Отепя: Эстонияның тарихы мен табиғаты

Кіріспе

Эстониядағы қала Отепье (бұрын Нуустаку) – Эстонияның оңтүстігіндегі Валга округінің қаласы. Ол Отепье муниципалитетінің әкімшілік орталығы. Отепье – Эстонияның танымал шаңғы курорты, көбінесе «қысқы астана» (жазғы астанасы Пярнуден өзгеше) деп аталады. 2005–2006 жылғы маусымда FIS шаңғы спорты әлем кубогы жарыстары осы қалада өтті. Отепье – Эстония қалаларының ең биік орналасқан жері, теңіз деңгейінен 152 метр биіктікте. Отепье атауы оңтүстік эстон тілінде «Оттың басы» дегенді білдіреді, мұнда «от» сөзі «аю» сөзінің жұмсақ атауы болып табылады.

Тарих

Отепьядағы алғашқы қоныс б.з.д. 6 ғасырда пайда болған. 6-7 ғасырлардан бері үздірілмей қоныстанған. Отепья тарихи тұрғыдан викингтердің төбелік бекінісі мен ортағасырлық қамал орналасқандықтан маңызды болған. Қамал туралы алғашқы жазбаша мәліметтер 1116 жылы Новгород және Псков князьдері Тарту мен Отепьяға жорық жасағанда орыс деректерінде кездеседі. Солтүстік крест жорықтары кезінде Эстонияны басып алу 1208 жылы Отепьядағы қамалға жасалған шабуылмен басталды. 1217 жылы қамал тағы шабуылға ұшырады, сол кезде христиан дініне өткен оңтүстік эстондықтар Киев Русінің шабуылын тоқтатты. Отепьядағы қамал 1224 жылы неміс крестоносцтарымен толығымен басып алынды. Ливон конфедерациясындағы Дорпат епископтығының (1224–1248) алғашқы епископ-принцы Германн Дорпатский Отепьяда епископтық қамал салдырды, ол Эстонияда салынған алғашқы тас қамал болды. 14 ғасырда епископтық орын болған Тарту маңызға ие болғандықтан Отепьяның маңызы азайды. Отепьядағы қамал қиратылды, бірақ қамалдың қашан тасталғаны туралы жазбаша дәлелдер жоқ. Археологтар қамал 1477 жылға дейін пайдаланылғанын айтады. Алайда, қамалдың 1396 жылы Дорпат епископтығымен болған қақтығыс кезінде Ливон орденімен қиратылғанына көбірек сенеді. Еуропадағы ең көне оттық қару Отепья қамалынан табылған және ол кем дегенде 1396 жылға дейін сақталған. 1862 жылы елді мекен Нюстаку деп аталды және қала құқығын алды. 1876 жылы Тарту Эстон шаруалар қоғамы және Эстон шаруалар қоғамы Нюстаку шіркеуінің қасында алғашқы ауыл шаруашылығы жәрмеңкесін өткізді. 1884 жылдың 4 маусымында Эстонияның ұлттық туы болып табылатын ту Нюстаку шіркеуінде Эстон студенттер қоғамының туы ретінде қабылданды. 1922 жылы Нюстаку атауы Отепья деп өзгертілді. Отепья 1936 жылы қала мәртебесін алды. Отепьяда Әулие Мария шіркеуі орналасқан. Орта ғасырларда үш қасиетті ғимарат болғандығы белгілі. Қазіргі шіркеу ғимаратының ең көне бөліктері 1860 жылдарға дейін сақталып қалған. Ірі қайта құру жұмыстары 1889–1890 жылдары жүргізілді (архитектор Р. Гулеке).

The first settlement in Otepää was in 6th century BC. It has been inhabited continuously since the 6th 7th centuries. Otepää was historically important as the site of a Viking hill fort and medieval castle. The fortress was first mentioned in Russian sources in 1116 when the princes of Novgorod and Pskov undertook an expedition against Tartu and Otepää. The conquest of Estonia during the Northern Crusades began with an attack on the fortress at Otepää in 1208. The fort was attacked again in 1217, when Christianized southern Estonians stopped the Kievan Rus' advances. The fort at Otepää was finally conquered in 1224 by German crusaders. Hermann of Dorpat, the first Prince Bishop of the Bishopric of Dorpat (1224–1248) within the Livonian Confederation, built an episcopal castle at Otepää, which was the first stone fortress built in Estonia. During the 14th century the importance of Otepää waned as Tartu, which was the seat of the Bishopric, grew in importance. The castle at Otepää was destroyed, but there is no written evidence of when the castle was abandoned. Archaeologist have argued that the castle was inhabited as late as 1477. But it is more commonly believed that the castle was razed by the Livonian Order in 1396 during a conflict with the Bishopric of Dorpat. The earliest surviving firearm in Europe has been found in the castle of Otepää and it dates to at least 1396. In 1862, the settlement was named Nuustaku and granted town privileges. In 1876, Tartu Estonian Farmers' Society and Estonian Farmer's Society held the first agricultural fair at Nuustaku church manor. On June 4, 1884, the flag that was to become the national flag of Estonia was dedicated in the Nuustaku Church as the flag of the Estonian Students' Society. The name Nuustaku was changed to Otepää in 1922. Otepää became a town in 1936. Otepää St. Mary's Church is located in the town. During Middle Ages, it is known three sacral buildings. The oldest parts of current church building dates back to 1860s. Major re building took place 1889–1890 (architect R. Guleke).

География

Отепья Отепья үстірті деп аталатын жерде орналасқан. Аймақ төбелі және көптеген көлдерге толы, оның ішінде Пюхайярв көлі де бар.

Демография

Отепья қаласының халқы. Жыл Халық саны 1959 2,158 1970 2,424 1979 2,289 1989 2,424 2000 2,219 2011 1,953 2018 2,167

Үкімет және саясат

Отепәнің қалалық мәртебесі 1989 жылы Эстонияда жергілікті билік қайта жандануымен қысқа мерзімге қайта орнатылды. 1999 жылы Отепә қаласы Пюхаярве ауылдық муниципалитетімен біріктіріліп, Отепә ауылдық муниципалитеті болып қайта аталды. Отепә муниципалитеті – Отепә қаласын басқаратын жергілікті әкімшілік бірлік.