Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ньюбигин – Солтүстік-Батыс Англияның Камбрия графтығындағы шағын ауыл. Ол Дакр азаматтық округінде, Пенирт қаласының батысына қарай шамамен 5 шақырым жерде орналасқан. Ауыл 229 метр (750 фут) биіктікте, Флуско Пайк тауының (150 метр/46 фут биіктікте) қорғауында, басым оңтүстік-батыс желдерінен қорғалған. Бұл ауыл "орталықтандырылмаған ауыл" деп сипатталады, ол A66 және B5288 тас жолдары арасындағы C3019 жолының екі жағында шамамен 1.6 шақырымға (бір миль) созылып жатыр. Камбрияда осы атпен алтыдан астам ауыл бар, атауы ежелгі ағылшын тіліндегі "жаңа biggin", яғни "жаңа үй" деген сөзден шыққан. Жергілікті тұрғындар бұл ауылды басқа Ньюбигиндерден ажырату үшін "Стейтон Ньюбигин" деп атайды.
Newbiggin is a small village in Cumbria, North West England. It is in the Dacre civil parish about 3 mile (5 km) west of Penrith. It lies at 750 feet (229 m) sheltered from the prevailing south westerly wind by Flusco Pike, 150 feet (46 m) higher. It is described as a "non nucleated village," lying for a mile along either side of the C3019 between the A66 and the B5288. There are at least six other villages in Cumbria with the same name, which is derived from the Old English ‘new biggin', or new house. Locally this village is referred to as the "Stainton Newbiggin," to distinguish it from the others.
География
Геологиялық тұрғыдан алғанда, ауыл карбон кезеңінің әктасы мен Пенрит құмтасының қиылысында орналасқан. Путнам жарылысы ауылдың батысынан өтеді. Ауылдың ішінде бұлақтар мен құдықтар қатары бар, және осы су көздері осы жерге алғашқы адамдардың қоныстануына себеп болуы мүмкін.
Geologically, the village is situated on a junction between carboniferous limestone and Penrith sandstone. The Putnam Fault passes to the west of the village. There is a line of springs and wells which runs through the village, and these sources of water may have been the motivation for the original human settlement of this site.
Тарихқа дейінгі дәуір
Ньюбиггинде адамның қоныстануы ең ерте заманнан бастау алады. 1875 жылы Флуско Пайк төбесінде неолит дәуіріне тән жерлеу орындарының қалдықтары табылған. Мұндай археологиялық жағдайлар б.з.д. 3000 жылға дейін, тіпті одан да ертерекке жатуы мүмкін. Ньюбиггин мен Стейнтонның 1775 жылғы жер кадастрлік карталары Ньюбиггиндегі бірнеше егістікте тұрған тастар бар екенін көрсетеді. Тейлор Ньютон Рейни мен Ньюбиггин арасында тік тас қатарының қалдықтарын сипаттаған. Көптеген тастар әлі де Ньюбиггиннің далаларында немесе бақшаларында көрініп тұр.
There is evidence of human activity at Newbiggin since the very earliest times. Remains of Neolithic burials were found on Flusco Pike in 1875. Such finds are likely to date from 3000 BC or earlier. The 1775 enclosure maps of Newbiggin and Stainton identify several fields in Newbiggin as containing standing stones. Taylor recorded the remains of a line of standing stones running between Newton Reigny and Newbiggin. Several of the stones can still be seen in the fields or gardens in Newbiggin.
Рим дәуірі
Римдіктердің б.з.д. 55 жылы Британияға басып кіргені және одан кейін Рим қабырғасында бірнеше мың сарбаз бен олардың жылқыларын гарнизонға орналастыруы үшін үлкен мөлшерде астық, ет, ағаш және мал қажет болды. Карлайлдың оңтүстігіндегі жердің көп бөлігі осы тауарларды қамтамасыз еткен, кең желілі фермалар мен кіру жолдары бар екенін көрсететін дәлелдер бар. Ньюбиггиннен астық ұнтақтауға арналған бірнеше діңгек тастар табылды, олар, болжам бойынша, римдік кезеңге жатады. Бұл Ньюбиггинде кішкентай римдік бекініс болған, мүмкін шағын шаруашылық немесе ферма болған деген жорамасты тудырады. Ньюбиггин маңынан 400 жылға жататын римдік монеталар қоймасы табылды. Римдік қалдықтары сондай-ақ жақын орналасқан Стайнтон мен Бленкоуде де табылған.
The Romans' invasion of Britain in 55 BC, and the subsequent garrisoning of several thousand soldiers and their horses at the Roman Wall required enormous amounts of grain, meat, timber and animals. There is evidence that much of the land south of Carlisle provided these commodities with an extensive grid network or farms and access roads. Several quern stones, used for grinding grain, have been discovered in Newbiggin, and identified as probably Roman in origin. This suggests some sort of minor Roman settlement in Newbiggin, perhaps a smallholding or farm. A Roman coin hoard has been found near Newbiggin with material dated from 400AD. Roman remains have also been found nearby at Stainton and Blencowe.
Викингтер дәуірі
Камбрияда норвегиялық және даниялықтардың қоныстануы 10 ғасырдан бастап жүрді. Флускодағы ортақ жерлерге қарайтын шағын егістіктер мен қоршаулары бар ауылдық үйлердің орналасуы, алғашқы ұйымдастырылған қоныстың даниялықтарға тиесілі екенін көрсетеді. Ньюбиггиндегі викингтердің қызметінің ең айқын дәлелі – Флуско Пайктан табылған күміс әшекейлер. Алғашқы табылуы 1785 жылы болды, ал келесі жаңа табылулар 1830 және 1989 жылдары жасалды. Табылған заттардың арасында ірі күміс брошьтар болды, олардың ең үлкенінің ұзындығы 51 см-ден асты. Осы қазынаның бір бөлігі қазір Британ мұражайында қойылған. Брошьтардың үлкендігі мен әсемдігіне қарағанда, олардың иесі өте жоғары мәртебелі викинг болған болуы мүмкін. Бұл заттар жай ғана жоғалған ба, әлде қасақана жасырылған ба? Бұл заттар 927 жылы Дакре маңында король Этельстан әскерімен болған шайқаста жеңіліске ұшырағанға дейін, Нортумбрияның даниялық королі Эльдредке тиесілі болуы мүмкін деген пікір бар.
Norwegian and Danish settlement in Cumbria took place from the 10th Century onwards. The layout of the village houses with crofts and garths leading off the common lands at Flusco suggests that the first organised settlement was Danish. Perhaps the most dramatic evidence of Viking activity in Newbiggin is the silver jewellery found at Flusco Pike. The first find was in 1785 Further discoveries took place in 1830 and 1989. The finds consisted of massive silver brooches, the largest of which was over 20 inches (51 cm) long. Some of the hoard are now on display in the British Museum. The brooches are so large and ostentatious it is likely that they were owned by a Viking of very high status. Were these objects just lost or deliberately buried? It has been suggested that the objects could have belonged to Ealdred, the Danish King of Northumbria who probably encamped nearby before being defeated in a battle with the army of King Æthelstan near Dacre in 927.
Орта ғасырлар
Нормандық жаулап алудан кейін Ньюбиггин туралы ең алғашқы мәлімет 1133–1292 жылдардағы Карлайл епископтық тізімдерінде кездеседі, онда «Тимпарон және Ньюбиггиннен» алынатын ондықтар туралы толыққанды мәлімет берілген. 33 шиллинг (1,75 фунт стерлинг) сомасы ауылдың салыстырмалы түрде бай болғанын көрсетеді, себебі Стейнтонның ондығы одан жартысынан да аз болған (16 с.), ал «Ормандағы Хаттон» үшін тек 1 шиллинг ғана белгіленген. Орта ғасырлық Ньюбиггин ауылы қазіргі ауылдан ірі болған деп есептеледі. 14 ғасырда Ньюбиггин Бленкоу иелігінің бір бөлігі болған сияқты. Кейіннен бұл жерлер Дейктер отбасына, Арундел графына, содан кейін Грейсток Ховардтарына тиесілі болды. Қазір Ньюбиггинмен ең тығыз байланысты иелік – Далемейн, ол Дакр приходінің құрамында орналасқан. Ньюбиггин Камберлендтің ең ерте карталарында, мысалы Сакстонның 1576 жылғы картасында көрсетілген. Бұл, ауылдың кішкентай өлшемдері мен азат халқына қарай, таңқаларлық жайт. Дегенмен, мұның себебі ауылдағы Tymparon Hall-дың бай және белгілі отбасының үйі болуымен байланысты болуы мүмкін.
The earliest mention of Newbiggin after the Norman Conquest is in the Carlisle Episcopal Records of 1133 1292 which details the tithes due from "Timparon and Newbiggin." The sum of 33 shillings (£1.75) suggests that the village was comparatively wealthy, since Stainton's tithes were set at less than half that amount (16s.) and Hutton in the Forest only 1s. The mediaeval village of Newbiggin is considered to have been larger than the present village. In the 14th century Newbiggin seems to have been part of the Blencowe estate. Subsequently the lands were owned by the Dacre family, the Countess of Arundel, and latterly the Howards of Greystoke. Now Dalemain is the estate most closely associated with Newbiggin, lying in the same parish of Dacre. Newbiggin appears on the earliest maps of Cumberland such as Saxton's map of 1576. This is perhaps surprising, given its small size and population. However, it may be a reflection of the presence of Tymparon Hall in the village, the home of a wealthy and notable family.
Ерте заманауи дәуір
Ньюбиггиндегі ескі үйлердің көпшілігі Англия мен Шотландия арасындағы қарым-қатынас тұрақталған, шабуылдар мен қарақшылық тоқтаған 17 ғасырдың соңына дейін салынған. Ауыл негізінен фермерлік қоғам болғанымен, Пенирит арқылы өтуге ақы төлеуді талап ететін бағытқа қарағанда, мал айдау жолы ретінде пайдаланылғандығы айтылады. Ауылдың солтүстік жағындағы аймақ «Кликхэм» деп аталады, бұл атау Ұлыбританияның басқа жерлерінде де мал айдау жолдарымен байланысты. Сол кезде ауылдың орталығы малдың су ішуі үшін қолжетімді сумен ашық жайылым болған. Ескі тұрғындар ауылдың екі шетіндегі жолға орнатылған қақпаларды еске алады – солтүстік жағында Тимпарон, оңтүстік жағында Хо Банк. Ньюбиггиннің теміршісі Солуэй батпақтары мен Йоркшир арасында мал айдап келе жатқанда олардың аяқтарын пышақтағаны туралы жазбалар бар. 18 ғасырдағы Ньюбиггиндегі өмірді Джордж Томпсон мырза «Ньюбиггиннен Лондонға сезімтал саяхат» атты кітабында сипаттаған. Томпсон мырза Ньюбиггиннің тұрғыны болды және ауылда тұрған кезінде Фласко Пайк төбесіндегі сәнді құрылысты салды. Кітабында ол 1784 жылы ауылдағы құдықтардың жөнделуіне арналған фестиваль туралы айтады. Ол «ұзын ауылды» аралап өткен шеруді және Далемайннан келген Гассел мырзаның сөзін келтіреді. Дегенмен, 19 ғасырдың басында әктас кеніштерінің кеңейтілуі және теміржолдың келуі ауылдың тыныш шаруашылық және мал өсіру өмірін өзгертіп жіберді.
Many of the older houses in Newbiggin date from the late 17th century when the relationship between England and Scotland became more settled and raiding and reiving ceased. Although mainly a farming community, it has been suggested that the village was on a drove route which was used in preference to a route through Penrith, which would have involved paying tolls. The area at the north end of the village is known as ‘Clickham,' a name associated elsewhere in the UK with drove routes. At this time the centre of the village would have been open pasture where water supplies were available for the cattle to drink. Old residents remember gates across the road at either end of the village. probably north at Tymparon and south at Haw Bank. Records exist of the Newbiggin blacksmith shoeing cattle when they were being driven between the Solway Marshes and Yorkshire. Life in Newbiggin in the 18th century was documented by a Mr George Thompson in his book, "A Sentimental Tour from Newbiggin to London." Mr Thompson was a resident of Newbiggin and during his time in the village built the folly on Flusco Pike. In his book he describes a festival held in the village in 1784 to celebrate the renovation of the village wells. He describes a parade through "our long village," followed by a speech given by Mr Hassell of Dalemain. However, the quiet rural life of farming and stockbreeding was transformed in the early 19th century by the start of large scale quarrying of limestone and the arrival of the railway.
Жаңа биггин қазылар алқасы
Жаңабиггин қазылар алқасы – ескі помещиктік жүйенің қалдығы. Әдетте он екі адамнан тұратын, ол заң мен тәртіпті сақтауға, Грейстоук барониясының кедейлер заңын басқаруға және 1775 жылғы жабық жерлер туралы заңнан кейін қалған ортақ жерлерді күтуге жауапты болды. Бұл жерлерге қоғамдық карьерлер, жолдар мен қиылыстар, ауылдық алаңдар, әк пештері, ортақ жерлер және суару орындары кірді. Олар қоян мен тышқан аулаушы, карьерші және арба жүргізушіні жұмысқа алуға және оларға жалақы төлеуге жауапты болды. Сондай-ақ, олар мектепті және оған іргелес мұғалім үйін салу үшін қаражат жинады. Жаңабиггин қазылар алқасының тізімдері 1799 жылдан сақталған. Тізімдердің арасында тышқан аулаушыны қызметін орындамағаны үшін жұмыстан босату туралы шешім, оның орнына жаңа адамды тағайындау және Грейстоук қамалында қазылар алқасы мүшелері үшін өткізілетін жылдық кешкі ас туралы мәлімет бар. Жаңабиггин қазылар алқасы (және көршілес Стайнтон қазылар алқасы) 1980-ші жылдардың басына дейін активті болды. Олардың заңды тұлға емес екеніне қатысты шағым қабылданды, ал олардың міндеттері мен жауапкершілігі Дакр ауылдық кеңесіне берілді. Кеңес комитеті ретінде олар жыл сайын жиналып, қазылар алқасының жерін жалға беру құқығын аукционмен сатады.
The Newbiggin Jury is a relic of the old manorial system. Usually of twelve men, it was responsible for upholding law and order, administering the Poor Law of the Barony of Greystoke; and maintaining the common lands remaining after the Enclosure Act of 1775. These included public quarries, lanes and byways, village greens, lime kilns, common land and watering places. They were responsible for the employment and paying the wages of a rabbit and mole catcher, a quarryman and a carter. They also raised money to build the school and the adjoining schoolteacher's house. The Newbiggin Jury Records exist as far back as 1799. Among the entries are a resolution to sack the mole catcher for failing in his duty, the appointment of his replacement, and an account of the annual dinner held at Greystoke Castle for Jurymen. The Newbiggin Jury (and the neighbouring Stainton Jury) were active until the early 1980s. A challenge that they were not a legal entity was successful, and their duties and responsibilities were passed to Dacre Parish Council. As a committee of the council they still hold an annual meeting at which tenancies of the Jury Land are auctioned.
Экономика
Қазіргі ауылдың батысында Флуско карьеры орналасқан. Флюско Пайк тас қазу жұмыстары 1922 жылы ірі көлемде басталды. Алғашқыда бұл теміржол балластысы мен құрылыс саласына таспен қамтамасыз етті. Бірақ, әк тас құрамындағы компонент ретінде және тыңайтқыш ретінде одан да құндырақ болды, сондай-ақ келесі қырық жыл бойында ауқымды карьерлік операция жүргізілді. Өнімнің көп бөлігі теміржол арқылы тасымалданды, ал екі операция да жергілікті тұрғындарға көптеген жұмыс орындарын ұсынды. Дегенмен, 1960 жылдары минералдарды өндіру тоқтатылды. Қазіргі уақытта карьер қоқыс полигоны және қайта өңдеу орталығы ретінде пайдаланылады, ал әк зауыты мен оған қосымша теміржол бұтақтары коммерциялық кешенге айналдырылды. Ауылдың солтүстік жағында Хансон plc Blencowe әк тас карьеры мен блок өндіріс орны орналасқан. Бұл бастапқыда Пенрит қаласының шығысында Эденхоллда кірпіш және цемент зауытын ашқан компанияға тиесілі болған.
West of the modern village is Flusco Quarry. Large scale quarrying on Flusco Pike began in 1922. Initially this provided stone for railway ballast and the construction industry. But the limestone had far greater value as a constituent of mortar, and for fertilizer, and over the next forty years a huge quarrying operation took place. Much of the output was transported from the site by the railway and the two operations between them provided employment for many local people. However, mineral extraction ceased in the 1960s. The quarry is now used as a landfill site and recycling centre, and the site of the lime works and the associated sidings are a commercial estate. At the northern end of the village is the Hanson plc Blencowe Limestone Quarry and Blockworks. This was originally owned by the same company who opened the brick and cement works at Edenhall, east of Penrith.
Көлік
Бұрынғы Кокермут, Кесвик және Пенрит темір жолы ауылдың солтүстік жағынан өтеді, сол жерде станция орналасқан. 1865 жылы ашылған бұл теміржол бастапқыда бір рельстік желі болған, бірақ 1901 жылы Редхиллз және Бленкоу теміржол станциялары арасындағы бөлігі екі рельстік болып кеңейтілді. Көпір тіректері үшін қажетті тас қалау жұмыстарының іздері Ньюбиггинге жақын жерлерде әлі де көрініп тұр. Бастапқыда станцияға ауылдың атын беру жоспарланған еді. Алайда, теміржол компаниясының Темпл-Совербидегі Ньюбиггин станциясы да бар еді, ол бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Есімдердің қайталануы билеттермен және операциялық мәселелермен шатасуға алып келуі мүмкін деп ойланды. Сондықтан станция Бленкоу деп аталды (соңғы әрпі ‘е’ жоқ). Бұл желідегі "заманауи" ацетилен шамдарымен жарықтандырылған алғашқы станциялардың бірі болды. Станцияның батысында, Кесвикке қарай, Флюско карьері мен Харрисонның әк зауыты қызмет көрсетті. 1936 жылы Бленкоу (sic) әк компаниясының зауытына қосымша теміржол желісі салынды. Бұл желі қазіргі Мандейлдің көмір қоймасынан өтіп, қазіргі Хансонның кірпіш зауытына дейін созылады. Зауыт ішінде өз вагондары мен локомотивтері бар тар теміржол жүйесі құрылған. Жергілікті тұрғындар бұл станцияны желі бойымен, әсіресе Трэлкелд карьеріне жұмысқа бару үшін пайдаланған, онда ауыл тұрғындары жұмыс істеген. Бір тұрғын анасының пойызда Пенитр базарына жұмыртқа сатуға барып-қайтқанын есіне алады. Станциядан тыс, Кесвикке қарай созылған теміржол учаскесінде 1940 жылы қайғылы оқиға болды. Сент-Эндрю учаскесінде қысқы қар жиналуы жиі кездесетін. Уақытша бетон қоршаулар орнатылған, бірақ олар тиімді болған жоқ. 1940 жылы бұл учаске бес күнге тоқтатылып, теміржол қызметкерлері мен 80 әскердің күшімен қар қазылып тазартылды. Қарды жинау үшін учаскеге жіберілген вагондар ескертусіз қар қазып жатқан жұмысшыларға шағылысып кетті. Осы оқиғада үш адам қаза тауып, жеті адам жарақат алды. Станция маңында басқа да ауыр оқиғалар орын алды. Пенритке қарай созылған теміржол учаскесі тік құлпыратын болды. 1901 жылы кокс тасымалдаған пойыз Newbiggin-дегі көпірдің шығысындағы бөктерден құлап кетті. Бұл учаскеде де бірнеше пойыз бақылаусыз қозғалып, Пенрит станциясына дейін жеткен жағдайлар болды. Әйқындылығы, бұл оқиғаларда ешкім ауыр жарақат алмады. 1972 жылы теміржол жолаушылар тасымалы үшін жабылды. 2016 жылы ауылға жүйіп тұратын автобус қатынасы тоқтатылды.
The former Cockermouth, Keswick and Penrith Railway runs through the north end of the village, where a station was situated. Opened in 1865, it was initially a single track line, but the section between Redhills and Blencow railway station was widened to double track in 1901. The extension to the stonework required for the bridge abutments can still be seen on those close to Newbiggin. It was originally planned to name the station after the village. However, the operating company also had a station at Newbiggin, Temple Sowerby, only a few miles away, and it was thought that the duplication of names would cause confusion with ticketing and operational matters. Accordingly, the station was named Blencow (without a final ‘e.') It was one of the first on the line to be illuminated by "modern" acetylene lights. Sidings west of the station, towards Keswick, served Flusco Quarry and Harrison's Limeworks. In 1936 a siding was constructed to the Blencowe (sic) Lime Company's works. This ran across what is now Mandale's coal yard to the current Hanson's brick plant. Within the works there was an extensive narrow gauge railway system with its own wagons and engines. The station was used by local people to get to work along the line, particularly to Threlkeld Quarry, where villagers were employed. One resident recalls his mother taking eggs to sell at Penrith market on the train. The cutting beyond the station, towards Keswick, was the site of a tragedy in 1940. St Andrew's cutting was subject to severe winter snow drifting. Concrete fencing had been erected above the cutting, but with little effect. In 1940 it had been blocked for five days and was being dug out by railway staff and 80 soldiers. Wagons shunted into the cutting to collect the snow ran into the team of diggers without warning. Three men were killed and seven injured. Other serious incidents occurred near the station. The stretch of line eastwards towards Penrith was a steep descent. In 1901 a coke train derailed and slid down the embankment just east of road bridge at Newbiggin. There were also several runaways on this section, when rolling stock ended up at Penrith Station. Fortuitously, no serious injuries occurred with these incidents. The line closed to all traffic in 1972. A regular bus service to the village ceased in 2016.
Қауымдастық
Бұрын ауылда дүкен, пошта, паб, гараж және ауылдық үй болған. Дүкен мен пошта кеңсесі жиырма жылдан астам бұрын жабылған. Ауылдың оңтүстік немесе Стайнтон жағындағы Joiners Arms құрылыс салушыға сатылып, 2001 жылы жабылды. Гараж және 4x4 көрмесі әлі де дамып келеді. Ауылдық үй newbigginvh.co.uk ескі үйдің орнына 2010 жылы 245 000 фунт стерлингке салынды. Ол жер бетінен жылу алатын жүйемен жылытылады және фотоэлектрлік панельдерінен жыл сайын 6,5 МВт-тан астам қуат өндіреді. Бұл орталық қауымдастық үшін өте құнды және жас және егде жастағы тұрғындар үшін көптеген іс-шаралар мен қызметтер ұсынады.
In years past the village hosted a shop, a post office, a public house, a garage and a village hall. The shop and post office closed over twenty years ago. The Joiners Arms, at the southern or Stainton end of the village was purchased by a developer, and closed in 2001. The garage and 4x4 showroom continues to thrive. The village hall newbigginvh. co. uk replaced the old hall in 2010 at a cost of £245,000. It is heated by a ground source heat pump, and generates over 6.5MW annually from its photo voltaic panels. It is highly valued by the community and provides a wide range of events and activities for both young and old.