Кіріспе

1967 жылы П. Г. Вудхаус романы

"Генри үшін компания" – П. Г. Вудхаус жазған роман. Алғаш рет 1967 жылдың 12 мамырында АҚШ-та Simon & Schuster, Inc. (Нью-Йорк) баспасы "The Purloined Paperweight" деген атпен, ал 1967 жылдың 26 қазанында Ұлыбританияда Barrie & Jenkins (Лондон) баспасы жариялады. Бұл роман – кедей аристократтар, бұрынғы музыканттар мен американдық миллионерлер арасындағы махаббат пен құпияларға толы жеңіл ойыншық әңгіме. Оқиға Ашби-Холл атты шалғайдағы үйde өтеді. Романның басты кейіпкері Джейн Мартиннің інісі Алги алғаш рет 1920 жылы жарық көрген "Жилл – тәуекелге баратын" романында, ал оның күйеуі Лайонел Грин мен серіктесі Орло Тарвин 1942 жылғы "Банктегі ақша" романында пайда болған. Ашби-Холл үйінің үй шаруашылығын жүргізушісі Феррис 1927 жылы жарық көрген "Шағын бойжеткен" романындағы Феррис сияқты болып көрінеді.

Сюжет

Генри Параден, зейнеткер музыкалық комедия актері, Сассекс округындағы Эшби Параден қаласының жанында орналасқан Эшби Холл деген үлкен шаруашылық үйді мұраға алды, оны күтіп ұстауға шамасы жетпейді. Генридің немересі Джейн Мартин, Newsweek ұйымының Ұлыбританиядағы кеңсесінде хатшы болып жұмыс істейді, жазғы демалысын онымен өткізеді. Джейннің інісі Алгернон “Алги” Мартин жұмыс істемейді және ақша табудың жолдарын ойлап табумен айналысады. Генри Алгиге Эшби Холлға кіруге рұқсат бермейді (өйткені Алги Генриден қарыз сұрауға асығады), сондықтан Алги досы Томас “Билл” Хардидің үйінде, Valley Fields аймағында тұрады. Алгиді көруге бара жатқанда Джейн Биллден ағаштан мысықты құтқаруға көмектесуін сұрайды, содан кейін Билл оған ғашық болады. Кейін Джейн алты айдан кейін танысып, ажырасып кеткен күйеуі Лионель Гринмен түскі ас ішеді, ол интерьер дизайнер және антиквариат жиһазын сатушы. Бірақ Лионель оны көруге құштар емес, тіпті өзінің серіктесі Орло Тарвинды шақырып, оны ренжітеді. Нью-Йорк қаласында Ж. Венделл Стикни атты бай америкалық, әйелінің қайтыс болған анасы, бұрынғы хор қызы Келли Стикнимен бірге тұрады. Генри Параденнің алыс туысы Венделл Параден әулетінің бір бөлігі болғанымен мақтанады. Генри үйін Венделлге сатуды үміттенеді, сондықтан Венделл мен Келлиді қонаққа шақырады. Алгиге Duff and Trotter фирмасының (Quick Service and Money in the Bank компаниясының бөлімшесі) брокері Кларенс Бинстед келеді. Алги компанияға алкогольдік сусындар үшін қарыз, ал Бинстедтің келуі Алгиге қарызын төлеуге қысым жасайды. Билл Джейнды көру үмітімен Эшби Параденге барады және оны қайтадан кездестіреді; ол Джейн мен оның ағасы екеуі де оқыған, Адела Бристоу атты автордың жазған "Қатігез Эрнест" атты триллер романының авторы екенін біледі. XVIII ғасырға қатысты француз қағаз салмақтарын жинаушы Венделл Эшби Холлде сақталған осындай бір қағаз салмағын қатты қалайды. Генри оны сатуға тырысады, бірақ заң бойынша сата алмайды, өйткені ол отбасылық мұра (дегенмен Генри Эшби Холлды заңды түрде сата алады). Келли Венделлге қағаз салмағын Биллден сатып алып, оның ұрланғанын көрсетуді ұсынады. Ол қағаз салмағын алып, Венделлге Нью-Йоркке жіберуге береді, бірақ Венделл Биллді көргенде ұры ретінде ұсталады деп қорқады, оны сенімгерлердің (Генридің айтуынша, "бір заң фирмасы немесе басқасы") детективі деп қате түсінеді. Венделл қағаз салмағын поштаға жіберуге тым қорқады, бірақ Генри оны сату туралы ойынан қайтады деп қорқады, сондықтан оны ешкімге жібермейді. Генри Келлиге үйленгісі келеді; ол соңында үйді Венделлге сатуды және оған үйлену үшін жеткілікті ақша табуды қалайтынын айтады, ал ол оған үйленуге келіседі. Алги Valley Fields аймағында үй сатып алып, оны пәтер салуға ниеттенген компанияға сату үшін ақша іздейді және Венделлден несие алуға шешім қабылдайды. Билл Джейннің үйленгенін білгенде көңілі қалады, бірақ бұл келісім бұзылады, өйткені Джейн Орло Тарвиннен Лионельдің миллионердің қызымен үйленгенін және оған айтуға батылы жетпегенін біледі. Джейн қағаз салмағының жоғалғанын байқады және Венделл оны ұрлағанына сенімді; Венделлден қарыз сұрау үшін Алги оны қайтарып әкелуді ұсынады (бірақ бұл болмайды, өйткені Генри кейін схеманы Алгиге мойындайды). Алги сондай-ақ Джейнге Билл оны жақсы көретінін айтады. Билл Нью-Йорктегі әдеби агентінен "Қатігез Эрнест" сәтті болды деген хат алады және оған мансабы үшін Нью-Йоркке баруды ұсынады. Венделл қағаз салмағын банктегі сейфке салуға шешім қабылдайды, бірақ ол Биллді қайтадан көріп, батырын жоғалтады. Алги сияқты Генри де Duff and Trotter компаниясына қарыз, ал компанияның брокері Бинстед Эшби Холлға жіберіледі. Бинстедтің бұрынғы жары үйде жұмыс істейді, сондықтан ол Алгидің ұсынысы бойынша Джейннің жанында болу үшін ақталуды қалайтын Биллдің орнына барып, брокердің адамы болып көрінуге келіседі. Венделл ақыры қағаз салмағын банктегі сейфке салады және Биллді әлі де детектив деп ойлап, оған Алги арқылы пара төлейді. Алгиде енді Valley Fields аймағындағы үйге инвестиция салуға қажетті ақша бар. Венделл Эшби Холлды сатып алуды жоспарлап отыр, ал Билл мен Джейн Америкада тұрып қалуға ниетті.

Жариялану тарихы

Бұл оқиғаның қысқартылған нұсқасы екі бөлімде "The Purloined Paperweight" деген атпен канадалық "Star Weekly" журналында, "Торонто Стар" газетінің сенбілік қосымшасында жарияланды. Бірінші бөлігі 1967 жылғы 29 сәуірде, екінші бөлігі 1967 жылғы 6 мамырда жарық көрді. Вудхаус АҚШ нұсқасын: "Питер Шведке, ең жақсы баспагер" деп арнады. Питер Швед кітаптың АҚШ баспашысы "Simon & Schuster" компаниясында жұмыс істеді.