Кіріспе
King Crimson тобының 1969 жылғы әні "21-ші ғасырдағы шизоид адам" – прогрессивті рок-топ King Crimson тобының 1969 жылы шыққан тұңғыш альбомы "In the Court of the Crimson King" альбомының ашылу трегі. Көптеген жағдайда топтың визиттік карточкасы саналатын бұл әнді Rolling Stone журналы "жеті жарым минуттық мақсатты білдіру: рок күші, джаздың сергелеуі және классикалық дәлдік ортақ мақсатқа бағындырылған" деп сипаттаған.
"21st Century Schizoid Man" is a song by the progressive rock band King Crimson, released in 1969 as the opening track on their debut album In the Court of the Crimson King. Often regarded as the group's signature song, it has been described by Rolling Stone as "a seven and a half minute statement of purpose: rock power, jazz spontaneity, and classical precision harnessed in the service of a common aim."
Әннің мазмұны
"21-ғасырлық шизоидты адам" әнінің мәтіні Питер Синфилд жазған, және ол негізінен тұрақты үлгіде бірнеше суреттерді ұсынатын, байланыссыз сөз тіркестерінен тұрады. Әр шумақтың бірінші жолы екі қысқа фразадан, екінші жолы бір нақты суреттен, ал үшінші жолы ұзақ фразадан немесе толық сөйлемнен тұрады. Әр шумақтың төртінші және соңғы жолы – әннің атауы. Ән "Политиктердің өртеу қазаны/Напалм отымен зорталған әділдік" және "өлім тұқымы" деген мәтіндер арқылы Вьетнам соғысын сынап тұр. Синфилдтің сөзіне сәйкес, бұл "Агент Оранж" қолданылуының нәтижесінде пайда болған "жаман нәрселердің егінін" білдіреді. "Мысықтың аяғы, темір тырнағы" деген жол француз ертегісі "Маймыл мен мысық" туралы айтады.
Музыкалық құрылым
"21-ші ғасырдағы шизоид адам" Грег Лейк орындаған күшті бұрмаланған вокалымен және "Көрістер" деп аталатын аспаптық орта бөлімімен ерекшеленеді. Әннің көп бөлігі 4/4 немесе 6/4 өлшемінде, ал Дюк Эллингтон оркестрінен шабыт алған абстрактілі, хаотикалық соңында нақты өлшем жоқ. Бұл джаз-рок пен прогрессивті рок жанрларына жатады және прогрессивті металл мен индустриалды музыканың кейінгі дамуына әсер еткені саналады. Фрипптің әндегі диссонансты және дерлік атональды гитаралық солосы 2008 жылы "Guitar World" журналының "100 ең ұлы гитаралық солосы" тізімінде 82-ші орынға ие болды. Louder Sound журналы 2018 жылы "Рок музыкасындағы 100 ең ұлы гитаралық солосы" дауыс беруде осы солоны 56-шы орынға қойды. Ол 1974 жылы "Guitar Player" журналына берген сұхбатында былай деді: "Бәрі бірге таңдалған. Таңдау техникасының негізі – ырғақты соққанда төменге, ырғақсыз соққанда жоғарыға қарай тарту. Содан кейін оны кері қайтаруды үйрену керек. Әдетте, ырғақты соққанда төменге қарай тартамын, бірақ егер мен белгілі бір фразаны ерекше баса көрсеткім келсе немесе акценттерді шатастырып, белгілі бір кернеуді тудырғым келсе, онда жоғары соққымен бастауым мүмкін".
Қабылдау және мұра
2006 жылы Pitchfork "21-ғасырлық шизоидты адам" әнін "1960-шы жылдардың 200 ең ұлы әні" тізімінде 104-ші орынға қойды, ал Джо Тангари оны "бес минуттық асыққан гитара, өзгермелі өлшемдер және жаман саксофонның тозақ дауылы" деп сипаттады.
Сынама алу
Канье Уэст 2010 жылғы «My Beautiful Dark Twisted Fantasy» альбомына енген «Power» әнінде «21-ші ғасырдағы шизоидты адам» әнінен үлгі алды. «21-ші ғасырдағы шизоидты адам» әнінің механикалық лицензиясын иеленген Declan Colgan Music Ltd компаниясы 2022 жылы Universal Music Group компаниясын сотқа берді, Уэст бастапқыда лицензиясыз әннен үлгі алғанын және Universal осылайша оларға төленбеген роялтилерді қарыз екенін мәлімдеді.