Кіріспе

Криолла – куба музыкасының жанры, кубалық «Coros de Clave» және «Clave» деп аталатын кубалық халық музыкасымен тығыз байланысты. Клаве кубалық халық театрында кең таралған жанрға айналды және композитор Хорхе Анкерманн оны «Coros de Clave» стиліне негіздеп жасады. Клаве өз кезегінде Криолла деп аталатын жаңа жанрдың құрылуына үлгі болды. Музыкатанушы Хелио Оровионың сөзіне сәйкес, алғашқы Криолла – Луис Касас Ромероның 1909 жылы жазған «Кармела» шығармасы, ол сонымен қатар барлық уақыттағы ең танымал Криоллалардың бірі – «Эль Мамбиді» де жазды. Клаве және Гуахира (музыка) сияқты, Криолланың формальды құрылымы қысқаша кіріспеден және содан кейін 16 такттан тұратын екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім минор тонында, ал екіншісі – оның мажорлық туысы. Криолланың негізгі ырғағы – Клавеге тән Вертикальді Хемиола, ол осы әндердің бас бөлігінде үнемі кездеседі. Кубалық дәстүрлі трова әншілері де Клаве және Криолла жанрларын қабылдап, оларды өз репертуарына енгізді. Криолланың белгілі композиторлары: Хорхе Анкерманн («Линда Криолла»), Альберто Виллалон («Quiero besarte») және Синдо Гарай («Mujer bayamesa»). Гуахира (музыка), Клаве және Криолланың негізгі құрылымы шамамен бірдей болғанымен, осы үш жанрдың дамуындағы байланысты көрсететін стильдік эволюцияны байқауға болады. Мысалы, Вертикальді Хемиоланың ырғақты үлгісі Гуахираның (музыка) алғашқы нұсқаларында кездеспейді, демек ол кейінірек, мүмкін, «Coros de Clave» әсерінен қосылған болуы мүмкін. Сонымен қатар, Хорхе Анкерманның танымал Гуахира (музыка) «El arroyo que murmura» әнінде кездесетін минордан мажорға өту стилі, Trovadores Синдо Гарай және Мануэль Коронаның кейінгі Криоллаларында өзгереді, олар бұрынғы нұсқаларға қарағанда әлдеқайда күрделі модуляцияларды қолданады.