Кіріспе

1982 жылғы америкалық қорқыныш фильмі, Джек Шольдердің режиссерлік дебюті.

«Қараңғыда жалғыз» – Джек Шольдердің режиссерлік дебюті болған 1982 жылғы америкалық қорқыныш фильмі. Басты рөлдерде Джек Паланс, Мартин Ландау, Дональд Плезанс, Дуайт Шульц және Эрланд Ван Лидт түскен. Сюжетте психиатрдың отбасы электр қуаты өшіп кетуі кезінде төрт қашып кеткен психикалық науқаспен қоршалады. «Станттар мен Полиэстерден» кейін бұл New Line Cinema компаниясының өндірген алғашқы фильмдерінің бірі болды.

Сюжет

Психиатр Дэн Поттер Нью-Джерсидегі Хэйвен деп аталатын доктор Лео Бэйннің эксперименталды психиатриялық ауруханасының штабына тағайындалды. Оның бұрынғы орынбасары доктор Мертон Филадельфияда жаңа лауазымға орналасты. Дэн әйелі Неллмен және қызы Лайламен ауылға көшіп келеді. Хэйвенде доктор Бэйн қауіпсіздік шараларын жұмсақ қолданады, бірақ үшінші қабаттағы пациенттерге электр есігі арқылы кіргізіп қояды. Олардың арасында бұрынғы әскери тұтқын Фрэнк Хоукс, өртке қарсы евангелист Байрон "Преиггер" Сатклифф, семіз балаларды зорлаушы Рональд Элстер және өз бетін көрсетуден бас тартқан ұялшақ сериялық кісі өлтіруші Джон "Блидер" Скагг бар. Д-р Мертонның кетуіне ашуланған үшінші қабаттағы пациенттер Дэнді айыптайды, өйткені ол Мертонды өлтіріп, оның орнын иеленді деп санайды. Төрт адам Дэнді өлтіріп, оның мекенжайын доктор Бэйннің кеңсесінен алуды жоспарлайды. Дэннің кішкентай әпкесі Тони, ол жақында жүйке бұзылуынан зардап шекті. Дэн, Нелл және Тони жергілікті рок-клубқа барады, ал Лайла бала күтімі Банкимен қалды. Аймақтық электр энергиясының үздігі орын алады. Хэйвендегі қауіпсіздік жүйесі бұзылып, үшінші қабаттағы төрт адам қашып кетеді, бұл процесте күзетші Рейді өлтіреді, кейін басқа дәрігерді өлтіріп, оның көлігін ұрлайды. Олар электр тогының өшіп қалғаны кезінде тоналған жергілікті сауда орталығына барып, спорттық бұйымдар дүкенінен қару-жарақ алады. Олар Скеггтің бейкүнә адамды өлтіргенін ұмытып кетеді. Келесі күні таңертең Проповедник Поттерлердің үйіне келіп, телеграмманы жеткізуге қимылдаған, бірақ Дэн үйде жоқ. Лайла мектепте жүргенде, Нелл Тонимен бірге ядролық энергияға қарсы наразылық акциясына барады, онда әйелдер тұтқындалады. Лайла мектептен келгенде, Рональдты үйде бала күтімімін айтып отырғанын көреді. Нелл Дэнге түрмеден не болғанын түсіндіріп телефон соққаннан кейін, Дэн Банкиге қоңырау шалады, ол Лайлаға барып, тексеріп шығады. Ол Лайланы өз бөлмесінде ұйықтап жатқанын тауып, сүйіктісі Биллиді жыныстық қатынасқа шақырады. Проповедник Биллиді төсек астына сүйреп, пышақпен өлтіреді, ал Рональд Банкиді құшақтап өлтіреді. Кейінірек Лайла оянады, бірақ Рональд жоғалып кетті. Ден Нелл, Тони және Томмен бірге үйге келеді, Нелл мен Тони түрмеде кездескен, Тони сүйген қарсыласы. Олар үйде полицияны және детектив Барнеттті Лайладан жоғалған Банки мен Билли туралы сұхбат алып жатқан кезде табады. Лайла оған бала күтіміне Рональд есімді жігіт қатысқанын түсіндіреді; Дан оны Хевен пациенттерінің бірі деп таниды. Дэн мен Нелл детектив Барнетті кешкі асқа шақырды. Сырттағы шуды тергеп жатқанда Барнеттті бүкіл отбасы куә болған Франк арбалетпен өлтіреді. Телефон желісі өшірілгенін байқаған отбасы үйге қамалып қалады. Осы арада доктор Бэйн Дэнмен телефон арқылы байланысуға тырысып, бірақ Прейчер оны балтамен шауып өлтіреді. Дэн ер адамдарға Д-р Мертонды өлтірмегенін айтып, ақылдасуға тырысады. Рональд Барнетттің денесін терезеден лақтырады, ал Проповедник жертөлеге кіруге тырысады, онда ол от қояды. Дэн өрт сөндіруші құтымен уағыздаушыны ұрып-соғады, өрт сөндіру алдында, оның артында жертөле есігін бұғаттап қояды. Рональд ас үйге кіріп, отбасын өлтіруге тырысады, бірақ олар оны қарусыздану үшін бірлесіп жұмыс істейді, ол Томды балтамен өлтіреді. Дэн Леоның көлігін алуға қашады. Ол солай істегенде, Томның мұрнынан қан ағып, оның төртінші науқас Скагг екенін көрсетеді. Дауыс естіген Дэн үйге қашады. Скегг Тониді өлтіргісі келеді, бірақ Нелл оны өлтіреді. Бірнеше минуттан кейін, Уағыздаушы жертөледен жарылып шығады, бірақ Дан оны өлтіреді. Фрэнк өзінің арбалетін алып келіп: "Біз ғана емес, басқа да адамдар өлтіреді" деп жариялайды. Дэн Фрэнктен отбасын құтқарғанын сұрайды. Кенеттен электр қуаты қалпына келтіріледі, ал Франк доктор Мертонның жергілікті жаңалықтар станциясында жоғалған науқастар туралы сұхбаттасуына куә болады. Фрэнк истерикалық күйде теледидарды талқандап, түнге қашады. Көп ұзамай Фрэнк жергілікті рок-клубқа келеді. Бір мас әйел оған жақындап келеді. Ол оның мойнына тапанша ұстап алады. Ол әзіл айтып жатыр деп ойлап, әйел күледі, Франк та күледі.

Өндіріс

Alone in the Dark – бұрын тек фильмдерді таратумен айналысқан New Line Cinema компаниясының өндірген алғашқы фильмі. Режиссер Джек Шолдердің айтуынша, ол New Line негізін қалаушы Роберт Шейдің арзан бюджетті қорқыныш фильмдерін өндіру туралы ойларын естіген, содан кейін "Нью-Йорк қаласында қараңғы түскен кезде психиатриялық ауруханадан қашқан, тәртіпсіздік тудырып, соңынан мафия ұстап алған қылмыстық санасыз адамдар тобы" деген идеяны ұсынған. Ол бірнеше жыл бұрын Нью-Йоркте басынан өткен қалалық қараңғылықты шабыт көзі ретінде атады. Сценарийді түсіруге тым қымбат деп есептегендіктен, оны үйге шабуыл жасау триллері ретінде қайта жазды (мафиялық желісіз). New Line фильмге қаржы жинағанда, Шолдер 1981 жылғы "Жану" слэшер фильмінің монтажшысы болып жұмыс істеді, ол оған "қорқынышты жағдай жасау және күдік пен шиеленісті қалай арттыруды" үйренуге көмектесті.

Шығару

Alone in the Dark 1982 жылы 19 қарашада АҚШ-та тұңғыш рет көрсетілді. Кейін 1983 жылы қазанда өткен 16-шы жылдық Ситжес кинофестивалінде көрсетілді, онда Элизабет Уорд фильмдегі рөлі үшін «Үздік әйел актер» сыйлығын жеңіп алды.

Қабылдау

Rotten Tomatoes веб-сайтында Alone in the Dark 13 сыншы пікіріне сүйене отырып, 69% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 6,3/10. Брет Галлман фильмге жағымды пікір беріп, оның шиеленісті атмосферасы, қараңғы юморы және Плезенстің актерлік шеберлігі үшін жоғары бағалады. Феликс Васкес (Cinema Crazed) да осыған ұқсас пікір білдіріп, фильмнің ерекше стилін, жайлап күшейетін шиеленісін, актерлік ойынын және күтпеген аяқталуын мақтады. Васкес шолуын аяқтағанда былай деп жазды: "Шолдер кульминациядағы оқшаулану және үрей сезімін жақсы жеткізе білді, әрине, кейіпкерлерге қатысты сюжеттік бұрылыс бірнеше минут бұрын болжамды болғанымен, бұл әлі де керемет ашылу болды". Озустың World Movie Reviews-тен Денис Шварц фильмге B бағасын қойды: "Сюжеті қарапайым және идеясы абсурд болғанымен, бостандыққа шыққан маньяктар туралы триллер қорқынышты". TV Guide фильмге 2/5 жұлдыз беріп, оны "бостандыққа шыққан маньяктар туралы орташа фильмдерден бірқадам жоғары" деп сипаттады.

Үй медиасы

Alone in the Dark 1982 жылы RCA CED Videodisc форматында, сондай-ақ 2005 жылдың 13 қыркүйегінде New Line Cinema лицензиясы бойынша Image Entertainment DVD-де жарық көрді. Image кейіннен 2007 жылдың 5 маусымында фильмді екі дискілік төрт фильмдік жинақтың бір бөлігі ретінде қайта шығарды. Алғаш рет Blu-ray форматында Shout! Factory 2021 жылдың 14 қыркүйегінде шығарды.