Аринджая Чола: Чола әулетінің тарихы, билеушілер тізімі, Мұрагерлік және генеалогиялық зерттеулер. 956 ж. таққа отыруы, ұлы Сундара Чола туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аринджая Чола – Чола патшалығының билеушісі. Ол I Парантаканың үшінші ұлы және шамамен 956 жылы Гандарадития Чоладан кейін таққа отырған деп есептеледі. Аринджая Чоланың орнын оның ұлы Сундар Чола (Парантака II) басты, себебі Мадурантака Уттама Чола таққа отыруға жеткілікті емес еді. Аринджаяның билеу мерзімі өте қысқа болған сияқты. Жақындағы зерттеулер Аринджаяның Чера ханшайымының ұлы болғанын (сол себепті ханзада Раджадитияның жартылай бауыры) көрсетеді. Сундар Чоланың Анбил тақталарында Аринджаяның анасы Палуветтараярдың қызы деп көрсетілген, онда ол Чера ханзадасы ретінде сипатталған.
Arinjaya Chola was a ruler of the Chola kingdom. He was the third son of Parantaka I and the younger brother of Gandaraditya Chola, whom he is thought to have succeeded in about 956. Arinjaya Chola was succeeded by his son Sundara Chola (Parantaka II) as Madurantaka Uttama Chola was not old enough to ascend the throne. Arinjaya seems to have ruled for a very short time. Recent scholarship suggests that Arinjaya was the son of a Chera princess (hence a half brother to prince Rajaditya). As per the Anbil plates of Sundara Chola, Arinjaya's mother was the daughter of Paluvettaraiyar, therein described as a Chera prince.
Басқа атаулары
Аринджая Арикулакесари, Арикесари немесе Ариндина деп те аталады. Оның есімі Гандарадитияның кейбір жазбаларында Алвар Арикулакесаридева ретінде кездеседі.
Arinjaya is also referred to by the names Arikulakesari, Arikesari, or Arindama. His name is mentioned in some of Gandaraditya's inscriptions as Alvar Arikulakesarideva.
Ақпараттың қысқалығы
Аринджая Гендардитиядан кейін билікке келді ме дегендегі шатасушылықтар бар. Кейбір тарихшылар Аринджаяның өз еркімен билегеніне күмән келтіреді. Аринджаяның билігі туралы нақты ақпарат беретін эпиграфикалық дәлелдер өте аз. Қазіргі танымымыздың бір бөлігі болжамға негіделген, ал қалғаны белгілі фактілерді логикалық түрде кеңейту арқылы алынған. Гендардития билік басында тұрғанда-ақ кіші інісін өзімен бірге билеуші еткен болуы мүмкін. Сондай-ақ, Гендардитияның өмірінің соңына дейін мұрагері болмаған болуы да ғажап емес. Осының салдарынан ол Аринджаяны мұрагер етіп белгілеп, Аринджаяның ұрпақтарына Чола тағына жол ашқан болуы керек.
There is some confusion regarding whether Arinjaya actually succeeded Gandaraditya. Some historians doubt whether Arinjaya ruled on his own right. There is little epigraphic evidence available to give us any concrete information on Arinjaya's rule. What we know now is partly speculative and partly informed extrapolations of known facts. Gandaraditya probably made his younger brother co regent very early in his rule. It is also very probable that Gandaraditya did not have any heir until very late in his life. As a result, he must have made Arinjaya heir apparent and paved the way for Arinjaya's heirs to the line of succession to the Chola crown.
Жеке өмір
Біз оның замандастары қалдырған эпиграфтардан көптеген мәліметтер алуға болады. Ол Шығыс Чалукьяның Вайдумба ханшайымы Кальяниге үйленген, одан Сундара Чола дүниеге келді. Тағы бір әйелі – Бути Адития Пидари, Теннаван Ируккувелдің қызы, Мараван Бути есімді. Ол Тиручендурайдағы Чандрасекара ғибадатханасын салған. Осы Теннаван Ируккувел, яғни Бути, Мовар Койыл ғибадатханасын салған Бути Викрамакесаримен бір адам екені анықталды.
We can gather a good deal information from the epigraphs left behind by his peers. He was married to a Vaidumba princess of Eastern Chalukyas called Kalyani, who bore him Sundara Chola. Yet another queen was Boothi Aditya Pidari, the daughter of Tennavan Irukkuvel alias Maravan Boothi. She founded the Chandrasekara temple in Tiruchendurai. This Tennavan Irukkuvel alias Boothi has been identified with none other than Boothi Vikramakesari the builder of the Moovar Koil temple.