Кіріспе

1999 жылғы Панамерикан ойындары, ресми түрде XIII Панамерикан ойындары немесе 13-ші Панамерикан ойындары – 1999 жылдың 23 шілдесінен 8 тамызына дейін Канаданың Манитоба штатының Виннипег қаласында және айналасындағы қалаларда өткен ірі халықаралық көптүрлі спорттық жарыс. Каноэ жарыстары ресми түрде басталар алдында бір күн бұрын өтті. Ойындарға 42 елден шамамен 5000 спортшы қатысып, 34 спорт түрінен және 42 дисциплинадан 330 медаль үшін күш сынасты. 1999 жылғы ойындар қаржылық тұрғыдан сәтті болды, қатаң бюджеттік саясат пен 20 000-ға жуық еріктілердің көмегі арқасында 8,9 миллион долларлық табыс әкелді. 1999 жылғы Панамерикан ойындары Канада мен Виннипег үшін екінші рет өткізілген Панамерикан ойындары болды. 1988 жылы Виннипегтен келген делегация Канада Олимпиадалық комитетінен бекіту алғаннан кейін, қала 1999 жылғы Панамерикан ойындарын қабылдауға үміткерлік білдірді. 1992 жылдың 5 желтоқсанында Виннипег Канададағы үміткерлік құқығын жеңіп алды, Торонтодан бір дауыс асып түсті. Басқа да үміткер қалалар Галифакс, Эдмонтон және Шербрук болды. Торонто 16 жыл өткен соң, 2015 жылы Панамерикан ойындарын қабылдады. Бұрын ойындар өткізген елдерге екі дауыс берілді; бұл елдер Аргентина, Бразилия, Мексика, АҚШ және Венесуэла болды, барлығы 50 дауыс құрады, ал жеңу үшін көпшілік дауыс (26) қажет болды. Канада мен Колумбияға дауыс беруге рұқсат берілмеді, себебі олардың әрқайсысынан бір қала үміткерлік білдірген еді. Бірінші дауыс беру кезеңінде ең аз дауыс жинаған Богота қаласы жарыстан шығарылды (10 дауыс). Екінші кезеңде Виннипег пен Санто-Доминго 25:25 есебімен тең түсті. Канадалық үміткерлік комитетінің тең төрағасы Дон Маккензи, тең түскен жағдайда шешім қабылдау үшін үш Ұлттық Олимпиадалық комитет делегаттарын "Санто-Домингода су шаңғысы үшін орын жоқ, бірақ Портж-ла-Прейриде Канададағы ең жақсы су шаңғысы нысандарының бірі бар" деген фактіге назар салып, өз дауыстарын өзгертуге көндірді. Нәтижесінде, Виннипег Санто-Домингоны 28:22 есебімен жеңді. Санто-Доминго кейін 2003 жылғы келесі ойындарды өткізу құқығын жеңіп алды. Басқа жаңа нысандардың ішінде бірнеше спорт түрлері үшін салынған 8,7 миллион долларлық Инвесторлар тобының спорт орталығы және бейсбол жарысы үшін 12 миллион долларлық CanWest Global Park бар. Панамерикан ойындары қоғамының (PANAM'99) бюджетінің бір бөлігі Манитоба университетінің жатақханаларын Спортшылар ауылы ретінде пайдалануға, сондай-ақ 1967 жылғы ойындардың іс-шараларын өткізген Панамерикан стадионы (Университет стадионы) сияқты әртүрлі спорттық және жаттығу нысандарын жаңартуға жұмсалды. 1967 жылғы ойындар үшін салынған Виннипег велодромы ескіріп, велосипед спортына жарамсыз болғандықтан, 1999 жылғы ойындарға дейін бұзылды. Велосипед спорты жарыстары Red River Exhibition Park-та уақытша нысанда өтті.

Ашылу рәсімі

1999 жылғы Панамерикан ойындарының ашылу рәсімі 1999 жылдың 23 шілдесінде, жұма күні, сағат 19:30-да (CDT) басталып, Виннипег стадионында екі сағат қырық бес минутқа созылды. Рәсімге 30 000 көрермен қатысты. Аталған шараға Виннипег симфониялық оркестрі және әнші Джереми Кушнье бастаған 3400-ге жуық артист қатысты. Ойындарды генерал-губернатор Ромео ЛеБлан ресми түрде ашты.

Қатысушы командалар

PASO-ның барлық 42 ұлты басынысты.

Әлемдік рекордтар

Ауыр атлетика – 77 кг салмақ бойынша күштік серпіліс – 202,5 кг салмақты Идальберто Аранда (Куба) көтерді.

Допингке қарсы нәтижелердің әсері

1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Бен Джонсонның дисквалификациясынан бері жеңіл атлетика спортындағы ең ірі допинг скандалы осы жерде болды: биіктікке секіру бойынша әлемдік рекордты ұстап тұрған Хавьер Сотомайор кокаинге оң сынақ нәтижесін көрсетті. Кубаның ұлттық батыры саналған ол, кейіннен дисквалификацияға қарсы жоғары деңгейде күресті, тіпті Фидель Кастро бұл АҚШ-тың Кубаға қарсы жасаған қастандығы екенін мәлімдеді. Бірнеше айдан кейін кокаинге екінші рет оң сынақ нәтижесі бергеніне қарамастан, Сотомайордың дисквалификациясы бір жылға қысқартылды, нәтижесінде ол 2000 жылғы жазғы Олимпиадада күміс медаль жеңіп алды. Бір жыл өткен соң, тағы да допингке оң сынақ нәтижесі бергеннен кейін ол карьерасын аяқтады. Канада командасының қақпашысы Стив Везина бірнеше тыйым салынған препараттарды қолданғаны анықталғаннан кейін, роллер-хоккейден алтын медальдан айырылды.

Мұра

1999 жылғы Панамерика ойындарын көптеген винипегтіктер қалаларын әлемдік аренада жарқырататын мүмкіндік деп қарады. Ойындар жиі 1967 жылы Виннипегте өткен Панамерика ойындарымен салыстырылды, онда АҚШ Марк Спиц сияқты жаңа жұлдыздарды көрсеткен болатын. Ал 1999 жылғы ойындарға американдықтар екінші құрамын жіберді. АҚШ-тың ірі телеарналары Панамерика ойындарын көрсетпеді, тек испан тіліндегі Univisión телеарнасы ғана осы оқиғаны баяндады, газеттер де бірінші планды тілшілерді жібермеді, ал жаңалықтар бас бетке шыққан жоқ.

1999 жылғы Парапан Америка ойындары, Мексика қаласы

1999 жылы Парапан-Америка ойындары Виннипегте емес, Мексика қаласында өткізілді. Алғашқы ойындарда 18 елден 1000-ға жуық спортшы төрт түрлі спорттан бақ сынасты.