Жерусалем Лотының құпиясы

Кіріспе

Стивен Кингтің қысқа әңгімесі

"Иерусалимнің лоты" – Стивен Кингтің 1978 жылы шыққан "Түнгі ауысым" жинағында алғаш жарияланған қысқа әңгіме. Бұл әңгіме сондай-ақ Кингтің 1975 жылғы "Сәлемнің лоты" романының 2005 жылғы суреттелген басылымында да жарық көрген.

Орнату және стилі

"Иерусалимнің Лот" – 1850 жылы Мэн штатының Камберленд округіндегі Пайғамбарлар бұрышы деген ойдан туған қаладағы хаттар мен күнделік жазбалары арқылы баяндалатын қысқа әңгіме. Оқиғаның басты кейіпкері – аристократ Чарльз Бун, көбінесе оның хаттары мен күнделік жазбалары арқылы айтылады, бірақ оның қызметшісі Кальвин Макканн да кейде баяндаушы рөлін қоса атқарады.

Сюжет

Чарльз Бун, "Бонсқа" жолдаған хаттарында, өзінің және оның қызметшісі Кальвин МакКэнннің, Чарльздің туысы Стивеннің ұзақ уақыттан бері қарым-қатынасы үзілген, ескі ата-бабаларының үйі – Чаплвейтке келгенін сипаттайды. Кальвин, жақын маңдағы Мэйн штатының Пречерс Корнерс қаласындағы көптеген адамдар Чарльз бен Кальвиннің осы сарайда тұрғаны үшін ақылдан асып кеткен деп санайтынын біледі. Үйдің "жаман үй" екені айтылады, онда қайғылы оқиғалар, жоғалулар және түсініксіз дыбыстар жиі болады, Чарльз оларды "қабырғадағы егеуқұйрықтарға" жатқызады. Кальвин кітапханада жасырын бөлімше табады, онда Иерусалим Лот деп аталатын, құлай жұпқан ауылдың ескі картасы бар, бұл ауылды қала тұрғындары қашып өтеді. Олардың қызығушылығы оянып, Чарльз бен Кальвин ауылды зерттеуге аттанады. Олар шіріген пуритандық елді мекенді табады. Қалаға адамдар да, жануарлар да аяқ баспаған. Шіркеуді зерттегенде, олар Мадонна мен Баланың ұятты пародиясын және кері бұрылған крестті көреді. Кафедрада латын және друид руналарымен толтырылған "De Vermis Mysteriis", яки "Құрттың сырлары" атты кітапты табады. Чарльз кітапқа тигенде, шіркеу дірілдейді және жердің астында алып нәрсе қозғалады. Екеуі де дереу ауылдан қашып кетеді. Пречерс Корнерс тұрғындары Чарльздан қорқуды бастайды. Олар оны тас және мылтықпен қуғынға алады. Чарльз Чаплвейттің бұрынғы қызметшісі, Клорис ханымнан Иерусалим Лот туралы ақпарат сұрайды. Ол Чарльз отбасындағы даудың себебін ашады: Чарльздың әкесі Роберт Бун ағасы Филиптен "De Vermis Mysteriis" кітабын ұрлап алуға тырысқан (демек, оны жою үшін). Филипп – оккультизммен айналысқан дін қызметкері, ол 1789 жылдың 31 қазанында Иерусалим Лот халқымен бірге жоғалып кеткен. Чарльз мұны ырым деп есептейді, бірақ шіркеуде көрігенін ұмыта алмайды. Кальвин кітапханада шифрланған күнделік табады. Оны шешуге үлкермей, Чарльз оны егеуқұйрықтарды тексеру үшін жертөлеге алып кетеді. Қабырғаның артында Чарльзтың туыстары Марселла мен Рэндольф Бунның тірі емес денелерін табады. Чарльз оларды "ноcферату" деп таниды. Екеуі де жертөледен қашып кетеді, ал Кальвин тұйық есікті жабады. Чарльз оқиғадан қалпына келгенде, Кальвин шифрды бұзады. Роберт Бунның күнделігінде Иерусалим Лот тарихы және жаппай жоғалуға әкелген оқиғалар баяндалады. Ауыл Чарльздың алыс атасы Джеймс Бунның негізін салған, ол туған жерінен шыққан сиқыршылық сектасының басшысы болған. Филип пен Роберт Чаплвейтке қоныстанды, Филипті Бунның сектасы қабылдады, ал ол Бунның бұйрығымен "De Vermis Mysteriis" кітабын сатып алды. Филип пен Бун кітапты пайдаланып, "Құрт" деп аталатын табиғаттан тыс күшті шақырып алды. Соңғы жазбасында Роберт Чаплвейтке түскен құстарды қарғыс айтады. Чарльз Иерусалим Лотқа қайтуға мәжбүр болады. Кальвин оны тоқтатуға тырысады, бірақ соңында иесіне еріп жүреді. Олар шіркеудің құрбандық тақтасында, "De Vermis Mysteriis" кітабының үстінде жатқан сойылған қошқарды табады. Чарльз қошқарды жылжытып, кітапты жою үшін алады, бірақ тірі емес адамдардың тобы пайда болады, олардың ішінде Филип пен Бун да бар. Чарльз билікке ие болып, құртты шақырып, ән айта бастайды. Кальвин Чарльзды ұрып, оны биліктен босатады. Чарльз кітапты өртеп жібереді. Құрт төменнен шабуыл жасап, Кальвинды өлтіріп, кейін жоғалып кетеді. Чарльз Кальвиннің денесін таба алмай, Бун Чарльзды қашып кетуге мәжбүрлейді. "Бонсқа" жазған соңғы хатында Чарльз өзін-өзі өлтіру ниеті туралы хабарлайды, бұл Бун отбасының тарихын аяқтайды. "Редактордың жазбасында" Чарльздың хаттары мен Кальвиннің өлімі Иерусалим Лоттағы табиғаттан тыс оқиғаларға емес, ақыл-есі дұрыс болмауына байланысты деп есептеледі. Редактор Чарльз өзінің соңғы туысы емес екенін атап өтеді: оның біреуі әлі де бар, редактор Джеймс Роберт Бун, ол отбасы атын қалпына келтіру үшін Чаплвейтке көшіп келді. Джеймс Чарльз бір жағынан дұрыс айтқан: "Бұл жерге зиянкестерді шақыру қажет. Қабырғаларда үлкен егеуқұйрықтар бар, дыбысынан-ақ көрінеді". Бұл жазба 2 қазанға, Чарльздің алғашқы хатына сәйкес жазылған.

Charles Boone, in letters addressed to "Bones", describes the arrival of himself and his manservant, Calvin McCann, at Chapelwaite, the neglected ancestral home of Charles's estranged late cousin Stephen. Calvin learns that many people in the nearby Maine town of Preacher's Corners think Charles and Calvin are mad for living in the mansion. The house is said to be "a bad house" with a history of sad events, disappearances, and mysterious noises which Charles attributes to "rats in the walls". Calvin finds a hidden compartment in the library containing an old map of a deserted village called Jerusalem's Lot, a mysterious area the townsfolk avoid. Their curiosity piqued, Charles and Calvin set out to explore the village. The two find a decayed Puritan settlement. Nothing, including animals, has set foot in the town since its abandonment. Exploring a church, they discover an obscene parody of the Madonna and Child and an inverted cross. At the pulpit, they find a book filled with Latin and Druidic runes entitled De Vermis Mysteriis, or "The Mysteries of the Worm". When Charles touches the book, the church shakes, and something gigantic moves in the ground beneath. The two flee the village. The Preacher's Corners' inhabitants begin fearing Charles. They chase him from one house with rocks and guns. Charles asks Mrs. Cloris, Chapelwaite's former maid, for information about Jerusalem's Lot. She reveals a rift in Charles' family caused by his grandfather, Robert Boone, trying to steal De Vermis Mysteriis from his brother, Philip (presumably to destroy it). Philip was a minister involved in the occult who, on October 31, 1789, vanished along with the population of Jerusalem's Lot. Charles dismisses it as superstition but cannot forget what he saw in the church. Calvin discovers a diary in the library, encrypted with a rail fence cipher. Before he can decipher it, Charles takes him into the cellar to check for rats. Hidden behind the walls they find the undead corpses of two of his relatives, Marcella and Randolph Boone. Charles recognizes them as "nosferatu". The two flee the cellar, and Calvin seals the trapdoor. As Charles recovers from the encounter, Calvin cracks the cipher. The diary, written by Robert Boone, details the history of Jerusalem's Lot and the events leading to the mass disappearance. The village was founded by one of Charles' distant ancestors, James Boon, who was the leader of an inbred witchcraft cult. Philip and Robert took up residence in Chapelwaite, Philip was taken in by Boon's cult, and he acquired De Vermis Mysteriis at Boon's behest. Philip and Boon used the book to call forth a supernatural entity referred to as "The Worm". In his final entry, Robert curses the whip poor will birds that have descended upon Chapelwaite. Charles feels compelled to return to Jerusalem's Lot. Calvin tries to stop him but finally relents and accompanies his master. They discover a butchered lamb on the church altar, lying on top of De Vermis Mysteriis. Charles moves the lamb and takes the book to destroy it, but a congregation of undead appears, including Philip and Boon. Charles becomes possessed and begins chanting, summoning forth the Worm. Calvin knocks down Charles, freeing him from possession. Charles sets fire to the book. The Worm lashes out from below, killing Calvin before disappearing. Before Charles can recover Calvin's body, Boon forces Charles to flee. In his final letter to "Bones", Charles announces his intention to commit suicide, ending the Boone family line. An "editor's note" attributes Charles's letters and the death of Calvin to insanity rather than supernatural occurrences in Jerusalem's Lot. The editor notes that Charles was not the last of his line: a bastard relative still exists, the editor himself, James Robert Boone, who has moved to Chapelwaite to restore the family name. James notes that Charles was right about one thing: "This place badly needs the services of an exterminator. There are some huge rats in the walls, by the sound." The note is dated October 2, the same date as Charles' first letter.

Комикстер

Суретші Гленн Чадборн "Иерусалим қаласы" туындысын "The Secretary of Dreams" комикстер жинағы үшін бейімдеді, ол Кингтің қысқа әңгімелеріне негізделген және 2006 жылдың желтоқсанында Cemetery Dance баспасынан жарық көрген.

Теледидар

2019 жылдың желтоқсанында Epix компаниясы Адриен Бродиді капитан Чарльз Бун рөлінде сомдаған телесериалдық бейімдеу үшін 10 сериядан тұратын тапсырыс бергенін хабарлады. 2020 жылдың наурызында Эмили Хэмпшир Ребекка Морган рөлінде актерлік құрамға қосылды. Сериал «Шапельвайт» деп аталады. «Шапельвайт» сериалын түсіру 2020 жылдың наурыз айында басталуы жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан кейінге шегерілді. 2020 жылдың 5 шілдесінде түсірілім Нова-Скотияда басталды және 2020 жылдың 18 желтоқсанында аяқталуға тиіс болды. Сериалдың тұсаукесері 2021 жылдың 22 тамызында өтті.