Кіріспе

Лапсеки ауданы шиесімен әйгілі, және қалада жыл сайын шие фестивалі өткізіледі.

Тарих

Қала б.з.б. 6 ғасырында Фокеядан келген грек отаршыларымен негізі қаланды. Көп ұзамай ол Милетпен бәсекелес болып, Дарданеллдегі сауда жолдарын бақылады. Қазіргі түрік атауы түпнұсқа грек атауынан шыққан. Лапсеки б.з.б. 500 жылы құрылған, сол кезде Дарданелл бойындағы 4 елді мекеннің бірі болған. Ежелгі заманда қала Мендром патшаның билігінде болғанда Питяуза деп аталды. Жергілікті халықтың шабуылдарынан Фокеядан келген отаршыларды қорғаған патша тарихында алғаш рет қызы Лапсеке атынан монеталар шығарды, ал кейін қала осы патшаға деген ықыласын білдіру үшін осылай атала бастады. Осылайша Лампсакос, содан кейін Лапсеки атауы бүгінгі күнге дейін жетіп келді. 1356 жылы Сүлеймен паша басып алғаннан кейін Осман империясының қол астына өткенге дейін қала ұзақ жылдар бойы Византияның билігінде болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында жаулап алынған қала 1922 жылдың 25 қыркүйегінде Тәуелсіздік соғысының аясында ағылшын және француз әскерлерінен босатылды. Аудан ішінде Тәуелсіздік соғысында қаза тапқан 15 000 сарбаздың зияраты орналасқан.

Экономика

Бұл аймақтағы халықтың негізгі күнкөрісі – ауыл шаруашылығы, сонымен қатар балық аулау және туризм де маңызды. Ауданның ең көп таралған жемістері – шие және шабдалы. Алғаш рет 1983 жылы өткізілген жыл сайынғы шие фестивалі 2-12 маусымда өтеді. Лапсекиде 1-4 қыркүйекте жәрмеңке ұйымдастырылады, бірақ 22-26 тамыздағы жақын орналасқан Чардак қаласындағы жәрмеңке одан гөрі ірі болып саналады, ол әр жыл сайын күрес жарысымен аяқталады. Бұл Түркиядағы екінші ескі жарыс, ал ең көнесі – Эдирнедегі Кіркпинар. Көрші облыстардан, мысалы, Бурсадан адамдар күресшілерді көруге келеді. Бұдан басқа, жағажайлар мен жазғы үйлер де туристерді қызықтырады. Түркияның вице-премьері Нуман Куртулмуш Лапсекидің Сулука ауылында жазғы үйіне ие. Лапсекиден Гелиболуға әр сағат сайын тікелей паром қатынайды. Бұл Азиядан Еуропаға жасалатын құрлықтар аралық сапар.

Чанаккале 1915 жылғы көпір

Чанаккале 1915 жылғы көпір – 2022 жылдың наурызында аяқталуы жоспарланған маңызды жоба. Ол Дарданелл бұғазы арқылы Лапсекиден Галлиполи түбегіндегі Сютлюцеге дейін салынады. Жобаны аяқтау – үкіметтің 2023 жылғы көзқарас бағдарламасының бір бөлігі, елдің инфрақұрылымын жақсартуға бағытталған. Көпір Еуропадан Түркияның батысына байланыс құрады, бұл аймақтық туризмді және жергілікті экономиканы дамытуға септігін тигізеді деп күтілуде. Көпірде алты бағытты автомобиль қозғалысы үшін жолақтар болады. Аймақты Стамбул немесе Эдирне және Еуропамен байланыстыру үшін көпірден теміржол өтетін болады. Көпірдің құрылысы 2017 жылдың 18 наурызында басталды. Көпірді президент Тайып Ердоған 2022 жылдың 18 наурызында ресми түрде ашты. [6] Бұл Түрік бұғаздары арқылы салынған төртінші көпір. [7] 2023 метрлік (6637 фут) негізгі ұзындығымен көпір Жапониядағы Акаси Кайкё көпірін 32 метрге (105 фут) басып озып, әлемдегі ең ұзын аспалы көпір атанды. [4]