижесінде, Труффоның фильмдері көбінесе жастық пен балалық шақтың сергектігі сияқты белгілі бір тақырыптар мен стильдерге ден қоятын, әсіресе оның көптеген фильмдерінде қайта-қайта келетін Антуан Дойнел кейіпкері арқылы көрінетін. Дегенмен, "Жасыл бөлме" Труффоның мансабының соңында түсірілді және тақырыптық тұрғыдан оның ертерек туындыларынан өзгеше. "Жасыл бөлме" балалық шақты сағындырады, бірақ өмірдің соңғы кезеңдеріне көбірек назар аударады, Труффо өлім және қайтыс болғандарды еске алу туралы ойларын білдіреді. Бұл тақырып "бірнеше жыл бойы оны толғандырған және көптеген достары мен әріптестерінің қазасымен күшейген", мысалы, бұрын "Пианиношыны ату" фильмінде онымен бірге жұмыс істегендер. Бірақ фильмнің тағы бір тақырыбы – Труффоның мансабы бойына жеке экспрессионизмінің көрінісі. "Өлімге табыну мен өмір сүруге құштарлық арасындағы қайшылықты қалай түсінесіз?" деген сұраққа Труффо: "Бұл фильмнің өзіндік тақырыбы" деп жауап берді. Гиллен фильмді "киноны естеліктерді марапаттау ретінде көрсетеді" деп жазды. Алайда, "Жасыл бөлме" фильмінде де "адамдық байланыстан алыстау және романтикалық құштарлық" тақырыбы жиі кездеседі, бұл "Труффоның жиырма жыл бойы түсірген фильмдерінің көпшілігінде" айқын байқалады.

Музыка

Трюфо композитор Морис Жобердің 1936 жылғы «Фламанд концерті» әніне жазылған музыканы таңдады, оның жұмысын ол бұрын төрт рет қолданған болатын. Ол осы музыканы түсірілім алаңында ырғақ жасау және актерлер мен түсірілім тобы үшін діни, ритуалдық атмосфера құру мақсатымен ойнатты. Трюфоның айтуынша, камера мен актерлердің қимылдары Жобердің музыкасының ырғағымен үйлеседі. Кейін режиссер Франсуа Порсил: «Оның актерлік шеберлігіндегі кенеттен жарылысқан шиеленіс пен терең сенімнен Жобер стилінің тікелей көрінісін табуға таң қалмайсыз, оның күшейіп бара жатқан қарқыны мен кенеттен тоқтауы, тартымдылығы мен зорлығында» деді. Трюфо түсіндірді: «Мен оның музыкасының айқындығы мен күн сәулесімен толы екенін түсіндім, ол барлық қаза болғандардың естеліктерін сүйемелдеу үшін ең жақсы музыка болды». Дегенмен, түсірілімнің соңғы нұсқасында музыканың сирек қолданылуы тұрақты үнсіздікке әкелді, бұл «адамгершіліксіз қоғамдағы адамның оқшалануын және моральдық және эстетикалық тазалықтың күші мен шектеулерін» жасырған деп саналады. Гиллен фильмнің музыкалық шығарма сияқты монтаждалғанын және әр көрініс «бір тақырыптағы вариациялар тізбегін орындайтынын» жазды.

Шығару және қабылдау

Труфо 1978 жылдың наурыз айында «Жасыл бөлме» фильмін монтаждап аяқтады және оны өзіне сенген достары мен әріптестеріне көрсетті. Олар фильмді бірден жоғары бағалап, оны оның ең үздік туындыларының бірі деп атады. Көптеген адамдар оған хат жазды, мысалы, Изабель Аджани: «Барлық фильмдеріңіздің ішінде бұл мені ең көп толқытқан және маған сөйлескен фильм, «Екі ағылшын қызымен» бірге. Сіздің қасыңызда жылағаным үшін көңілім жайланды». Ален Делон Труфоға: «Жасыл бөлме, Клемент, Висконти және тағы бірнеше туындылармен бірге менің құпия бағымның бір бөлігі болып табылады» деді. Эрик Ромер оған: «Мен сіздің фильміңізді терең әсерлі деп таптым. Мен сізді фильмде өте әсерлі көрдім». Антуан Витез Труфоға: «Мен сізге «Жасыл бөлме» фильмін көргендегі сезімімді әлі айта алмадым. Мен ондағы мейірімділікті көріп, ең қатты тигені – осы. Мені де сол қауымға қосыңыз деп рахмет айтам» деді. «Жасыл бөлме» фильмі Труфоның ең ірі қаржылық сәтсіздігі болғанымен, сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Француз киносыншысы Франсуа Шале фильмді ұнатпады, бірақ Труфо басқа жақтан жоғары мақтаулар алды. Паскаль Боницер фильмді «ең терең және аса асыра сілтемесіз, соңғы жылдардағы ең әдемі француз фильмдерінің бірі» деп бағалады және «Труфо кейіпкерін бекер емес сомдады, себебі соңғысында Джулиен Давенн автор мен актер ең тығыз байланыста. Мұндай жағдайда режиссер өзінің денесін (және осы жерлеу фильмі аясында сөздің барлық екіұштылығын ескеріңіз) және тіпті өлгендерін де араластырады, Джулиен Давенннің өлімін Франсуа Труфоның өлімімен бірге фильм аяқталатын жалынды шіркеуде біріктіреді». Жоэль Магни Давеннді «труффолық» батыр деп атады, «ол қазіргі сәтті толыққанды сезіне алмайды, шындықпен үнемі уақыт айырмашылығында болады». Француз журналы «Телерама» Давеннді «l'homme qui aimait les flammes» («жалындарды жақсы көрген адам») деп атады. Жан Луи Бори Le Nouvel Observateur басылымында: «Оның қарапайым және таза сызығы кинотеатрлық өсиетке ұқсайды. Труфоның тағы да фильмдері шығады, бірақ олардың ешқайсысы да осы «Жасыл бөлме» сияқты жақын, жеке және жанды тесіп өтетін фильм болмас» деп жазды. «Жасыл бөлме» 1978 жылдың 5 сәуірінде көрсетілімге шықты және 30 000-нан астам билет сатылып, қаржылық сәтсіздікке ұшырады (2015 жылға дейін барлығы 161 293 билет сатылды). Дейв Кер «Чикаголық оқырман» журналында фильмнің «нейрозда аяқталып» қалғанын айтса да, түсірілім жұмысын жоғары бағалады. Time Out журналының теріс пікірінде фильмнің «жетіспеушілігі» «Труфоның актерлік шеберлігінің жетілмегендігімен» және «сценарийдің әсем тілімен» байланыстырылды. Труфоның өзі «Жасыл бөлме» фильмінің қабылдануын коммерциялық сәтсіздікке ұшырағанына қарамастан, «Мен сәтті болдым» деп мәлімдемей, «қиындықтан шығудың» жолы ретінде қарастырды. Rotten Tomatoes шолу агрегаторында фильмнің рейтингі 38%, 8 шолу негізінде, орташа бағасы 10 баллдан 5,5 баллды құрайды.

Truffaut completed the editing of The Green Room in March 1978 and showed it to his trusted friends and co workers, who immediately praised the film and called it one of his best. Many wrote to him via letter, such as Isabelle Adjani, who stated: 'Of all your films it is the one that most moved me and spoke to me, along with Two English Girls. I felt good crying in your presence.' Alain Delon told Truffaut: "The Green Room, along with Clément, Visconti and very few others, is part of my secret garden." Éric Rohmer said to him: 'I found your film deeply moving. I found you deeply moving in your film.' Antoine Vitez told Truffaut: 'I haven't yet told you the emotion I felt on seeing The Green Room. What I see in it, deep down, is kindness, and that's what touches me most. Thank you for having included me in it.' Publicly, The Green Room was Truffaut's biggest financial failure, but one of his most critically praised films. One major French film critic, François Chalais of Le Figaro, disliked the film, but Truffaut received high praise elsewhere. Pascal Bonitzer viewed the film as 'most profound, and without much exaggeration, one of the most beautiful French films of recent years', and that 'it is not for nothing that Truffaut embodies his character, and that in the latter, Julien Davenne, the author and the actor are entwined in the tightest possible way rarely does a filmmaker involve himself to that point involving his body (and note all the ambiguity of the word in the context of this funeral film) and even his dead; mixing together Julien Davenne's dead with those of François Truffaut in the flaming chapel where the film comes to an end.' Joel Magny called Davenne the ultimate 'truffaldian' hero, 'unable to live the present moment in the fullness of his being, where he is in a perpetual time lag with reality'. The French magazine Télérama called Davenne 'l'homme qui aimait les flammes' ('the man who loves the flames'). Jean Louis Bory of Le Nouvel Observateur wrote that: 'In its simple and pure line, it resembles a cinematic testament. There will be other Truffaut films, but none that will ever be more intimate, more personal, more wrenching than this Green Room, altar of the dead.' The Green Room was released on April 5, 1978 and was a financial failure, selling slightly more than 30,000 tickets (it has sold 161,293 admissions total as of 2015). Dave Kehr, in the Chicago Reader, said that the film 'dead ends in sheer neurosis' while praising the cinematography. A negative review from Time Out blamed the film's 'failure' on 'Truffaut's lack of range as an actor [which] is not helped by the script's purple prose'. Truffaut himself eventually reflected on the reception of The Green Room as a case where he was able to 'get out of trouble', rather than simply assert 'I succeeded', in relation to the commercial failure but general critical success of the film. On review aggregator Rotten Tomatoes, the film has a rating of 38%, based on 8 reviews, earning an average rating of 5.5 out of 10.

Мақалалар

Мақала белгісіз, L'Aurore, 1978 жылғы 3 сәуір, Баэкке, Антуан де; Тубиана, Серж (1999), Франсуа Труфо: өмірбаян. Нью-Йорк: Knopf. Мақала белгісіз, L'Express, 1978 жылғы 3 наурыз, Баэкке, Антуан де; Тубиана, Серж (1999), Франсуа Труфо: өмірбаян. Нью-Йорк: Knopf. Мақала белгісіз, L'Humanité Dimanche, 1977 жылғы 5 маусым, Баэкке, Антуан де; Тубиана, Серж (1999), Франсуа Труфо: өмірбаян. Нью-Йорк: Knopf. Мақала белгісіз, Le Nouvelle Observateur, 1978 жылғы 3 сәуір, Баэкке, Антуан де; Тубиана, Серж (1999), Франсуа Труфо: өмірбаян. Нью-Йорк: Knopf. Мақала белгісіз, Paris Match, 1978 жылғы 4 мамыр, Баэкке, Антуан де; Тубиана, Серж (1999), Франсуа Труфо: өмірбаян. Нью-Йорк: Knopf.