Кіріспе
7 ғасырдағы Мединалық еврей тайпасының басшысы Каб ибн Асад (كعب ابن اسعد) 627 жылға дейін Мединада өмір сүрген Курайза тайпасының басшысы болды. Рудың бір адамы, әл-Зәбир ибн Бата, оның жүзі "қытай айнасы сияқты, онда рудың қыздары өздерін көре алады" деді, бұл Кабтың жас және әдемі келбеті бар екенін білдіреді.
Ka'b ibn Asad (كعب ابن اسعد) was the chief of the Qurayza, a Jewish tribe that lived in Medina until 627. A tribesman, Al Zabir ibn Bata, claimed that his face "was like a Chinese mirror, in which the girls of the tribe could see themselves", presumably meaning that Kaab had a youthful and innocent appearance.
Буат шайқасы
617 жылы Мединедегі пұтқа табынушы Хазрадж және Аус тайпалары арасында қақтығыс болды. Аус тайпасы Құрайза мен Надирден көмек сұрады. Хазрадж бұл туралы естіп, яһудилерден бейтараптықтарын кепілдік ретінде 40 кепіл жіберуді талап етті. Олар кепілдерді қолға түсірген соң, яһудилер жерлерін тапсырмаса, оларды өлтіреміз деп қорқытты. Кейбір яһудилер бағынуға дайын болды, бірақ Ка'б олардың ата-бабаларының жерлерін құрбан етуге болмайтынын айтты, сондықтан көптеген кепілдер өлтірілді. Осының салдарынан Құрайза мен Надир Аус тайпасымен одақтасты. Бұл Буат шайқасына әкеп соқты, онда Аус тайпасы Хазраджды шамалы айырмамен жеңді.
Мұхаммедпен алғашқы қарым-қатынасы
622 жылы Ислам пайғамбары Мұхаммед (с.ғ.с.) Мединеге келген кезде, Қағб өз руы атынан Медине Конституциясына міндеттенді. Басқа шарттармен қатар, ол әр рудың өз шығындарын өтеуі, дін бостандығы, зорлық-зомбылық пен әділетсіздікке жаза берілуі, барлық рулардың Мединені сыртқы шабуылдан бірлесіп қорғауы және шешілмеген даулардың Мұхаммедке (с.ғ.с.) жүгітілуі туралы келісімге келді. Ұзақ өтпей, Құрайза тайпасы Мұхаммедке (с.ғ.с.) заңдық мәселемен жүгінді. Қағб, көрінеу, Мұхаммедтің (с.ғ.с.) пайғамбар екенін сынау үшін осы мүмкіндікті пайдаланды. Ол Мұхаммедке (с.ғ.с.) өзінің раббин және халқының басшысы екенін еске салып, егер ол мұсылман болса, оның үлгісін міндетті түрде ілесетінін айтты. Егер ол Құрайза тайпасының пайдасына мәселені шешсе, Мұхаммедтің (с.ғ.с.) пайғамбарлығын мойындауға уәде берді. Адам пара алса, жалған пайғамбар екенін көрсетеді. Алайда, Мұхаммед (с.ғ.с.) осы тұзаққа түспей, былай деді: "Егер үкім айтсаңдар, әділдікпен үкім айтыңдар, өйткені Алла әділдікпен әрекет ететіндерді жақсы көреді". Дау қан ақысы туралы болды. Ибн Исхаққа сәйкес, Құрайза тайпасы бірнеше Надир тайпасының ақсүйектерін өлтіріп, әдеттегі қан ақысының жартысын ғана төлегісі келді. (Тарихи себептерге байланысты, Құрайза тайпасы Надир тайпасына, Надир тайпасы оларға төлейтін қан ақысынан екі есе көп төлейтін болған). Мұхаммед (с.ғ.с.) екі тайпаның тең айып төлеуі керек деген жарлық шығарды. Әбу Даудтың бір ғасырдан кейін жазған мәліметіне қарағанда, жағдай мынадай болған: Надир тайпасынан бір адам Құрайза тайпасынан бір адамды өлтірген. Дәстүр бойынша, Құрайза тайпасынан бір адам Надир тайпасынан бір адамды өлтірсе, өлім жазасына кесілген, ал Надир тайпасынан бір адам Құрайза тайпасынан бір адамды өлтірсе, қан ақысы төленген. Сотта Құрайза тайпасы Надир тайпасынан өлім жазасын талап етті, бірақ Надир тайпасы Мұхаммедке (с.ғ.с.) әдеттегідей қан ақысын төлеуге рұхсат сұрады. Мұхаммед (с.ғ.с.) "жан үшін жан" деген жарлық шығарды, өйткені жазықтар кезеңінен қалған үкімдер енді қолданылмайды. Мұхаммед (с.ғ.с.) Қағбты Исламды қабылдауға шақырды, бірақ ол Мұхаммедтің (с.ғ.с.) пайғамбар екеніне сенбейтінін және яһуди болып қалатынын айтты. Сонда Мұхаммедке (с.ғ.с.) уахи келді: "Кітап берілгендер! Сендерге келген нәрсені растайтын Кітапты (Құранды) түсіргенімізге иман келтіріңдер, сонда біз сілердің жүздеріңді өшіріп, артқа бұрып, немесе сеніңдерді, сеніңдерге Алланың әмірі келгенде, саббат бұзушыларға қарсы айтқандай қарғысқа ұшыратамыз". Қағб үш ірі тайпаны біріктіретін 13 еврей басшысының бірі болды, олар Мұхаммедке (с.ғ.с.) олардың бірлескен сенімсіздігін ресми түрде жариялау үшін келді. Олар сұрады: "Мұхаммед, сен әкелген нәрсе Алладан келген шындық па? Біз оны Торадағыдай құрастыра алмаймыз". Мұхаммед (с.ғ.с.) оларға: "Сіздер оның Алладан екенін жақсы білесіздер. Сіздердегі Торада оны табасыздар. Егер адамдар мен джин бірге жиналса, оған тең нәрсе жасай алмайды". Яһудилер Мұхаммедтен олардың Торасына серік болатын кітапты көктен түсіруді талап етті, әйтпесе олар өздері Құран сияқты кітап жасайтындарын айтты.
Қағб пен Мұхаммед арасындағы қақтығыс
624 жылдан бастап Мұхаммед (с.ғ.с.) яһудилерден алшақтады. Ақпан айында намаздың қибласы Иерусалимнен Меккеге ауыстырылды. Бадр шайқасынан кейін, олардың мұсылмандарға қарсы жасаған құйрықтары ашылғаннан соң, яһудилердің Қайнуқа тайпасын Мединадан қуды. Хижраның төртінші жылы Құрайштардың ықпалымен Бану Надир тайпасы Мұхаммедті (с.ғ.с.) өлтіруді жоспарлады. Олар Пайғамбардың (с.ғ.с.) хабарламасын қабылдамай, бекіністеріне тығылып, үйлерін нығайтты. Мұхаммед (с.ғ.с.) оларға қарсы әскер жіберіп, оларды қоршауға алды. Қоршау екі аптаға созылды, содан кейін яһудилер басылып, Мединадан қуылды. Хижраның бесінші жылы, Хандақ шайқасынан кейін, Мұхаммед (с.ғ.с.) Бану Құрайзаның бекіністеріне қарсы жорық жасады. Олар мұсылмандармен жасалған шартты бұзып, Хандақ шайқасында мұсылмандарға қарсы тұрғандарға ашық көмектескен еді. Қоршау шамамен бір айға созылды, содан кейін Бану Құрайза басылды. Олар Саад бин Муаздың оларға қатысты шешімін қабылдауға келісті, өйткені бұрын олармен одақтас болғандықтан, оның оларға жұмсақ қатынайды деп үміттенді. Саад бин Муаз Ескі Ұстаздың заңдарын қолданып, барлық ер адамдарды өлтіруге, әйелдер мен балаларды құлдыққа алуға және яһуди тайпасының барлық жерін тартып алуға шешім берді. Бұл туралы Құранда былай делінген: "Және ол Кітап иелерінен оларды қолдағандарды бекіністерінен түсірді де, жүректеріне қорқыныш салды. Сіздер олардың бір бөлігін өлтірдіңіздер, енді бірін тұтқындадыңыздар. Олардың жерлерін, үйлерін, мүлкін және еңбек етпеген жерлеріңізді сіздерге мұра етірді. Алланың барлық нәрсеге күші жетеді".
Қазандық шайқасы
627 жылы сәуірде Мекке басшысы Әбу Суфян мен жер аударылған Хуайй ибн Ахтаб бастаған араб тайпаларының одағы Мединаға шабуыл жасады. Олардың мақсаты Мұхаммедті жою еді; олар 10 000 сарбазға ие болды және қалаға кіре алса, мұсылмандарды оңай жеңіп тастауға мүмкіндігі болған. Бірақ мұсылмандар Мединаның айналасына үлкен ор қазғандықтан, қалаға кірудің жалғыз жолы Құрайза бекіністері арқылы болатын. Сондықтан Хуайй Кағбқа келіп, оның есігін ашып, шабуылшіл әскерді Мединаға кіргізуін өтінді. Ибн Исхақ айтуынша, Кағб Хуаййдің келе жатқанын естігенде, бекінісінің есігін жапты, ал Хуайй кіруге рұқсат сұрағанда, оны көруден бас тартып, ол жаман ниетті адам екенін және өзі Мұхаммедпен келісімде екенін, берген сөзінен қайтуға ниеттенбейтінін, себебі ол оны әрқашан адал және сенімді тапқандығын айтты. Хуайй Кағбты көндіруге тырысып, соңында ол келісім берді. Осылайша Кағб уәдесін бұзып, Мұхаммедпен арадағы байланысын үзді. Мұсылман тыңшысы Кағбтың ниеттерін біліп алып, оған одақтастар қоршаудан бас тартып, оны Мұхаммедке тапсыратынын жеткізді. Сондықтан Кағб одақтастардан сенімділік белгісі ретінде кепілдерді сұрады, бірақ сол тыңшы одақтастарға Кағбтың шыншыл емес екенін және кез келген кепілдерді қорлайтынын айтты. Одақтастар кепілдерді жіберуден бас тартқанда, Кағб оларға есігін ашудан бас тартты. Әбу Суфян әскері үшін туындаған қиындықтарды тізімдеп, шағымданады: «Құрайза тайпасы бізге берген сөзін бұзды және біз олардан күткен нәрсені алмадық. Енді келіңдер, мен кетемін!» Одақтастар содан кейін қоршауды көтерді.
When Ka'b heard of Huyayy’s coming, he shut the door of his fort in his face, and when [Huyayy] asked permission to enter, [Ka'b] refused to see him, saying that he was a man of ill omen and that he himself was in treaty with Muhammad and did not intend to go back on his word because he had always found him loyal and faithful Huyayy kept on wheedling Ka'b until at last he gave way Thus Ka'b broke his promise and cut loose from the bond that was between him and the apostle. A Muslim spy discovered Ka'b's intentions and managed to persuade him that the confederates were about to lift the siege and to abandon him to Muhammad. Ka'b therefore asked the confederates for hostages as a pledge of good faith, but the same informant also told the confederates that Ka'b was insincere and would abuse any hostages. When the confederates refused to send hostages, Ka'b refused to open his door for them. Abu Sufyan complained in a list of various difficulties for his army, "The Qurayza tribe have broken their word to us and we have not received what we wanted from them Be off, for I am going!" The confederates then lifted the siege.
Құрайзалар кварталының қоршауы
Келесі күні Мұхаммед әскерін алып, Құрайза бекінісін қоршауға алды. Қоршау 25 күнге созылды. Құрайзаның көпке шыдай алмайтыны белгілі болған кезде, Қағб өз халқына қиын жағдайдан шығудың үш жолын ұсынды: Исламды қабылдау, балалары мен әйелдерін өлтіріп, Мұхаммед пен оның ізбасарларымен қан төгіс шайқасқа түсу, мұсылмандарды өлтіру немесе өлтіру, не болмаса, Мұхаммед пен оның халқына сенбі күні күтпеген шабуыл жасау – бұл күні ешқандай шайқас болмайтыны туралы екі жақ та келісімде болған. Ешқайсысы да оларға ұнаған жоқ, сондықтан басшысы ашуланып оларға: "Сендер туылғаннан бері шешім қабылдауда белгілі бірлік танытқан емессіңдер!" деді. Келесі күні таңертең Құрайза Мұхаммедке бағынды. Олар Саад ибн Муаздың үкімін қабылдауға келісті. Халық Саад ибн Муаздың бұрынғы одақтасы болғандықтан, Құрайза халқына мейірімділік көрсетілетінін күтті, бірақ олар Мұхаммедпен жасасқан уәделерін орындау туралы Саадтың тілегін мақтандығымен және Хуаййдың қолдауымен қабылдаудан бас тартты. Бұрынғы шайқаста жараланған Саад ибн Муаз бірнеше адаммен келіп, тайпаға үкім шығаруға кірісті. Ол олардың барлық жауынгерлерін өлтіруге, әйелдер мен балаларды құлдыққа алуға және мүліктерін мұсылман сарбаздары арасында бөлісуге шешім берді. Ол тұтқындалмас бұрын киімдеріне кішкентай тесіктер жасады, осылайша киімдері олжа ретінде алынбауын қалады.