Кіріспе

Көпкүндік жарыстар – ультрамарафондық жүгіру шаралары, олар әдетте белгілі бір қашықтыққа немесе уақытқа бөлінген күнделікті жарыстар түрінде немесе жүгірушілерге белгіленген трассада немесе белгілі бір күн ішінде өздері қалағанша жүгіру мүмкіндігін беретін жарыстар болып табылады. Көпкүндік жарыстар 48 сағаттық үздіксіз трек жарыстарынан континенттерді аттастыратын ұзақ жаяу жүрістерге дейін өзгеруі мүмкін.

Марафоннан тыс

Өте ұзаққа созылатын жүгіру жарыстарын үш негізгі санатқа бөлуге болады: дәстүрлі 26,2 миль (42 км) марафон, марафоннан ұзын кез келген жарыс ретінде анықталатын ультрамарафон, және 24 сағаттық жарыстан басталып, дерлік шексіз ұзаққа созылатын, көбінесе алты күннен 3100 мильге (4989 км) немесе одан да ұзаққа дейін жалғасатын нағыз көпкүндік жарыстар. Көпкүндік жарыстар көбінесе 48 сағаттық, 72 сағаттық және 6 күндік жарыстар сияқты уақыт бойынша өткізіледі. Белгілі бір қашықтыққа жүгірудің нәтижесі жүгірушінің қабілетіне байланысты, сондықтан баяу жүгірушілер үшін көпкүндік жарыс, жылдам жүгірушілер үшін ультрамарафон болып саналады. Мысалы, Бадвотер ультрамарафонының 48 сағаттық уақыт лимиті бар, бірақ жеңімпаздар көбінесе 24 сағаттан кем уақытта аяқтайды.

Курстардың түрлері

Көптеген көпкүндік жарыстар жолдарда немесе өлшенген шеңберлерде өткізіледі, бұл жүгірушілерге көмек станцияларымен қамтамасыз етуді жеңілдетеді. Көп күндік жарыстардың тағы бір түрі – этаптық жарыстар. Оларға Солтүстік Америка құрлығын теңізден теңізге кесіп өтетін Транс-Америкалық жарыстар мен Гоби науқаны сияқты нүктеден нүктеге жүгіру жарыстары жатады.

Өткен

Көпкүндік жарыстардың алтын дәуірі 1870 және 1880 жылдарға дейін созылады, сол кезде олар жабық жолдарда өткізіліп, айтарлықтай жүлделер ұсынылды. "Жаяу жүргіншілер" деп аталған бұл спортшылар кейбір рекордтарды орнатты, олардың кейбіреулері соңғы уақытқа дейін сақталды. 1809 жылғы жазда Англияның Ньюмаркет қаласында Роберт Барклей Аллардис, көбінесе капитан Барклей ретінде танымал, бір мильді (1,6 км) әрбір күні, әрбір сағат сайын жүгіріп/жүріп, барлығы 1000 мильді (1609 км) басып өтті. Бұл дәуірдегі ең көп таралған жарыс – алты күндік жарыс, ол дүйсенбіден сенбіге дейін өткізілді, ал жексенбі демалыс күні ретінде сақталды. 1878 жылы сэр Джон Дагдейл Астли бес халықаралық алты күндік жарыс сериясын құруға шабыттанды, онда бәсекелестер Астли белдеуі үшін күресті. Алғашқы бәсекелестердің бірі – америкалық Эдвард Пейсон Уэстон, ол 6 күнде 805 км қашықтықты жүріп өтті. Англиялық Чарльз Роуэлл 1880 жылдары 6 күндік жарыстың бірінші күні 241 км қашықтықты басып өтті. 1890 жылдардың басында мұндай жарыстарға жұртшылықтың қызығушылығы велосипед жарыстарына ауысты, және көпкүндік жүгіруден туған құмарлық аяқталды. 1920 жылдардың соңында "Трансамерика" жарыстарының пайда болуымен қызығушылық қайта жанданды. Бұл жарыстар құрлықтық кезеңдік жарыстар болып табылды, олар жаңа буынды үлкен қашықтықтарға шақыруға ықпал етті.

Жақын өткен

Бұл жарыстар ұзақ мерзімде көп пайда әкелмеді, және тек 1980 жылдары ғана нағыз көпкүндік жарыстарға қызығушылық қайта оянды. 1980 жылы Сан-Францискодағы пошта жұмыскері Калифорния штатының Вудсайд қаласындағы тректе алғашқы заманауи алты күндік жарысты ұйымдастырды. Соңғы жылдары бірнеше көпкүндік жарыстар ерекше көзге түсті, олардың ішінде 1983–1991 жылдары өткен Австралияның «Вестфилд Сидней – Мельбурн» жарысы және енді өткізілмейтін «Колак» (1983–2005) жарысы бар. 2012 жылдың тамызында Инго Шульце ұйымдастырған 64 кезеңдік «Транс Еуропа» жарысы болуы мүмкін соңғы жарыс. Шри Чинмой жарыстары АҚШ-та жыл сайын бірнеше көпкүндік іс-шаралар өткізеді: алты және он күндік жарыстар, 3 100 миль (5 000 км) жарыс, сондай-ақ Еуропа, Азия, Австралия және Жаңа Зеландияда бірнеше 24 және 48 сағаттық жарыстар. «Trans Gaule», «Trans Germany» (Deutschlandlauf), «Trans Korea» және кейде «Trans Am» және «Trans Australia» жарыстары, сонымен қатар Еуропа мен Оңтүстік Африкада бірнеше 6 күндік жарыстар өтеді.

Қазіргі заман

Соңғы жылдары бірнеше көпкүндік жарыстар ерекше көзге түсті, олардың ішінде 1983–1991 жылдар аралығында өткен Австралияның Westfield Sydney to Melbourne жарысы және енді өткізілмейтін Colac (1983–2005) жарысы бар. 2012 жылдың тамызында Инго Шульце ұйымдастырған 64 кезеңдік Trans Europe жарысы өтуі мүмкін. Sri Chinmoy Races АҚШ-та жыл сайын бірнеше көпкүндік жарыстар өткізеді: алты және он күндік жарыстар, 3,100 миль (5,000 км) жарыс, сондай-ақ Еуропа, Азия, Австралия және Жаңа Зеландияда бірнеше 24 және 48 сағаттық жарыстар. Trans Gaule, Trans Germany (Deutschlandlauf), Trans Korea, сонымен қатар Trans Am және Trans Australia жарыстары, және Еуропа мен Оңтүстік Африкада өтетін бірнеше 6 күндік жарыстар. RacingThePlanet-тің 4 Deserts Race Series және Marathon des Sables қазіргі таңдағы ең танымал көпкүндік жарыстардың қатарында.