Кіріспе
Қақпақты Hipgnosis жасаған, және бұл топтың өз атын жазбаған тұңғыш альбомы болды, сондай-ақ оның ешбір бөлігінде топтың суреттері жоқ еді. Бұл тенденция 1970 жылдар бойы келесі қақпақтарда да жалғасты. Альбом шыққан кезде коммерциялық жағынан сәтті болғанымен, топ – әсіресе Роджер Уотерс пен Дэвид Гилмор – альбом туралы кері пікір білдірді. 1994 жылы Ұлыбритания мен АҚШ-та қайта жаңартылған CD шықты, және 2011 жылы тағы да жаңартылды. Уотерске әсер еткен және онымен бірлесіп жұмыс істеген Рон Гизен, атау трегін бірлесіп жазды.
Жазу
Pink Floyd Римде «Забриски Пойнт» фильміне саундтрекке қосымшаларын аяқтағаннан кейін альбом жұмысын бастады, ол біршама шиеленісіп аяқталған еді. Олар 1970 жылдың басында репетициялар үшін Лондонға қайтып келді. Римдегі жазбалардан алынған бірнеше үзінділер осы репетициялар кезінде жаңа материалды құрастыруға пайдаланылды, бірақ олардың кейбіреулері, мысалы, кейін «Біз және олар» болып аталған «Зорлық тізбегі» сияқты, біраз уақытқа дейін қолданылмады.
Бірінші жағы
Atom Heart Mother-дің атау трегі топтың осы репетициялар кезінде құрастырған бірқатар аспаптық үлгілерден туындады, соның ішінде гитарист Дэвид Гилмор "Қиялға толы Батыс тақырыбы" деп атаған басты тақырыптың аккордтық прогрессиясы да бар еді. Ал ең алғашқы құжатталған тікелей орындалу 1970 жылдың 17 қаңтарында Халл университетінде болды. Топтың пікірінше, тікелей орындаулар композицияны қалыпқа келтірді. Тректі жазу EMI студиясында (қазіргі Abbey Road студиясы) Лондонда басталды, бұл біршама қиындық тудырды, себебі студияда жаңа сегіз тректік бір дюймдік таспа мен EMI TG12345 транзисторлық микшерлік консоль (8 трек, 24 микрофондық кіріс) алғаш рет қолданылды. Соның салдарынан EMI топқа таспаны бөліктерді біріктіру үшін тілуге рұқсат бермеді. Осыдан келіп, топ мүшелері Роджер Уотерс пен Ник Мейсон 23 минуттық шығарманың бас партиясын мен барабанды бір отырыста ойнауға мәжбүр болды. Басқа аспаптар кейіннен қайта жазылды. Мейсон соңғы жазбаның нақты уақытты сақтамағанын еске алды. Гизен Мейсонның сөзін жоққа шығарып, оған берілген таспалардың музыканы аранжировкалау үшін қысқа бөлімдердің жиынтығы болғанын айтты. Наурыз айына қарай олар тректі жазуды аяқтады, бірақ оның жеткіліксіз жинақы екенін және бірдеңе қажет екенін сезінді. Топ Роу Гизенмен Ролинг Стоунз тур менеджері Сэм Катлер арқылы танысты және оның композициялық және таспаны өңдеу қабілеттеріне, әсіресе Уотерс пен Мейсонға әсер етті. Гизенге топ жазған толық сүйемелдеу тректері берілді және топ АҚШ-қа гастрольге кеткен кезде оның үстіне оркестрлік аранжировка жасауын сұрады. Гизен композициялау мен аранжировкалауды "өте көп жұмыс" деп сипаттады. Оның сөзінше, Гилмор кейбір мелодиялық желілерді ойлап тапты, ал олар екеуі клавишник Ричард Райтпен бірге хормен ортаңғы бөлімде жұмыс істеді. Маусым айында EMI Pops Orchestra-мен жазба жасау кезінде, аяқталған альбомда ұсынылған шығарма Pink Floyd-тың "A Saucerful of Secrets" және одан да ертерек "Interstellar Overdrive" сияқты бұрынғы аспаптық шығармаларының жалғасы болып табылады. "Atom Heart Mother" сюитасы бірінші жақты толығымен алып жатыр және жеке аталатын алты бөлімге бөлінген. Geesin ашылу бөлімінің атын Earl "Fatha" Hines атынан "Әкеңнің шақыруы" деп таңдады, ал "Breast Milky" және "Funky Dung" сияқты басқа атаулар альбомның мұқабасындағы суреттерден шабыт алды. Бұл 60-шы жылдардағы поп музыкасында оркестрлерді фон ретінде пайдалану және рок-топты алға шығару тәсіліне керісінше.
The piece as presented on the completed album is a progression from Pink Floyd's earlier instrumental pieces such as "A Saucerful of Secrets" and even earlier, "Interstellar Overdrive". The "Atom Heart Mother" suite takes up all of side one, and is split into six parts, individually named. Geesin chose the opening section name, "Father's Shout" after Earl "Fatha" Hines, while other names such as "Breast Milky" and "Funky Dung" were inspired by the album cover artwork. which take most of the lead melody lines, while Pink Floyd mainly provide the backing tracks; a reverse of the 1960s pop music practice of using orchestration as the background, and putting the rock band in front.
Екінші жағы
Альбомның тұжырымы олардың бұрынғы Ummagumma альбомына ұқсас, оның бірінші жартысында толық құрамындағы топ, ал екінші жартысында жеке мүшелерге назар аударылады. Екінші жағы бес минуттық үш әнмен ашылады: топтың үш авторының әрқайсысынан бір ән; содан кейін негізінен Мейсон ойлап тапқан және барлық топқа жатқызылған, дыбыс эффектілері басым музыкалық сюитамен аяқталады. Уотерс акустикалық гитарада "Егер" атты халық балладасын орындайды. Pink Floyd бұл әнді жиі орындаған жоқ, бірақ Уотерс оны он жылдан астам уақыт өткен соң Radio K.A.O.S. альбомын қолдау үшін жеке концерттерінде жиі орындады. Одан кейін Райттың "Summer '68" әні келеді, онда да түрлі жерлерде латунь аспаптары жиі қолданылады. Бұл ән 1971 жылы жапондық сингл ретінде шығарылды және альбомда концертте ешқашан орындалмаған жалғыз туынды болды. Ән Райт және гастрольдегі бір әйел туралы айтылған, ал бастапқы атауы "One Night Stand" болған. Мейсонның сөзіне сүйенсек, Гилмордың сол кезде ән жазу тәжірибесі аз болғандықтан, ол альбомға лайықты ән жазғанша EMI студиясында қалуға міндеттелген. Ол халық музыкасынан шабыттанған "Fat Old Sun" әнін шығарды, ол әлі күнге дейін оның сүйікті әні болып табылады. Бұл ән 1970-71 жылдары топтың концерттік репертуарының тұрақты бөлігі болды және 2006 жылы Гилмордың жеке концерттерінде жиі орындалды. Соңғы трек, "Аланның психоделикалық таңғы асы", үш бөлімге бөлінген, әр бөлімінің жеке сипаттамасы бар, және сол кездегі сахналық техникалық қызметкер Алан Стайлз таңғы ас дайындаған, пікір айтқан және жеген кездегі диалогтар мен дыбыс эффектілерімен байланыстырылған. Бұл идея Уотерстің тамшылап ағып тұратын кранның ырғағымен тәжірибе жасауынан туындады, ол Мейсонның ас үйінде жазған дыбыс эффектілері мен диалогтарды EMI студиясында жазылған музыкалық бөліктермен біріктірді. 1970 жылдың 22 желтоқсанында Англияның Шеффилд қаласындағы Шеффилд қалалық залында сахнада орындалған сәл өңделген нұсқасында топ мүшелері бөліктер арасында таңғы ас ішіп, сусын ішкен. Бастапқы LP ішкі иірімге жалғасатын және осылайша шексіз қайталанитын кранның дыбысымен аяқталады. Pink Floyd тобының алғашқы вокалисі Сид Барретт Atom Heart Mother альбомын жазумен бір уақытта өзінің Barrett альбомын жазды, онда Гилмор мен Райт көмектесті. Ол кейде бұрынғы тобының репетицияларына барып, олардың не істеп жатқанын көретін.
Көркем шығарма
Алғашқы альбомның мұқабасы Hipgnosis өнер ұжымымен жасалған, ол жасыл шалғында тұрған Голштин-Фризия тұқымды сиырды көрсетеді, онда ешқандай жазу да, не туралы екенін білдіретін қандай да бір ақпарат та жоқ. Кейбір кейінгі басылымдарда мұқабасына атау мен орындаушының аты қосылған. Бұл идея топтың альбом шыққан кезде Pink Floyd-қа байланысты психоделикалық ғарыш рок имиджіне жасаған реакциясы болды; топ өзінің имиджімен немесе өнер орындау стилімен шектелмей, барлық түрдегі музыканы зерттегісі келді. Сондықтан олар жаңа альбомның мұқабасында «қарапайым нәрсе» болуын сұрады, нәтижесінде сиырдың суреті пайда болды. Сторм Торгерсон Энди Уорхолдың әйгілі «сиыр қағаздылығына» шабыттанды, ол Поттерс-Бар маңындағы ауылдық жерге барып, көріп қалған алғашқы сиырды суретке түсіргенін айтады. Сиырдың иесі оның атын «Люлубель III» деп атаған. Артқы мұқабада да, ішкі қақпақта да мәтін немесе тақырыптарсыз қосымша сиырлар пайда болады. Сонымен қатар, Capitol компаниясының АҚШ-та топты танымал ету мақсатындағы маркетингтік стратегиясының бір бөлігі ретінде сиырдың иісін еске түсіретін қызғылт түсті шар альбоммен бірге таратылды. Көркемдік жұмысты еске алғанда Торгерсон: «Менің ойымша, сиыр Pink Floyd тұрғысынан олардың юморын көрсетеді, менің ойымша, бұл көбінесе бағаланбайды немесе жазылмайды» деді. 1980 жылдардың ортасында сирек кездесетін синглдер мен B-жақтарын қамтитын, «The Dark Side of the Moo» деп аталатын пираттық нұсқа пайда болды, оның мұқабасы да ұқсас болды. Atom Heart Mother сияқты, бұл мұқабада да жазу болған жоқ, бірақ бұл жағдайда бұл кәсіпкердің анонимділігін сақтау үшін жасалған, емес, кез келген көркемдік мәлімдеме үшін. KLF тобының «Chill Out» концептуалдық альбомының мұқабасы да Atom Heart Mother альбомынан шабыт алды.
Шығару және қабылдау
Atom Heart Mother 1970 жылы 2 қазанда Ұлыбританияда және 10 қазанда АҚШ-та жарық көрді. Ол сол елдердің хит-парадтарында сәйкесінше 1-орын мен 55-орынды иеленді. Ұлыбританияда, Германияда және Австралияда квадрофониялық форматта шығарылды. 1994 жылы Ұлыбритания мен АҚШ-та қайта өңделген CD шықты. Mobile Fidelity Sound Lab 1994 жылы АҚШ-та 24 каратты алтыннан жасалған CD-ді шығарды, ал LP нұсқасы сол жылы АҚШ-та жарық көрді. 2011 жылы қайта өңделген басылым жарыққа шықты. 2016 жылы Pink Floyd Records лейблімен қайта шығарылды. Суитаға сын-пікірлер әрқашан аралас болды, топтың барлық мүшелері оған теріс пікір білдірді. Гилмор альбомды "қателіктер жинағы" деп атады, "біз сол кезде қиын жағдайда болдық, менің ойымша, біз барды жоққа шығарып, соңғы мүмкіндіктерді іздеп жатқанбыз" және "жақсы идея болған, бірақ қорқынышты. Atom Heart Mother-де біздің арамызда ешқандай түсінік болмаған сияқты, бірақ одан кейін біз өте өнімді болдық" деді. Сол сияқты, 1984 жылы BBC Radio 1-ге берген сұхбатында Уотерс: "Егер біреу маған қазір айтса, мынау - миллион фунт стерлинг, шығып, Atom Heart Mother ойнаңыз, мен сіз әзіл айтып отырсыз деймін" деді. 1970 жылы Rolling Stone журналының рецензенты Алек Дубро "Atom Heart Mother" туралы теріс пікір білдіріп, "егер Pink Floyd жаңа өлшемдерді іздесе, олар оларды мұнда таба алмады" деді. Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies (1981) еңбегінде Роберт Кристагау суитаның әндердің екінші жағына қарағанда оңай қабылданатынын айтты: "Иә, олар ән айтуды анонимді жартылай классикалық хорға тапсырды, және иә, олар, мүмкін, фанфарлар үшін мүйіздерді сол жалдамалы залдан алды. Бірақ кем дегенде, суитада Уммагумманы ұйқыға дастархан жаю үшін керемет жазбаға айналдырған гипнотикалық мелодиялар бар".
Тікелей өнер көрсетулер
Бастапқыда топ сюитаны орындауға ынталы болды. 1970 жылғы 28 сәуірде Сан-Францискодағы KQED телеарнасы үшін алғашқы орындалысы жазылып алынды, онда тек топ ғана болды. Екі маңызды орындалыс 27 маусымда Блюз және прогрессивті музыка фестивалінде (Бат) және 18 шілдеде Лондондағы Гайд-паркте өткен "Blackhills Garden Party" болды. Екі жағдайда да топқа Джон Аллдис хоры мен Филип Джонс мыс қоспасының ансамблі сүйемелдеді. Кейіннен топ осы туынды орындау үшін толық мыс қоспасы мен хорды турға алып шықты. Алайда, бұл турдың қаржылық шығынға ұшырауына себеп болды, сондай-ақ топ жалдаған музыканттармен де қиындықтар туды. Олар концерттен концертке ауысып отырды, себебі тек қолжетімді музыканттарды ғана алды, бұл репетициялардың жетіспеуімен және бүкіл ансамбльді дыбыстаумен байланысты мәселелермен бірігіп, толыққанды тікелей орындалуды қиындатты. Осы туралы ойлаған Гилмор: «кейбір мыс аспаптарды ойнаушылар шынымен үмітсіз болды» деді. Мейсонның сөзіне сәйкес, топ Германияның Аахен қаласына бір концертке келгенде, ноталарын қалып қойғанын анықтады, бұл гастроль менеджері Тони Ховардты Лондонға барып алуға мәжбүр етті. Кейіннен мыс қоспасы мен хорсыз, 25 минуттан 15 минутқа дейін қысқартылған, «коллаж» бөлімдері алынып тасталған және басты тақырыптың қайталануымен аяқталған нұсқасы 1972 жылға дейін олардың тікелей репертуарында сақталды. Брайтондағы "The Dark Side of the Moon" сюитасының алғашқы тікелей орындалысы ортасынан тоқтатылды; үзілістен кейін топ оның орнына "Atom Heart Mother" орындады. Pink Floyd тобының сюитаны соңғы рет тікелей орындауы 1972 жылғы 22 мамырда Амстердамдағы Олимпий стадионында болды.
Мұра
Стенли Кубрик альбомның атау трегін "Механикалық апельсин" фильмінде пайдалануды жоспарлаған. Топ рұқсат бермеді, себебі Кубрик қандай музыкалық бөліктерді қалап, олармен не істегісі келетінін нақты білмеді. Кейіннен Уотерс: «Бәлкім, оны пайдаланбағаны жақсы болды» деді. Дегенмен, альбом фильмдегі пластинка дүкені сахнасында есептеуіштің артында көрінеді. 2008 жылдың 14 және 15 маусымында Гизин итальяндық Mun Floyd тобымен бірге Челси фестивалі аясында "Atom Heart Mother" әнін екі түндік концертте орындады. Гизин оны тарихымен және слайд-шоумен таныстырды. Концертте Canticum камералық хоры, духовой аспаптар тобы және Гилмормен жұмыс істеген виолончельші Кэролайн Дейл қатысты. Екінші түні Гилмор сахнаға шығып, Гизинмен бірге орындады, концерт 30 минутқа дейін созылды. 2013 жылы Гизин "The Flaming Cow" атты кітап жариялады, онда Pink Floyd-пен жұмыс істеген тәжірибесі, соның ішінде осы альбомның жаратылуы туралы жеке пікірлерін жазды.