Кіріспе

Мысырдың губернаторы және сахабасы Уқба ибн Әмір әл-Жухани (عقبة بن عامر الجهني; 677/78 жылы қайтыс болды) – Ислам пайғамбары Мұхаммедтің серігі және 665–667 жылдары Мысырдың Умаяд әкімі. Ол осы провинцияда қайтыс болды.

Өмір

Уқба ибн Әмір Сирия мен Солтүстік-Батыс Арабияда қоныстанған Кудаа конфедерациясының тармағы – Джухайна тайпасынан шыққан. Ол Ислам пайғамбары Мұхаммедтің белгілі серігі болды және оның қашыршысы қызметін атқарды. Уқба сонымен қатар ақын болған және жазу өнерімен танымал болды. Ол Құранды ерте оқығандардың бірі ретінде белгілі болды және Халифа Османнан жеткен нұсқадан өзгеше Құран нұсқасына ие болды. Уқбаның Құранды қайта жазуы, Мысырдың Омейяд әкімі Абд әл-Азиз ибн Марван Османдық канонға сәйкес жаңа кодекс жасағаннан кейін ұмытылып қалды. Уқба бірнеше хадистің (Мұхаммед пайғамбардың дәстүрлерінің) жеткізілуіне үлес қосты. Бірінші фитна кезінде ол халифа Әлиге қарсы досы Муавия ибн Әби Суфянды қолдады. Муавия 661 жылы халифа атанды және 664 жылы халифаның қайтыс болған бауыры Утба ибн Әби Суфянның орнына Уқбаны Мысырдың губернаторы етіп тағайындады. 9 ғасыр тарихшысы әл-Табаридің мәліметінше, 668/69 жылдары Уқба Мысыр әскерлерін және Медине әскерлерін Византия жеріне қарсы теңіз шабуылына жетекшілік етті. 669 жылы оның орнына Маслама ибн Мұхаллад әл-Ансари губернатор болып тағайындалды. Уқба 677/78 жылдары Мысырда қайтыс болды. Оның қабірі Фустат маңындағы Қарафа әл-Күбра зиратында құрметті қабір ретінде салынды. 14 ғасырдың мамлюк кезеңінде ол египеттік мұсылмандар зиярат ететін бірнеше қасиетті орындардың бірі болды.