Кіріспе

ауыл

Этимология

Армения тілінде Гёле Ког (Կող), Мерденек (Մերդենեկ) немесе Меррренек (Մեռենեկ) деп аталады, сондай-ақ 1918 жылы Мартенік (Մարտենիք) деп аталған. Грек тілінде бұл қала Гкиоле (Γκιόλε) немесе Мертенек (Μερτενέκ) деп белгілі. Грузин тілінде оны Кола (კოლა) дейді.

Тарих

Атауы армянша «Кох» деген аттан шыққан, ол өз кезегінде ежелгі Колхида патшалығынан туындаған болуы мүмкін. Ежелгі заманда бұл жер Урартудың бір бөлігі болған. Б.з.д. 4 ғасырда ол Иберия Корольдігінің құрамына кірді және Цунда Герцогтығының бір ауданы болып қалды. Б.з.б. 2-ші ғасырдан біздің заманымыздың 4-ші ғасырына дейін бұл аймақ Үлкен Арменияның бөлігі болды. Келесі ғасырларда ол Ибериялықтар мен Армениялықтар арасында жиі иесі ауысты. 7 ғасырда Араб халифатының құрамына өтті. 8 ғасырда арабтардың басқыншылығына қарсы күресте Иберияның Куропалатин бөлігіне кірді. 10-15 ғасырларда бұл аймақ біріккен Грузия Корольдігінің құрамында болды. 16 ғасырда Осман империясы басып алып, қосылғанға дейін тәуелсіз Самцхе княздығының құрамында болды. Мерденек 1878 жылы Ресей империясына қосылды, ол әскери басқарудағы Карс облысының бөлігі болды, атап айтқанда Ардахан округінің Гелский участкогы (кіші аудан) құрамында болды. Ауданға түрлі этникалық топтардың өкілдері тұратын ауылдар кірді, оның ішінде 40 түрік және 13 кавказдық грек ауылы болды. Мерденек Брест-Литовск шарттысы бойынша Осман империясымен қысқа мерзімге басылып алынды, бірақ 1919 жылы олардың шығуынан кейін 1920 жылдың соңына дейін армяндықтар билікке ие болды. Түрік-армян соғысы кезінде қала Грузия Демократиялық Республикасымен басылып алынды; 1921 жылы ол Карс шарттамасымен бекітілгендей, Түркияға қосылды. Дәдешен ауылындағы мазар мен мешіт, сондай-ақ Калечик және Угурташы қамалы қызығушылық тудыратын орындар болып табылады.