Іс-қимыл механизмі

Этинилэстрадиол/этоногестрел вагиналды сақинасы сондай-ақ NuvaRing деп аталады. Бұл икемді пластикалық (этилен винил ацетат сополимері) сақина, ол үш апта бойы прогестин және эстрогеннің шамалы дозасын бөліп шығарады. Гормондардың бірте-бірте босауы овуляцияны тоқтату арқылы жүктіліктің алдын алады, сондай-ақ жатыр мойнының шырысының құрамында имплантацияның болуына кедергі келтіретін өзгерістерді тудырады.

Дозалау

Төмен доза - тәулігіне шамамен 0,015 мг этинилэстрадиол және 0,12 мг этоногестерол мөлшеріндегі тұрақты жылдамдықпен беріледі.

Әкімшілік

Контрацептивті вагиналды сақинаны емделуші жүкті болмаған жағдайда, менструалдық циклдің кез келген уақытында қолдануға болады. Стандартты қолдану тәсілі – сақинаны 21 күнге вагинаға енгізіп қою, содан кейін оны алып тастап, сақинасыз 7 күн үзіліс жасау. 7 күндік үзілістен кейін, келесі 21 күнге жаңа сақинаны қайтадан енгізу керек, және цикл осылай жалғаса береді. Дегенмен, кейбір емделушілер қысқа үзіліс жасауды немесе үзіліссіз қолдануды қалауы мүмкін, бұл үзіліспен қолдану режимімен бірдей қауіпсіз және тиімді екені дәлелденген. Вагиналды сақина қолданатын адамдардың шамамен 9%-ы әр жыл сайын жүкті болады, бірақ дұрыс қолданғанда бұл көрсеткіш 1%-ға дейін төмендейді. Сақинаны қолданудағы ең көп кездесетін қателер – емделушінің ұстанымға бермеуі және дұрыс емес қолдану, соның ішінде сақинаны уақтылы алмастыруды ұмыту және оны вагинаға жеткілікті тереңдікке енгізбеу. Кенияда жүргізілген зерттеу көрсеткендей, вагинаға енгізу және сақинаны орналастыру туралы алаңдаушылықтар пайда болды, сондықтан қолданушыларға бастапқыда жаттығу қажет болды. Сопоставимым образом, Руандадағы қатысушылар да сақинаны енгізу және алып тастау кезінде қиындықтарға тап болды, бірақ тәжірибе жинағаннан кейін бұл алаңдаушылықтар басылды және олар бұл процесті "оңай" деп сипаттады. Бас тартудың басқа да көптеген себептеріне – жуынғанда немесе жыныстық қатынас алдында сақинаны алып тастау жатады. Егер сақина үш сағаттан астам уақытқа шығарылса, оны қайтадан енгізгенге дейін және кем дегенде жеті күн бойы қосымша контрацепция қолдану керек. Пациенттерге жеткілікті білім берілмегендіктен, кейбір қолданушылар құрылғыны ыңғайлы және толық енгізе алмайды, бұл сақинаның контрацептивтік әсерін төмендетуі мүмкін. Вагиналды сақинаның кездейсоқ шығарылуы көбінесе сақина қолданыла бастаған алғашқы апталарда болады, бұл контрацептивті вагиналды сақиналарды қолдану бойынша кеңес берудің жеткіліксіздігін немесе тәжірибесіздікті көрсетеді.

Жағымсыз әсерлері

Кез келген адамға контрацептивті вагиналды сақинаны қолдануға қызығушылық танытса, денсаулық сақтау ұйымы кеңес беруі және дұрыс қолдану техникасы мен уақытын қамтамасыз ету үшін осы тақырыптар бойынша түсініктерін қолдауы маңызды. Вагиналды сақиналармен қан ұю, жүрек шабуылы және инсульт қаупі аздап байланысты, сондықтан олар 35 жастан асқан және темекі шегетін адамдарға ұсынылмайды. Зерттеулер көрсеткендей, контрацептивті вагиналды сақина қолданушылардың 2,4%-дан 6,4%-ында жатыр қан кетуі байқалады. Контрацептивті вагиналды сақиналар туралы жиі кездесетін алаңдаушылық – вагиналды денсаулыққа тигізетін әсері. Бірнеше зерттеу вагиналды сақиналар вагиналды микробиомға әсер етпейтінін, демек вагиналды денсаулыққа зиян келтірмейтінін көрсеткен. Бұл прогестин сегестерон ацетаты және эстроген этинилэстрадиолды қамтитын силикон эластомерлі вагиналды сақина. Жағымсыз әсерлер жиі кездеспейді, бірақ сақинадан бөлінетін гормондардың салдарынан кейбір пациенттерде пайда болуы мүмкін. Бұл жағымсыз әсерлерге бас ауруы, құлайпаңдық, етеккір циклінің өзгеруі, емшектердің ауыруы немесе вагиналды шығарылымның артуы жатуы мүмкін. Бұл симптомдар пациент сақинаны қолдана бастаған кезде жиірек кездеседі және көбінесе алғашқы 2-3 айда басылады. Бұл міндетті түрде алаңдаушылық тудырмаса да, пациенттер ауырып немесе әлсіз сезінсе, әрқашан жеке дәрігеріне хабарласуы керек, себебі бұл одан да ауыр жағымсыз құбылыстардың белгісі болуы мүмкін, онда вагиналды сақинаны қолдану тоқтатылуы керек.

Көрсеткіштер

Прогестеронды вагинальды сақина (PVR) да жасалған. Прогестеронды сақиналар бала емізетін аналар үшін өте тиімді, себебі табиғи емізудің өзі, емізу арқылы туындаған айқұрлылық, жүктіліктен белгілі бір деңгейде қорғаныш ұсынады.

Дозалау

Күн сайын шамамен 10 мг прогестерон сақинадан қын қабырғалары арқылы қанға сіңіп, овуляцияны тоқтатып, жатыр мойнының шырысын қалыңдатып, сперматозоидтардың жатырға өтуіне кедергі келтіреді.

Жағымсыз әсерлері

Жағымсыз әсерлерге, мысалы, қынаптан шыққан бөлінді, емшектегі ауырсыну, қан кету немесе етеккірдің ретсіздігі кіруі мүмкін. Таблеткадан өзгеше, бұл препарат құсу және диарея сияқты асқазан-ішек жолының проблемаларына тәуелді емес, себебі гормондар тікелей қанға сіңіріледі. Контрацепциялық таблеткалар мен жамалармен салыстырғанда эстроген дозасы төмендеу, нәтижесінде эстрогенге байланысты жағымсыз әсерлер азаяды. Сонымен қатар, препараттардың өзара әрекеттесу ықтималдығы төмен, себебі сіңу жолы асқазан-ішек жолынан емес, қынап эпителийі арқылы жүзеге асырылады. 2014 жылы Чилиде жүргізілген зерттеуде контрацепциялық кеңес беру мен контрацепциялық вагинальды сақиналарды қалау арасындағы байланыс анықталды. Дәрігер кеңесінен кейін ауызға қабылданатын таблетканы қалау, бұл ең танымал нұсқа болғандықтан, азайды; ал вагинальды сақиналар мен трансдермальды жамаларды қалау артты. Тағы бір артықшылығы – контрацепциялық вагинальды сақинаның қан кету циклы бір жыл бойы тұрақты болады, бұл препаратты қолдануды тоқтату көрсеткіштерін төмендетуге себеп болады.

Кемшіліктер

Бұл әдіс аз күтімді қажет етеді, бірақ вагинальды сақинаны дұрыс уақытта орнатып, алып тастау қажет. Жоспарланбаған сақинаны алып тастау сәтсіздік қаупін арттырады, ал сақинаның 21 күннен астам қолданылғандағы тиімділігін бағалау үшін қосымша зерттеулер қажет.