Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киберг – Норвегияның Финнмарк графтығының шығысындағы Вардё муниципалитетіне қарасты ауыл. Ол Баренц теңізі жағасында, Варангер түбегінің шығыс бөлігінде орналасқан. Киберг – Вардё муниципалитетіндегі екінші ірі елді мекен. Ол муниципалитет орталығы Вардё қаласынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Кибергснесет (Киберг мүйісі) – Норвегия материгінің ең шығыс нүктесі және ол ауылдың шығысында орналасқан. Ауылдың халқы (2013 жылғы мәлімет бойынша) 202 адамды құрайды, бұл ауылдың халық тығыздығын көрсетеді.
Kiberg is a village in Vardø Municipality in eastern Finnmark county, Norway. It is located on the eastern end of the Varanger Peninsula, along the Barents Sea. Kiberg is the second largest settlement in Vardø municipality. It is situated about southwest of the municipal centre, the town of Vardø. Kibergsneset (Cape Kiberg) is the easternmost spot on the Norwegian mainland, and it is located just east of the village. The village has a population (2013) of 202, which gives the village a population density of .
Жаратушы:
Кибергтен Мари Йоргенсдаттер мен Кирсти Соренсдаттер есімді екі әйел, 1621 жылы Вардодағы колдовство соттары кезінде бағанада жағылды. Шотландияда туған Вардо губернаторы Джон Каннингэм (шамамен 1575 – 1651), сондай-ақ Ханс Кёнинг деп белгілі, 1621 жылғы 29 қаңтарда Мари Йоргенсдаттерге қарсы сот отырысында және 16 және 28 сәуірде Кирсти Соренсдаттердің ісін тыңдағанда қатысты. Кирсти Соренсдаттер колдовство үшін он басқа әйелдің өртелуінен кейін бірнеше ай өткен соң тірідей өртеліп, 1621 жылғы үлкен колдовство сотының соңғы құрбаны болды.
Two women from Kiberg, Mari Jørgensdatter and Kirsti Sørensdatter, were burned at the stake during the 1621 witch trials in Vardø. The Scottish born governor of Vardø, John Cunningham (ca. 1575 1651), also known as Hans Køning, was present in court during the hearing against Mari Jørgensdatter on 29 January 1621 and at the trial of Kirsti Sørensdatter on 16 and 28 April. When Kirsti Sørensdatter was burned alive, a couple of months after ten other women had been burnt for sorcery, she became the last victim of the great witch trial of 1621.
Помор саудасы
1917 жылы Ресей революциясының нәтижесінде тоқтатылған Помор саудасы кезінде Киберг орыс әрекетінің маңызды орталығына айналғандықтан, ауыл "Лиль Москва" (Кіші Мәскеу) деп аталды.
During the days of the Pomor trade, which was ended as a result of changes ushered in by the Russian revolution in 1917, Kiberg was a centre of Russian activity, to such as extent that the village was called "Lille Moskva" (Little Moscow).
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыста ауылдан қырық бес ер адам Кеңес әскері қатарына шақырылды. Олардың жиырма сегізі партизан болып соғыстан аман қалды, ал жиырма жетісі ауылға оралды. Вайда Губаға жеткенде, оларды Кеңес теңіз кемелері күтіп алып, Полиарныйдағы әскери базаға жеткізді. Мұнда НКВД қызметкерлері оларды Совет Одағына келген мақсаттары туралы сұраққа алып, бірнеше аптадан кейін босатып, Мурманскіге жіберді. Ерлер Солтүстік флотқа немесе НКВД-ға қатысуға келісті, ал әйелдер мен балалар Шадринскіге мемлекеттік шаруашылықта жұмыс істеуге жіберілді. Көп ұзамай, тағы да басқа босқындар оларға қосылды. 1940 жылы барлығы 100-ден астам адам оккупацияланған Финнмарктан Совет Одағына қашып кетті. Партизандардың көпшілігі, әсіресе 1943 жылы немістер тарапынан қаза болды, бірақ біраз бөлігі аман қалды. (Солардың бірі – Аксель Якобсен Богданов, ол тағы бір себеппен танымал болды – 1953 жылы ағасымен бірге Финнмарктағы Лилль Эккеройда соңғы ақ аюды кездестіріп, атып өлтірді. Кеңес Одағымен байланыста болғандықтан, аман қалған партизандар мен оларға көмектескендерге Норвегияның қауіпсіздік полициясы суық соғыс кезінде күдіспен қарады. 1992 жылы Норвегия королі мемлекет атынан олардан кешірім сұрады.)
In World War Two, forty five men from the village served in the Soviet military forces. Eighteen of these partisans survived the war, and seventeen returned to the village. When they reached Vayda Guba, they were met by Soviet navy vessels and brought to the navy base in Polyarny, where they were questioned by the NKVD about their motives for coming to the Soviet Union. After a few weeks, they were freed and sent to Murmansk. The men had agreed to enroll in the Northern Fleet or the NKVD, while the women and children were sent on to Shadrinsk to work on a state farm. Others soon followed these refugees. In all, more than 100 people fled occupied Finnmark for the Soviet Union in 1940. Most of the partisans were killed by the Germans, especially in 1943, but some survived. (One of those was Aksel Jacobsen Bogdanoff, who has a second claim to fame—in 1953, he and his brother encountered and shot the last polar bear seen in Finnmark, at Lille Ekkerøy. Because they had been involved with the Soviet Union, the surviving partisans and their helpers were treated as suspicious by the Norwegian surveillance police during the Cold War. In 1992, the Norwegian King apologized to them on behalf of the state.