Кіріспе

Мифтік, емдік қабілеттері бар құс – видео ойыны. Рим мифологиясына сәйкес, каладриус – патшаның үйінде тіршілік ететін қардай ақ құс. Ол ауруды өзіне сіңіріп алып, ұшып кетеді, соның арқасында ауру таралып, ол да, науқас та жазылады. Каладриус туралы аңыз орта ғасырлық жануарлар туралы жинақтардың бір бөлігі болған, онда әдетте талқыланған жануарларға христиандық түсіндірме берілген.

Шығу тегі

Кейбір теориялар бойынша, каладриус нағыз құсқа негізделген. Оның толығымен ақ түсті, қара түсі жоқ екендігіне байланысты, ол көгершінге немесе, мүмкін, қасқыр сияқты су құсына негізделген болуы мүмкін. Көркем өнер тарихшысы Луи Рео оның ақ шағала екеніне сенді.

Ортағасырлық мал кітапшаларында

Орта ғасырлық түсініктер құстың диагноз қою қабілетіне назар аударды: егер ол науқастың бетіне қараса, адам тірі қалады; егер ол көзін бұрса, адам өледі. Бұл каладриус ауруды өзіне тартады деген идеямен сәйкес келеді; құс күнге ұшып, ауруды өртеп, жояды. Христиандық нұсқауда каладриус – күнәнің қаралығынан бірден-бір таза, ақ Мәсіхті бейнелейді. Бұл құс Мәсіхтің өкініш білдірмейтін күнәкарларға жанын бұрып, оларды қабылдамағанын, бірақ бетін бұрғандарды жазып, толыққанды денсаулыққа келтіретінін көрсетеді. Кейде бұл нұсқау яһудилерге қарсы қолданылып, олар сенбегендіктен Мәсіх олардан басқа халықтарға бет бұрғанын, олардың күнәларын алып, айқышқа арқалағанын көрсетеді.

Танымал мәдениетте

Saturday Night Live эскизінде "Theodoric of York, Medieval Barber" атты кейіпкер (Стив Мартин ойнады), науқасты диагностикалау үшін каладриус (тірі құс, көбінесе көгершін немесе оның бір түрі) қолданады. Тірі жануарларды тікелей эфирде пайдаланудың қиындықтары құстың экранда болған қысқа сәттерін күлкілі етеді. Age of Mythology: The Titans видео ойынында атлантистерге қолжетімді мифтік бірлік – Каладрия, ол ұшатын барлаушы және емші рөлін атқарады, бірақ ол құсқа қарағанда көбірек періштеге ұқсайды. Румыниялық рок-тобы Transsylvania Phoenix-тің 1975 жылы шығарған "Cantafabule" альбомында Каладриусқа арналған ән ("Pasărea Calandrinon") бар. Каладриус Megami Tensei видео ойындары сериясындағы демон. Жапондық "Шипагерді қайта жасау" (Redo of Healer) жеңіл романында ол демондық тайпаның құдай санайтын жын ретінде сипатталған. Оның ауруларды жұту және тарату қабілеті бар. Джон және Кэрол Барроуманның 2012 жылғы "Қоңыр Жер" (Hollow Earth) кітабында, "Қоңыр Жер" трилогиясының бірінші кітабында, каладриус болашақты көре алатын мифтік құс. Каладриус Dragon Age: Origins видео ойынындағы екінші дәрежелі кейіпкердің аты. Ол жаңа, түсініксіз ауруды емдеуді көздеген емшілердің іс-қимылдарымен байланысты, бірақ шындығында олар ұрланған "науқастарды" құл саудасына пайдалану үшін осыны жамылғы ретінде қолданады. Девон Монктың "Барлық жамандықтардың зұлымдығы" (Brute of All Evil) романында дәрігер – каладриус. Ол адам кейпінде болады және қаланың мистикалық дәрігері қызметін атқарады, сонымен қатар адамдарға көмектеседі. Каладриус құстары және олардың емдік қасиеттері Джилл Беаруптың "Жәй ғана өлтір" (Just Stab Me Now) романының құрамына кіреді.