Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дикотты гүлді өсімдіктердің Ламиалдар (сонымен қатар, мыңжапырақтар тәртібі деп те аталады) – дикотиледті гүлді өсімдіктердің астеридтер тобына жататын тәртіп. Оған мына тұқымдастар кіреді: Акант тұқымдасы, Бигнония тұқымдасы, Библид тұқымдасы, Кальцеолярия тұқымдасы, Карлеманния тұқымдасы, Геснерия тұқымдасы, Ламиакея тұқымдасы, Лентибулария тұқымдасы, Линдерния тұқымдасы, Мартиния тұқымдасы, Маза тұқымдасы, Олива тұқымдасы, Оробанш тұқымдасы, Пауловния тұқымдасы, Педалиум тұқымдасы, Пелтантера тұқымдасы, Фрима тұқымдасы, Плантиаго тұқымдасы, Плокоспермата тұқымдасы, Шлегелия тұқымдасы, Скрофулярия тұқымдасы, Стильба тұқымдасы, Тетрахондра тұқымдасы, Томандерс тұқымдасы, Вербена тұқымдасы.
Order of dicot flowering plants
The order Lamiales (also known as the mint order) are an order in the asterid group of dicotyledonous flowering plants. These families include Acanthaceae, Bignoniaceae, Byblidaceae, Calceolariaceae, Carlemanniaceae, Gesneriaceae, Lamiaceae, Lentibulariaceae, Linderniaceae, Martyniaceae, Mazaceae, Oleaceae, Orobanchaceae, Paulowniaceae, Pedaliaceae, Peltantheraceae, Phrymaceae, Plantaginaceae, Plocospermataceae, Schlegeliaceae, Scrophulariaceae, Stilbaceae, Tetrachondraceae, Thomandersiaceae, Verbenaceae.
Сипаттама
Ламиалдар отрядына жататын өсімдік түрлері еудикоздар болып табылады және шөптесін немесе ағаш тәрізді сабақтары бар. Ламиалдарда зигоморфты гүлдер көп кездеседі, олардың бесеуі бар – жоғарғы жапырақшасы екі жапырақтан, ал төменгі жапырақшасы үш жапырақтан тұрады, бірақ актиноморфты гүлдер де кездеседі. Ламиалдар отрядына жататын өсімдік түрлерінде бес аталық гүл тозаңы болуы мүмкін, бірақ көбінесе олар екі немесе төртке дейін азаяды. Ламиалдар отрядындағы жұмыртқалықтың көбінесе жоғары орналасқандығы байқалады. Ламиалдардың гүлшоғыры әдетте цима, масақ немесе тікен тәрізді болады. Ламиалдарда бездік түктер кездеседі. Олардың өсетін жерлеріне орман, аңғар, дала, тасты жерлер, жаңбырлы ормандар, тропиктер, қоңыржай аймақтар, батпақтар, жағалаулар және тіпті мұзды аймақтар жатады.
Plant species within the order Lamiales are eudicots and are herbaceous or have woody stems. Zygomorphic flowers are common in Lamiales, having five petals with an upper lip of two petals and lower lip of three petals, however actinomorphic flowers are also seen. Plant species within the order Lamiales potentially have five stamens, but these are typically reduced to two or four. The ovary in the Lamiales order is mostly observed to be superior. Lamiales inflorescence is typically seen as cyme, raceme or spike. Glandular hairs are present in Lamiales. These habitats include forests, valleys, grasslands, rocky terrain, rainforests, the tropics, temperate regions, marshes, coastlines, and even frozen areas.
Карнивор өсімдіктер
Ламиалдар тобындағы Lentibulariaceae және Byblidaceae тұқымдастарында етқоректі өсімдіктердің бірнеше түрі табылған.
A number of species of carnivorous plants are found in the Lamiales, in the families Lentibulariaceae and Byblidaceae.
Таксономия
Ламиалдар бұрын (мысалы, Артур Кронквист) негізінен Ламиакеялар (Labiatae), Вербенакеялар және Борагинакеялар сияқты ірі тұқымдастарды, сондай-ақ бірнеше кіші тұқымдастарды қамтитын шектеулі жіктемелік шеңберге ие болған. Дальгреннің жіктеу жүйесінде ламиалдар Lamiiflorae (Lamianae деп те аталады) суперқатарында болды. Жақындағы филогенетикалық зерттеулер Ламиалдардың Scrophulariales қатарына қатысты полифилетикалық екенін көрсетті, және екі топ қазіргі кезде Hippuridales және Plantaginales бұрынғы қатарларын да қамтитын бір қатарға біріктіріледі. Ламиалдар осы айтарлықтай кеңейтілген біріктірілген топ үшін қабылданған атауға айналды. Борагинакеялар тұқымдасының орналасуы нақты емес, бірақ филогенетикалық зерттеулер бұл тұқымдастың Ламиалдарға жатпайтынын көрсетеді. Сонымен қатар, бұрын негізінен плезиоморфты белгілермен анықталған және Ламиалдардың көптеген басқа тұқымдастарының пайда болуына себеп болған парафилетикалық топ болған Scrophulariaceae тұқымдасының жіктемелік шеңбері, бірнеше кішірек, жақсы анықталған және шартты түрде монофилетикалық тұқымдастар құру үшін түбегейлі өзгертілді. 2009 жылғы гүлді өсімдіктердің эволюциясы жөніндегі зерттеу Ламиалдар үшін шамамен 50 миллион жыл бұрынғы төменгі эоцен дәуіріне жататын жас екенін анықтады.
The Lamiales previously had a restricted circumscription (e. g., by Arthur Cronquist) that included the major families Lamiaceae (Labiatae), Verbenaceae, and Boraginaceae, plus a few smaller families. In the classification system of Dahlgren the Lamiales were in the superorder Lamiiflorae (also called Lamianae). Recent phylogenetic work has shown the Lamiales are polyphyletic with respect to order Scrophulariales and the two groups are now usually combined in a single order that also includes the former orders Hippuridales and Plantaginales. Lamiales has become the preferred name for this much larger combined group. The placement of the Boraginaceae is unclear, but phylogenetic work shows this family does not belong in Lamiales. Also, the circumscription of family Scrophulariaceae, formerly a paraphyletic group defined primarily by plesiomorphic characters and from within which numerous other families of the Lamiales were derived, has been radically altered to create a number of smaller, better defined, and putatively monophyletic families. A 2009 study on angiosperm diversification through time, concluded an inferred age of lower Eocene, ca. 50 MY, for Lamiales.