Кіріспе
Санам Луанг (Санам Луанг, Сянам Луанг) – Бангкок қаласындағы Ват Пхра Кев және Ұлы сарай алдындағы ашық алаң. Санам Луанг Бангкоктың тарихи орталығы – Фра Нахон ауданында орналасқан. Патшалық жылнамасында былай деп жазылған: «Ват Махаттың алдында Санам Луанг патша сарайы мен Алдыңғы сарайдың арасында жатыр. Патшалық кремация Фра Мен алаңында өткізілгенде, ортада өртеу тірегі орнатылып, оның оңтүстігіне Корольдік сарай павильоны, ал солтүстігіне Алдыңғы сарай князінің павильоны қойылған. Патша сарайы мен Алдыңғы сарайдан келген музыка Санам Луангтың қарама-қарсы жақтарында ойнатылған». Санам Луанг ресми түрде «Тунг Пхра Мен» (патшалық кремация алаңы) (тай тілінде: ทุ่งพระเมรุ) деп аталды. Бұл жер патша Рама I тұсында патшалардың, патшайымдардың және жоғары шенді әмірлердің кремациялану орны ретінде пайдаланылып келді. 1855 жылы патша Рама IV «Тунг Пхра Мен» атауын «Тунг Санам Луанг» деп өзгертті, ал қазір ол «Санам Луанг» деп қысқартылып қолданылады. Көркем өнер департаменті Санам Луангты тарихи ескерткіш ретінде тіркеген.
Sanam Luang (สนามหลวง, ; lit: 'royal turf') is a open field and public square in front of Wat Phra Kaew and the Grand Palace, Bangkok, Thailand. Sanam Luang is in the Phra Nakhon District, the historic center of Bangkok. In the Royal Chronicle it was written that, "In front of Wat Mahathat, Sanam Luang lies between the Royal Palace and the Front Palace. When royal cremation was held at the Phra Men Ground, the pyre set up in the centre with the Royal Palace Pavilion to the south and the one of the Prince of the Front Palace to the north. The music from the Royal Palace and from the Palace to the Front would be played on opposite sides of Sanam Luang". Sanam Luang was officially known as "Thung Phra Men" (the royal cremation ground) (Thai: ทุ่งพระเมรุ). It has been used as a site for the cremation of kings, queens, and high ranking princes since the reign of King Rama I. In 1855, King Rama IV changed its name from "Thung Phra Men" to "Thong Sanam Luang", in common usage now shortened to "Sanam Luang". The Fine Arts Department lists Sanam Luang as a historical site.
Тарих
Санам Луанг патша Рама І дәуірінен бері қолданылып келеді. Бұл жерде патшалық рәсімдер мен шаралар өткізілетін, соның ішінде Фронт сарайының кремациясы да осы жерде болған. Патша Рама II осы үлгіге еліктеп, өзінің сүйікті ағасы болған өзінің билік еткен Фронт сарайының кремациясын қоса, сол жерде патшалық рәсімдерді өткізді. Патшалық жылнамаларында екі ағайындының арасындағы тығыз байланыс туралы былай делінген: «Парсатты желдің басталуымен патша Смарагд Будда ғибадатханасының алдында Чула (жұлдыз тәрізді) желкенін ұштырды, ал Санам Луангта Пакпао (жазық) желкенін ұштырды». Патша Рама III билік құрған кезде, Таиланд Камбоджа шекарасы үшін Вьетнаммен қақтығысқа түскенде, патша басқа елдерге Таиландтың өте құнарлы және гүлденген ел екенін көрсетуді қалады, тіпті Ұлы сарайдың алдындағы жер де өңделген. Санам Луанг сол кезде күріш өсіруге арналған қарапайым жер учаскесі болды. Патшалық жерлеу рәсімі болғанда, оны осы шараға дайындау үшін тегістейтін. Патша Рама IV Патшалық егін орау рәсімін (тай: พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ) өткізу үшін төмен қабырғалары бар және Будда мүсіні орналастырылған шағын зал салынған орынды белгіледі. Патша осы рәсімді бақылағанда, оның орнына павильондар мен мұнаралар салынды. Патша павильонының жанында құдайларды татуластыру рәсіміне арналған қойылымдар көрсетілген сахна болды. Қабырғаның сыртында күріш сақталатын қора орналасқан. Патша Рама V Санам Луангты кеңейтіп, бұрынғы патшалардың рәсімдері үшін пайдаланылған барлық ғимараттарды бұзды. Сонымен қатар, Патша сарайының маңында күріш өсірудің қажеті болмады. Бұл орын 1897 жылы Бангкоктың жүз жылдық мерекесіне дайындық үшін қажет болды, ол патша Рама V Еуропадан оралғаннан кейін көп ұзамай өтті. Бұл патшаның елу жылдығына орай өткізілген маңызды шара болды. Жавандық сарайды аралап, солтанның сарайын қоршаған бақтарға тәнті болған Рама V Санам Луангты екі қатар тамаринд ағаштарымен көмкеруді бұйырды. 1967 жылы тағы екі қатар отырғызылды, соның нәтижесінде барлығы 783 ағаш болды. Санам Луанг желкен ұшыруға арналған орын ретінде сақталды. Патша Рама VI бұл жерді бұрынғы патшалар сияқты түрлі рәсімдер үшін пайдаланды. Сонымен қатар, ол жарыс жолы және гольф алаңы ретінде де пайдаланылды, өйткені елге көбірек шетелдіктер келіп, тұрақтады. 1976 жылы Санам Луанг пен жақын маңдағы Таммасат университетінің аумағында қырғын болды. Оқиғаға қатысқандар – жемқор полиция қызметкерлері, еріктілер мен жалдамалы әскерлер. Патша Рама IX жыл сайын мамыр айында Санам Луангты егін орау рәсімі мен жаңбыр шақыру рәсімі үшін пайдаланды. Санам Луангта Бангкоктың екі жүз жылдық мерекесі (тай: พระราชพิธีฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 200 ปี) 1982 жылы, 1996 жылы алтын мерейтой салтанаты (тай: พระราชพิธีกาญจนาภิเษก), сондай-ақ 1950 жылы король Ананд Махидолдың, 1956 жылы королева Саванг Вадхананың, 1986 жылы король Рама VII-нің королевасы Рамбай Барнидің, 1996 жылы принцесса Сриндрагардың, 2008 жылы принцесса Галяни Вадхананың және 2012 жылы принцесса Бежарата Раджасуданың кремациясы сияқты түрлі шаралар өтті. 2016 жылдың 13 қазанында патша Бхумибол Адульядеж қайтыс болғаннан кейін, Санам Луангқа марқұм патшаға құрмет көрсету үшін көптеген адамдар келді. Оның кремациясы 2017 жылдың 26 қазанында осы жерде өтті. 2020 жылғы тайлық наразылықтар кезінде бұл алаң 2020 жылдың 19-20 қыркүйегінде митинг өткізілген және «Екінші Ханна Рацадон тақтасы» орнатылған орын болды. Тақта 24 сағат ішінде алынып тасталды, ал наразылық акциясының жетекшілері тарихи ескерткішке зиян келтіргені үшін айыпталды.
"At the beginning of the season of the tradewind, the king flew a Chula kite (star shaped kite) in front of the Temple of the Emerald Buddha and the Prince of the Palace to the Front flew a Pakpao kite (plain kite) at Sanam Luang". During the reign of King Rama III, when Thailand was engaged in a conflict with Vietnam over the Cambodian border, the king wished to demonstrate to other nations that Thailand was such a fertile, flourishing country that even the area in front of the Grand Palace was cultivated. Sanam Luang was then a normal plot of land, used for growing rice. When there was a royal funeral, it would be smoothed over to prepare for the event. King Rama IV set up a place for performing the Royal Ploughing Ceremony (Thai: พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ) where low walls were put up and a small hall was built to place the Buddha image for the ceremony. Pavilions and towers were built near the king's seat when he watched the ploughing ceremony. Next to the king's pavilion there was a stage where plays were performed as part of the ritual of propitiating the gods. Outside the wall there was a barn where the rice would be stored. King Rama V enlarged Sanam Luang and pulled down all the buildings which were used for the ceremonies of former kings. In addition, it was no longer necessary to grow rice near the Royal Palace. The space was needed for the preparation of the centennial celebration of Bangkok in 1897 which took place soon after King Rama V's return from Europe. It was a grand celebration also corresponding to the king's fiftieth birthday. Following a visit to the Javanese court, where he was impressed by the gardens surrounding the sultan's place, Rama V ordered that two rows of tamarind trees be planted encircling Sanam Luang. Two additional rows were planted about 1967, bringing the total to 783 trees. Sanam Luang was still the place for kite flying. King Rama VI again used the place in the same manner as former kings to perform various ceremonies. Also, it was used as a racetrack, and golf course as more foreigners came to visit and stay in the country. In 1976, a massacre took place on the grounds of Sanam Luang and the nearby Thammasat University. The perpetrators were corrupt police, right volunteers and militia. King Rama IX used Sanam Luang annually in May, for the Ploughing Ceremony and the Ceremony of Calling the Rain. There were various ceremonies performed at Sanam Luang, including the Bi Centennial Celebration of Bangkok (Thai: พระราชพิธีฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 200 ปี), in 1982, the grand celebration of the golden jubilee royal ceremony in 1996 (Thai: พระราชพิธีกาญจนาภิเษก) and the cremation of King Ananda Mahidol in 1950, Queen Savang Vadhana in 1956, Queen Rambhai Barni of King Rama VII in 1986, Princess Mother Srinagarindra in 1996, Princess Galyani Vadhana in 2008, and Princess Bejaratana Rajasuda in 2012. Following the 13 October 2016 death of King Bhumibol Adulyadej, massive crowds flooded Sanam Luang to pay their respects to the late king. His cremation took place here on 26 October 2017. During 2020 Thai protests, the field was a place of a rally on 19–20 September 2020, and the place where the "Second Khana Ratsadon Plaque" was installed. The plaque was removed within 24 hours, and protest leaders were charged with damaging a historical site.