Кіріспе

1956 жылдың тамызында Лондондағы Уайтчепел арт галереясында «This Is Tomorrow» атты көркемөнер көрмесі өтті. Көрмені куратор Брайан Робертсон ұйымдастырды. Көрменің негізгі ядросы – ICA тәуелсіз тобы болды.

Тарих және философия

This is Tomorrow - 1956 жылдың 9 тамызында Уайтчепель өнер галереясында ашылған, әртүрлі архитекторлер, суретшілер, мүсіншілер және басқа да суретшілердің ынтымақтастығымен жасалған 12 экспонаттан тұратын көрме. Олар әрқайсысы өздерінің стильдерін қолданып, заманауи өнердің өзіндік нұсқаларын ұсынды. Он екі топтың жұмысының нәтижесі – коммуникация саласындағы сарапшы Маршалл Маклюханның және поп-мәдениет символдарынан шабыт алған теориялар арқылы әртүрлі сыртқы ортаны бейнелеуге жасалған тыраштандыру болды. «This is Tomorrow» жобасының дайындығына шамамен екі жыл кетті, бұл идея архитектор және өнер сыншысы Тео Кросбиге Уайтчепель галереясында ірі ауқымды бірлескен көрме ұйымдастыру туралы ой келгеннен кейін пайда болды. 1955 жылға қарай қатысушылар шамамен екі лагерьге бөлінді: конструктивистер және Лондондағы Қазіргі заманғы өнер институтында (ICA) жиналатын тәуелсіз топ. Екі топтың арасында да белгілі бір байланыс болды. 12 экспонаттың әрқайсысы жеке-жеке жасалды және бір-бірінен тәуелсіз болды. «This is Tomorrow» ашылғаннан кейін, көрмені күніне шамамен мың адам қарады. Тәуелсіз топтың мүшесі және графикалық дизайнер Эдвард Райттың дизайнымен жасалған көрме каталогы бес шиллингке сатылды, бұл 1956 жылға арзан емес баға еді, тез сатылып бітіп, қайта басылып шығуға тура келді. «This is Tomorrow» британдық поп-арт қозғалысының алға басушысы саналады. Кросби 1955 жылдың 8 маусымында жазған хатында, пікір алмасудың ынтымақтастықтың өзегі екенін, ал көрменің әртүрлі өнер туындыларының жинағы болатынын айтты. «This is Tomorrow» көрмесіне суретшілер, архитекторлер, музыканттар және графикалық дизайнерлер 12 командада жұмыс істеді, олар «топтар» деп аталды – бұл сол кезде сирек кездесетін көп салалы ынтымақтастықтың мысалы еді. Әр топ адамның сезімдерін және тұру тақырыбын бастапқы нүкте ретінде алды. Әр топ жеке-жеке жұмыс істеді, бірақ соңғы көрме бір орта ретінде көрінуі керек еді. 1979 жылғы сәулет сыншысы Рейнер Банхамның деректі фильмінен алынған үзінділерде, қатысушы суретшілер мен архитекторлер ынтымақтастықтан алған қуаныштарын, материалдық шығындардың шектеулерін (әр топқа тек 50 фунт стерлинг бөлінген) және олар қарсы тұрған жүйе аясында көрменің маңыздылығын еске алады. «This is Tomorrow» көрмесі, қазіргі заманғы өнерде маңызды болған мәселелерді ерте көтеріп, жаңашылдыққа ие болды. Бұл мәселелер ынтымақтастық процесі ғана емес, өнер галереясының ішінде орта құру тұжырымын да қамтыды. 50 жыл бұрын туған оның ықпалы бүгінге дейін сезілуде. Банхамның деректі фильмінде айтқан сөзіне сәйкес: «Бұл – адамдарды көңілдіруге арналған заманауи өнер, адамдар ойнағысы келетін ойын». Көрермендердің қызығушылығы мен әсері баспасөз материалдарында да көрінді. Журналистерді ең қызықтырған нәрсе – көрмені ғылыми-фантастикалық фильм «Қазақстан» жұлдызы Робби роботы ашқандығы, оны Марлин Монродан әлдеқайда оңай шақыруға болыпты.

2-топ

Көрменің ең есте қаларлық экспонаты – Ричард Гамильтон, Джон Воэлькер және Джон МакХейлден құралған 2-топ жасаған бөлме болды, бірақ Магда Корделл мен Фрэнк Корделл көмектесті. Онда Op Art көзді алаңдататын панельдері, коллаж Space модульдері, Мэрилин Монро плакатының поп-арт дайын туындысы, Ван Гогтың «Күнбағыстар» плакаты, «Тыйым салынған планета» фильмінің жарнамалық билборды, Робби роботы, жұк-бокс, құлпынай иісті кілем, теңіздегі Корольдік теңіз флотын бейнелейтін үздіксіз фильм, үлкен «Гиннесс» сыра бөтелкелері, Марлон Брандо плакаты және «CinemaScope» коллаж қабырға дизайны, сондай-ақ Джон МакХейл ұсынған поп-арт коллаж плакатының дизайны бар еді. Фрэнк Корделл МакХейлге «Юлий Цезарь» (1953) фильмінің плакаттарына қол жеткізуге көмектесті, олар коллаж қабырға суреттеріне, «Тыйым салынған планета» элементтеріне, жұк-бокстың және кинопроектордың орнатылуына, сондай-ақ Нью-Йоркте Марсель Дюшанның МакХейлге сыйлаған Душанп роторлы дискілерін орнатуға қатысты. Фрэнк Корделл сонымен қатар аудиторияның кибернетикалық кері байланысынан туындаған қоршаған орта дыбыстарын қамтамасыз ететін электрондық күшейткіш пен микрофонды орнатты. Тито бейнеленген жебелері бар «Senses» панелі Гамильтон мен МакХейлдің бірлескен жұмысы болды, ал каталогта жарияланған нұсқасы көрермендердің оптикалық қабылдауын өзгерту үшін сөздері сәл өзгеше болды. Кейін Гамильтон TIT бейнеленген ішкі коллажда «Senses» панелін бейнелейтін үшінші нұсқасын жасады, бірақ ол бетін Пьер Мендес Францияға ауыстырды, «Гиннесс» сыра бөтелкелерін өзгертті және қабырға суретіндегі басқа визуалды бөлшектерді өзгертті. МакХейл мен Гамильтон көрме каталогында жарияланған «Спектр» диаграммасы бойынша бірлесіп жұмыс істеді, ал МакХейл кейіннен оның өңделген нұсқасын өзінің «Болашақтың болашағы» кітабындағы «Man Plus» бөлімінде жариялады. «Бүгінгі үйлерді не ерекшелендіреді, не тартымды етеді?» деген поп-арт плакатын Гамильтон 2-топ үшін жобалады. Қиылысатын жебелер мен айналымдардан тұратын екінші плакатты МакХейл жобалады және Гамильтон оны ебек экранға көшірді. МакХейл сонымен қатар Гамильтонға E=MC2 формуласын қамтитын жебемен үшінші жеке плакатты ұсынды, бұл Альберт Эйнштейннің әйгілі масса-энергия эквиваленттілігінің салыстырмалылық формуласына жасалған поп-арт «жаппай» тұтынушылық сілтеме болды. Бірақ Гамильтон үшінші плакатпен жұмыс істеуден бас тартты және E=MC2-ні TIT-де толық аяқтау үшін «шығармашылық энергияны» жұмсауды жөн көрді.

6-топ

Алты топқа сәулетшілер Алисон және Питер Смитсон, суретшілер Эдуардо Паолоцци және Найджел Хендерсон кірді. "Патio және павильон" деп аталатын жұмыс үш қабырғалы, толқынды пластик төбесі бар және құмды алаңмен қоршалған құрылыс болды. Велосипед бөліктері, зақымдалған сыбызғы және тігісі жоқ сағат сияқты табылған заттар орналымның ішінде шашырап жатты. Соғыстан әлі толық айықпаған елде, қарапайым сәулет соғыс кезеңіндегі күнделікті өмірдің қираған, бірақ сақталған бейнесін зерттеді.

Каталог және нұсқаулықтар

Көрме каталогында Рейнер Банхам мен Лоуренс Аллоуэйдің мақалалары жарияланды. МакХейл "Олар мәдениетті ме?" деген бетке мәтін жазды, және ол каталогта дұрыс емес бетке орналастырылған МакХейлдің жасаған коллажымен бірге көрсетілуі жоспарланған еді. Көрмеге арналған нұсқаулықты Колин Сент Джон Уилсон жасады. 1950-1955 жылдары Орталық өнер мектебінде, содан кейін Корольдік өнер колледжінде типографиядан сабақ берген графикалық дизайнер Эдвард Райт (1912–88), "Бұл ертең" каталогын жобалады. Тео Кросби оған қаржы тапты, ал оны Лунд Хамфрис баспасы басып шығарды. Лунд Хамфристің директоры Питер Грегори және Питер Уотсон ИКА-ның алғашқы негізін қалаушыларының қатарында болды.

Мұра

Бұл "Ертең" қазір соғыстан кейінгі британдық өнердегі маңызды кезең деп есептеледі және белгілі бір жағынан британдық поп-өнердің дамуына серпіліс берді. 1977 жылы Ричард Хамильтонның шәкірті Брайан Ферридің "In Your Mind" альбомындағы "This is Tomorrow" әнінің атауы осы көрменің атынан алынған. "Ертең" көрмесінің бөліктері 1990 жылы Заманауи өнер институтында өткен көрме үшін қайта құрастырылды.