Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конгба ауданы – Либерияның Гбарполу округіндегі екінші деңгейдегі бес әкімшілік бөлімінің бірі.
Kongba District is one of five second level administrative divisions located in Gbarpolu County, Liberia.
Экономика және қоғам
Барлық қалалар мен ауылдар кен өндірісімен айналысады және Гвинея, Сьерра-Леоне, Мали, Буркина-Фасо және Нигер сияқты елдерден келген көптеген шетелдік азаматтарға ие. Кез келген ауылда алмаз немесе алтынның жаңа ошағы табылса, сол орталыққа белгілі бір мерзімге кеншілер мен кәсіпкерлердің көптеп қоныс аударуына куә болады. Көріну көздеріне ауыл шаруашылығы (жабық өріс жүйесі), алмаз бен алтынды аллювиалды әдіспен өндіру және жабайы жануарларды аулау кіреді. Ауылдардың 50%-дан астамы 100-ден аз тұрғынға ие. Кунгбор ең көп халқы бар, одан кейін Зюие және Номо келеді. Майлы төбе, Номо, Фула лагері, Израиль лагері, Форнор, Кавелахун және Кунгбор орташа өлшемді. Қоғамның екі түрі бар: сауда қызметтерін, пальма майын өндіруді, какао және кофе егіншілігін және жақсырақ үйлерді (мырыш шатырларымен) дамытқан, тұрақтырақ және бекемдік танытқан қауымдастықтар, және жаңадан құрылған немесе кен өндірісі жүргізілетін құрғақ маусымда ғана қоныстанған, тұрақсыз және уақытша қалалар немесе лагерьлер. Осыған сәйкес, Гранд-Кэмп аймағындағы алты орман шетіндегі ауыл және Зуй руындағы он бір ауыл тұрақты елді мекендер ретінде жіктеледі. Гбарполу округіндегі бес қауымдастық тұрақсыз деп саналады.
All towns and villages are involved in mining activities and have large expatriate populations from countries such as Guinea, Sierra Leone, Mali, Burkina Faso, and Niger. Whenever there is a new discovery of diamonds or gold in a village there is a large migration of both miners and business people to that particular center for the time the minerals are being mined. Livelihood activities include farming (slash and burn), alluvial mining of diamonds and gold and hunting of bush meat. Over 50% of the villages have fewer than 100 inhabitants. Kungbor has the largest population, followed by Zuie and Nomo. Butter Hill, Nomo, Fula Camp, Camp Israel, Fornor, Kawelahun and Kungbor are of medium size. There are two types of communities: the more permanent and stable communities which have developed retail services, palm oil production, cocoa and coffee cultivations and more established houses (with zinc roofs), and the unstable transient towns or camps which are newly established or only inhabited in the dry season when mining activities take place. On this basis, six forest edge villages in Grand Camp area and eleven in Zui clan are classed as permanent settlements. Five communities in Gbarpolu County are classed as not stable.
Тіл
Менде және Гола тілдері Конгба ауданында қолданылады. Менде тілі көбінесе қолданылады, себебі оны жергілікті тұрғындар да, шетелдік жұмысшылар да түсінеді. Алайда, жерді пайдалану құқығына қатысты даулар туғанда Гола тіліне басымдық беріледі, өйткені оны көбінесе жергілікті халық ғана түсінеді, ал шетелдік жұмысшылар мұндай мәселелерді талқылаудан шеттетіледі.
Both Mende and Gola are spoken in Kongba district. Mende is preferred for general usage as it is largely understood both by the indigenous population as well as the expatriate worker community, but for issues regarding land ownership disputes, Gola is preferred as it is generally only understood by the indigenous population and excludes the expatriate community from such discussions.
Адамдардың көптігі
Аудан бойынша ерлер мен әйелдердің арақатынасы орташа көрсеткіштен жоғары, себебі экономиканың басты саласы тау-кен өндірісі болып табылады. Аудандық деңгейде ерлер мен әйелдердің арақатынасы 3:1-ге жетеді, ал ауылдардың 70 пайызында ер адамдар әйелдерден көп. Мысалы, Сонах-Крик ауылында тек ер адамдар ғана тұрады. Сонымен қатар, Сосо лагерінде (еркектер әйелдерден 17 есе көп) және ULC-де (еркектер әйелдерден 9 есе көп) жыныс арақатынасы еркектерге қарай бұрысқан.
The ratio of men to women throughout the district skews higher than average, due to the overwhelming reliance on mining as an economic activity. District wide, the ratio of men to women is 3:1, with 70% of the villages having more men than women. In one village, Sonah Creek, the population consisted solely of men. Similarly, gender ratios in Soso camp (17 times more males) and ULC (9 times more males) are highly skewed towards males.
Тарих
Алмаз бен алтын Либерия Республикасы құрылғанға дейін Конгба қауымының екі маңызды минералды ресурсы болған. Олар қауым халқына және алыс-жақын жерлерден келгендерге қызмет етуді жалғастырды. Ең ерте 1900 жылдары қауымның адамдары үкіметке салықты ақшамен емес, алтын мен алмазбен төлейтін. Бұл әдет 1960 жылдардың соңына дейін сақталды. Этностық соғыстар кезінде гола халқы көршілес Сьерра-Леонедегі британдық әсерге көніп, көптеген гола халқы менде тілінде сөйлейтін қауымға сіңіп кетті.
Diamond and gold have been the two major mineral resources of the Kongba community since before the founding of the Republic of Liberia. They have continued to serve the people of the community and others from far and near. As early as the 1900s the people of the community could not pay taxes to government in cash but in goods of diamond and gold. This practice continued until the late 1960s. During inter ethnic wars, the Gola people were overpowered because of the British influence in neighboring Sierra Leone and many of the Gola people were absorbed into the Mende speaking community.