Кіріспе

Трейси Карима Эминь (туған 3 шілде 1963 ж.) – ағылшын суретшісі, өмірбаяндық және сырлы туындыларымен танымал. Ол сурет салу, кескін салу, мүсін жасау, фильм, фотосурет, неон жазулары және тігілген аппликация сияқты әртүрлі медиада жұмыс жасайды. 1980-ші жылдардағы «Жас британдық суретшілердің» «жаман баласы» болған Трейси Эмин қазір Корольдік академияның мүшесі. 1997 жылы оның «Мен 1963–1995 жылдары ұйықтаған барлық адамдар» атты туындысы – суретшінің ұйықтаған барлық адамдарының есімдері тігілген шатыр, Лондонның Корольдік академиясында өткен Чарльз Саатчидің «Sensation» көрмесінде көрсетілді. Сол жылы ол «Сурет салудың өлімі» атты британдық телешоуда мас күйінде бірнеше рет тіл тиектеп, бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен танымал болды. 1999 жылы Эмин АҚШ-тағы Леман Маупин галереясында «Менің әр бөлігім қан ағызып тұр» деген атпен өзінің алғашқы жеке көрмесін өткізді. Сол жылы ол Тернер сыйлығына үміткер болып, «Менің төсегім» атты инсталляциясын ұсынды – бұл суретшінің бірнеше апта бойы ішіп, темекі шегіп, тамақтанып, ұйықтап, жыныстық қатынаста болған, эмоционалдық жағдайының өте ауыр болған кезде пайдаланған, жиналмаған, лас төсегінен тұратын дайын туынды. Туындыда қолданылған презервативтер мен қанға боялған іш киімдер болды. Эмин сонымен қатар панель мүшесі және спикер: ол Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында, Сиднейдегі Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясында (2010), Корольдік өнер академиясында (2008) және Лондондағы Tate Britain (2005) шығармашылық пен өмірбаян арасындағы байланыс, сондай-ақ сурет салудағы субъективтілік пен жеке тарихтардың рөлі туралы лекциялар оқыды. 2011 жылдың желтоқсанында ол Корольдік академияда сурет салу профессоры болып тағайындалды; Фиона Реймен бірге ол академия 1768 жылы құрылғаннан бері тағайындалған алғашқы екі әйел профессордың бірі. Эмин Маргейтке оралғанға дейін Шығыс Лондондағы Спиталфилдс қаласында тұрды, онда ол болашақ суретшілер үшін TKE студиясына жұмыс орындарын қаржыландырады.

Ерте өмір және білім

Эмин Лондонның оңтүстігіндегі Кройдон ауданында дүниеге келді. Анасы – ағылшын, әкесі – кипрлік түрік. Ол Маргейт қаласында, Кент графтығында, егіз інісі Полмен бірге өсті. Эминнің екінші туысы Мерал Хусейн Эсе, Хусейн Эсе баронессасымен ортақ атасы бар. Оның туындылары ерте жасөспірімдік және балалық шақтағы зорлық-зомбылық, сондай-ақ жыныстық шабуылдар контекстінде талданды. Эмин 13 жасында Маргейтте зорланды, ол аймақтағы шабуылдарды "көп қыздарға осылай болды" деп сипаттады. Кейіннен ол Evening Standard газетінде жариялаған мақаласында "өзінің бойжеткен кезінде таза болғанын есіне алмаса да, жасөспірім шағында бірнеше рет зорлық-зомбылыққа ұшырағанын" айтты. Ол 1980-1982 жылдары Медуэй дизайн колледжінде (қазіргі Шығармашылық өнер университеті) сәнді оқыды. Колледжде ол мектептен қуылған студент Билли Чайлдшпен танысып, The Medway Poets тобымен байланыс орнатты. Эмин мен Чайлдш 1987 жылға дейін бірге болды, осы кезеңде ол Чайлдштің өлеңдерін жариялаған кішкентай басылымы – Hangman Books әкімшісі болды. Ол полиграфия мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді. Сондай-ақ, Мейдстоун өнер колледжінде Трейси Эмин Роберто Навикаспен кездесті, оның есімі кейіннен оның "шатырында" маңызды орын алды (төменде қараңыз). 1995 жылы ол Карл Фридманның "Minky Manky" көрмесіне берген сұхбатында: "Сіздің ойыңызша, сіздің өміріңізге ең үлкен әсер еткен адам кім?" – деген сұраққа: "Шындығында, ол адам емес. Ол Мейдстоун өнер колледжіне бару, Билли Чайлдшпен араласу, Медуэй өзенінің жанында тұру секілді бір кезең болды" деп жауап берді. Бітіргеннен кейін ол екі рет жүктілікті тоқтатты және осы тәжірибелер оны аспирантурада жасаған барлық туындыларын жоюға итермеледі, ал кейіннен осы кезеңді "эмоционалдық өзіне-өзі зиян келтіру" деп сипаттады. Оның шығармаларына Эдвард Мунк пен Эгон Шиле үлкен әсер етті, ол біраз уақыт Лондон университетінің Биркбек колледжінде философияны оқыды. Корольдік өнер колледжінде оқыған кезінен сақталған суреттерінің бірі – "Достық" (Friendship), ол Корольдік өнер колледжінің қорында сақталады. Сонымен қатар, оның ерте туындыларынан жойылмаған фотосуреттер "My Major Retrospective" көрмесінің бір бөлігі ретінде көрсетілді. 1993 жылдың қарашасында Эмин Лондондағы заманауи өнер галереясы White Cube-де алғашқы жеке көрмесін өткізді. Ол "Менің басты ретроспективам" деп аталды және жеке фотосуреттер, оның (жойылған) ерте суреттерінің фотосуреттері, сондай-ақ көптеген суретшілер көпшілікке көрсетпеуге ұмтылатын заттардан (мысалы, оның ағасы көлік апатында бас шашын жоғалтып қаза тапқан кезде ұстап тұрған темекінің бумасы) тұрды. 1990 жылдардың ортасында Эмин Карл Фридманмен қарым-қатынаста болды, ол Дэмиен Хирсттің ерте досы және серігі болған, сондай-ақ "Modern Medicine" және "Gambler" сияқты Britart көрмелерін ұйымдастыруға қатысқан. 1994 жылы олар АҚШ-та бірге гастрольде болды, Сан-Францискодан Нью-Йоркке дейін Кадиллак көлігімен саяхаттап, жол бойында тоқтады, ол саяхатты қаржыландыру үшін өзінің автобиографиялық кітабынан үзінділер оқыды. Жұп Уитстеблдегі теңіз жағасында бірге уақыт өткізді, ол 1999 жылы "Мен сізге айтқан соңғы нәрсе – мені мұнда қалдырмаңыз" деген тақырыппен суретке айналдырған жағажайдағы үйді пайдаланды. Бұл туынды 2004 жылы Momart қоймасында болған өртте жойылды. Оның нәтижесінде "Мен ұйықтаған барлық адамдар" (1963-1995) атты "шатыры" пайда болды, ол алғаш рет көрмеде көрсетілді. Бұл көк түсті шатыр еді, оның бетіне ол ұйықтаған барлық адамдардың есімдері тігілген. Оларға жыныстық серіктестері, бала кезінде ұйықтаған туыстары, егіз інісі және екі аборт жасаған балалары кірді. Осы туындының ажырамас бөлігі болып табылатын тігіс Эмин өзінің басқа да көптеген туындыларында қолданды. Бұл туындыны кейіннен Чарльз Саатчи сатып алып, 1997 жылы Корольдік академияда өткен сәтті Sensation көрмесіне қосты, содан кейін ол Берлин мен Нью-Йоркке гастрольде болды. Ол да 2004 жылы Саатчидің шығыс Лондондағы қоймасында болған өртте жойылды.

Қоғамдық мойындау

1997 жылы Channel 4 телеарнасының "Сурет өлі ме?" бағдарламасына қатысқанға дейін Эмин көпшілікке беймәлім болған. Бағдарлама сол жылғы Тернер сыйлығына арналған пікір-талқылаудан тұрды және тікелей эфирде көрсетілді. Эмин мас екенін, сөзін шатастырып, бағдарламадан шығып кеткенін айтты. Сұхбатта: "Англиядағы адамдар осы бағдарламаны қазір көріп отыр ма, шынымен көріп отыр ма, қайта-қайта көріп отыр ма?" Екі жыл өткен соң, 1999 жылы Эминнің өзі Тернер сыйлығының финалисі болды және Tate галереясында "Менің төсегім" көрмесін ұсынды. Екі перформанс өнерпазы, Юань Чай және Цзянь Цзюнь Си, жұмысты "жақсарту" үшін жалаңаш кеуделерімен төсекке секірді, олардың пікірінше, ол жеткіліксіз болған. 1999 жылдың шілдесінде, Эминнің Тернер сыйлығының шыңында, ол Лондонның The Blue Gallery-де өткен "Диананың ғибадатханасы" атты тақырыптық көрме үшін ханшайым Диананың жеке және қоғамдық өмірінен шабыттанған бірнеше монопринттер жасады. "Сені жоюды қалады" (1999) сияқты туындылар ханшайым Диананың анорексиясына қатысты болды, ал басқа монопринттерде "Сенің жаныңда махаббат болды" сияқты жылы тілектер мен Диана ханшайымның көпіршік жеңдері бар көйлегінің сипаттамасы бар еді. Тағы бір суретте Эминнің Анголадағы миналы далада қорғаныш киімдерімен келе жатқан Диана ханшайымының суретімен қатар "Басқаларға көмектесу үшін жасағандарың" деген жазу болды. Тағы бір жұмыс – ханшайым Диананың өліміне байланысты қауесеттерге сілтеме жасайтын, "Олар сені өлтіргенін білудің мәні бар" деген фразаның жанында салынған раушан гүлінің нәзік эскизі. Эмин суреттерді "кішіпейіл, жаңа, сондай-ақ нағыз суреттерге ұқсайды" деп сипаттады және "Мен үшін өзім туралы емес, басқа біреу туралы сурет салу өте қиын. Бірақ менде көп идеялар болды. Менің ойымша, олар өте сезімтал және оларда ешқандай цинизм жоқ". Элтон Джон да, Джордж Майкл да Эминнің туындыларын жинайды. Майкл және оның серіктесі Кенни Госс 2007 жылдың қыркүйегінде Далластағы өздерінің мұражайында, Госс Майкл қоры (бұрынғы Госс галереясы) "Трейси Эминге құрмет" көрмесін ұйымдастырды. Бұл галереяның ашылу көрмесі болды, онда Эминнің үлкен көрпесі, бейне-инсталляциялары, принттері, суреттері және көптеген неондық жұмыстары қойылды, соның ішінде "Джордж Кенниді жақсы көреді" (2007) атты арнайы неондық туындысы, ол Эминнің 2007 жылдың ақпанында The Independent газеті үшін жазған осы аттас мақаласынан кейін жасалды. Госс пен Майкл (2016 жылдың 25 желтоқсанында қайтыс болды) Эминнің 25 туындысын сатып алды. Эминнің өнерін қолдайтын басқа да танымал тұлғалар мен музыканттардың арасында модельдер Джерри Холл мен Наоми Кэмпбелл, актер Орландо Блум, ол қайырымдылық аукциондарында Эминнің бірнеше туындыларын сатып алған, және Temposhark тобының жетекші әншісі бар, ол Эминнің өнерін жинап, оның дебюттік альбомын Эминнің "Жанды зерттеу" кітабынан алынған "Көрінбейтін сызық" деп атады. Рок-легендасы Ронни Вуд, "The Rolling Stones" тобының мүшесі, Эминнің жақын досы, оның суреттері Эминнің туындыларынан шабыттанды. 2004 жылы Эмин Мадоннаға Ұлыбританияның Музыкалық Даңқ залы сыйлығын табыс етті. Эмин Мадоннаның Ашкомб елдiк үйiне шақырылды және әнші оны "Трейси ақылды, жараланған және өзін көрсетуден қорықпайды. Ол қоздырады, бірақ айтары бар. Мен оны түсінемін" деп сипаттады. Дэвид Боуи, Эминнің бала кезінен құрмет тұтқан тұлғасы, сонымен қатар ол суретшімен дос болды. Боуи бірде Эминды "Майк Ли жазған әйел ретіндегі Уильям Блейк" деп сипаттаған. Джордж Майкл мен Кенни Госс жасаған неон сияқты, Эмин өзінің супермодель досы Кейт Мосс үшін "Moss Kin" деп аталатын бірегей неондық жұмысын жасады. 2004 жылы бұл ерекше туындының шығыс Лондондағы қоқыс жәшігінен табылғаны хабарланды. "Moss Kin" деген сөздерді жазылған неондық түтіктерден тұратын бұл туынды, әйнекті жасаған шебердің жертөлесінен қателікпен тасталып кеткен. Туынды Мосспен байланыса алмағандықтан үш жыл бойы Spitalfields ауданында Эмин қолданған суретшінің жертөлесінде сақталған. Шебер көшіп кеткен кезде ол кездейсоқ тасталып кеткен. "Kin" сөзі Эминнің жақындарына, сүйіктілеріне сипаттама беру үшін жиі қолданатын термині. Басқа мысалдарды 1997 жылы акватинт шектеулі басылымы ретінде шығарылған, сол кездегі жігіті суретші Мэт Коллишоуға арналған "MatKin" атты монопринтте көруге болады. Эмин Кейт Мосс туралы "Кейт" (2000) атты жалаңаш суретін салған, суретшінің 2000 жылдың 1 ақпанындағы қарындашпен қойған қолтаңбасы және күні бар. 2006 жылы сол сурет шектеулі басылымда шығарылды, бірақ "Кейт Мосс 2000" (2006) деп қайта аталды. Эминнің туындылары 2022 жылы Форт-Уорт қаласындағы Қазіргі заманғы өнер мұражайында өткен "Әйелдер әйелдерді суреттейді" көрмесіне қосылды.

Стакизм

Эминің суретші және музыкант Билли Чайлдишпен қарым-қатынасы 1999 жылы «Стукизм» қозғалысының атының тууына себеп болды. 1990 жылдардың басында концептуализмге оның жаңа құштарлығын сынаған Чайлдишті Эми: «Саған суреттерің тұрып қалды, сен де тұрып қалдың! – Тұрып қал! Тұрып қал! Тұрып қал!» – деп айтқан (яғни, өнерге YBA көзқарасын қабылдамағаны үшін өткенге тікеліп қалды). Ол осы оқиғаны 1994 жылы «Big Hart and Balls Hangman Books» басылымында жарық көрген «Ашулы әйелге арналған өлең» атты өлеңінде бейнеледі. Содан кейін оларды екеуін де таныған Чарльз Томсон «Стукизм» терминін ойлап тапты. Эми мен Чайлдиш 1999 жылға дейін достық қарым-қатынаста болды, бірақ «Стукизм» тобының іс-әрекеттері оны ренжітіп, Чайлдишпен ұзаққа созылған жарылысқа әкелді. 2003 жылғы сұхбатта одан «Стукистер» туралы сұрағанда:
«Мен мүлдем ұнатпаймын, тіпті сөйлескім де жоқ. Егер сіздің әйеліңіз 18 жасында танысқан адамының аңдынып, бұқаралық ақпарат құралдары арқылы қуаланған болса, сіз бұны қалап бағасыз ба? Менің де басымнан өткені осы. Мен мұны күлкілі деп есептемеймін, керісінше, сәл ауру және өте қатыгез деп санаймын. Тек адамдар өздерінің өмірімен айналысып, маған да тыныш берсе деймін. Чайлдиш 2001 жылы «Стукизм» қозғалысынан шығып кетті.

Қазіргі заманғы өнер Оксфорд (200203)

2002 жылдың қарашасынан 2003 жылдың қаңтарына дейін Трейси Эминнің жеке көрмесі "Бұл басқа орын" Оксфордтың заманауи өнер мұражайында өтті және мұражайдың қайта ашылуымен және "Оксфордтың заманауи өнер" деп қайта аталуымен бірге болды. Бұл 1997 жылдан бергі Эминнің Ұлыбританиядағы алғашқы көрмесі болды, онда үлкен ағаштан жасалған пирс сияқты мүсіндер де қойылды, оның аты "Дұшпанымды білу".

Момарттағы өрт (2004)

2004 жылғы 24 мамырда Шығыс Лондондағы Momart қоймасында болған өрт Саатчи коллекциясының көптеген туындыларын жойды, оның ішінде Эминнің аппликацияланған әріптермен жасалған танымал шатыры, "Мен ұйықтаған барлық адамдар" 1963–1995 ("Шатыр") (1995) және "Саған айтқан соңғы сөзім – мені мұнда тастап кетпе" ("Қақпақ") (1999) – Эминнің суретші Сара Лукаспен бірге сатып алған және сол кездегі жігіті, галерея иесі Карл Фридменмен бөліскен көк ағаш жағажай қақпағы. Эмин өрттегі туындылардың жоғалуына байланысты жалпы жұртшылықтың жанашырлық танытпауына, тіпті оны қызық көруіне ашуланып қарсылық білдірді.

Венеция биенналесі (2007)

2006 жылдың тамызында Британдық кеңес 2007 жылы 52-ші Венеция биенналесінде Британдық павильон үшін жаңа және бұрынғы жұмыстардың көрсетілімін жасауға Эминді таңдағанын мәлімдеді. Эмин 1997 жылы Рейчел Уайтерредтен кейін Биенналеде Ұлыбритания үшін жеке көрме ұйымдастырған екінші әйел болды. Британдық павильонның комиссары Андреа Роуз көрме Эминнің туындыларын "халықаралық контексте және оның YBA ұрпағымен танымал болған кезеңнен алшақтатылған күйде" қарауға мүмкіндік беретінін айтты. Эмин көрмеге «Қаржыланған жарық» деген атау берді. Ол әсіресе Британдық павильон үшін түрлі техникаларды қолдана отырып, жаңа жұмыстар жасады – тігін, фотосурет, бейне, сурет салу, кескіндеме, мүсін және неоннан. Британдық кеңестің жарнамалық парақшасында бұрын жарияланбаған Fat Minge (1994) атты монопринттің суреті болды, ал Telegraph газеті жаңа қызғылт түсті Legs I (2007) неонды көрсетті (бұл тікелей Эминнің 2004 жылғы қызғылт акварельді Purple Virgin сериясынан шабыттанған). Эмин өзінің биенналь көрмесіндегі жұмысын «Сүйкімді және өте күшті» деп сипаттады. 2006 жылдың қараша айында Эмин Венеция биенналесі туралы BBC журналисі Кирсти Уаркпен сұхбаттасты. Эмин Уаркқа жұмыс үстіндегі туындыларын көрсетті, олардың ішінде Эминнің аяқтары мен кіндігінің суреттері салынған үлкен кенептер болды. Purple Virgin (2004) акрилді акварель сериясымен басталып, Эминнің жалаңаш аяқтарын күшті қызғылт тонмен бейнелейтін бұл туындылар, 2005 жылғы Asleep Alone With Legs Open (2005), Reincarnation (2005) және Masturbating (2006) сияқты кескіндемелеріне әкелді. Бұл жұмыстар оның шығармашылығындағы маңызды жаңа қадам болды. Британдық павильонның комиссары Андреа Роуз осы туындыларға тоқтала келе: «Бұл кереметтей әйелдік. Мұндағы жұмыстардағы еркектікке тән агрессия жоқ, әдепсіз суреттер де жоқ, менің ойымша, бұл өте жетілген және әдемі. Ол адамдар күткеннен гөрі формальды құндылықтарға көбірек мән береді, және бұл көрмеде анық көрінеді. Осымен жұмыс істеу – мен үшін жаңа білім болды. Трейси көрмелер ұйымдастыру және оларды безендіру ісінде жақсы беделге ие емес, бірақ олмен жұмыс істеу – мен үшін ләззат болды. Бұл оның YBA-дан қаншалықты алшақтағанын көрсетеді. Шын мәнінде ол керемет әйел!» деді.

Корольдік академик (2007)

2007 жылдың 29 наурызында Трейси Эмин Корольдік өнер академиясының Корольдік академигі атанды. Корольдік академияның мүшесі болған Эмин Дэвид Хокни, Питер Блейк, Энтони Каро және Элисон Уайлидинг сияқты суретшілердің элиталық тобына қосылды. Академик мәртебесі Эминге жыл сайынғы жазғы көрмеде алтыға дейін туындысын көрсетуге мүмкіндік береді. Эмин бұрынғысынан 2007, 2006, 2005, 2004 және 2001 жылғы «Р.А.» жазғы көрмелеріне де шақырылған болатын. 2004 жылғы жазғы көрмеге Эминнің әріптесі Дэвид Хокни оны екі монопринт ұсыну үшін таңдады: біреуі – «And I'd Love To Be The One» (1997), екіншісі – Эминнің аборты туралы «Ripped Up» (1995) туындысы. Сол жылғы көрменің тақырыбы шығармашылық процестің бір бөлігі ретінде сурет салу өнерін мақтан ету болды. Ал 2007 жылы Эмин «Ангел» (2005) атты неондық жұмысын көрсетті. Оның өнері алғаш рет 1997 жылы «Sensation» көрмесінің аясында Корольдік академияда таныстырылды. 2008 жылдың маусым айындағы жазғы көрмеге Эмин галереяны безендіруге шақырылды. Сондай-ақ, 2008 жылдың маусымында Эмин өнер сыншысы және тележүргізуші Мэтью Коллингспен сұхбаттасып, Корольдік академиядағы өзінің орны, академияның заманауи өнер әлемімен байланысы және суретші ретінде жазғы көрмеде галереяны безендіру мен кураторлық етуге қатысты ой-пікірлерін бөлісті. Ол 2009 жылғы Корольдік академияның жазғы көрмесінде өзінің танымал «Space Monkey – We Have Lift Off» баспасын көрсетті.

Жиырма жыл ретроспективасы (2008)

Эминнің алғашқы ірі ретроспективасы 2008 жылдың тамыз және қараша айлары аралығында Эдинбургте өтті, оны 40 000-нан астам адам тамашалады. Бұл Шотландияның қазіргі заманғы өнер ұлттық галереясының тірі суретшінің туындыларының көрмесі бойынша рекордтық көрсеткіші болды. Ірі масштабтағы көрмеге Еминнің сирек көрінетін ерте туындыларынан бастап, «Менің төсегім» (1998) және бөлме көлеміндегі «Мен жасаған соңғы суреттен құтылу» (1996) инсталляцияларына дейін оның өнерінің барлық түрлері қосылды. Көрмеде оның ерекше аппликацияланған көрпелері, суреттері, мүсіндері, фильмдері, неоны, суреттері және монопринттері көрсетілді. Шотландияның қазіргі заманғы өнер ұлттық галереясы – бұл көрменің Ұлыбританиядағы жалғыз орны болды, содан кейін ол Испанияның Малага қаласындағы қазіргі заманғы өнер орталығына, ал 2009 жылдан бастап Швейцарияның Берн қаласындағы Кунстмузейге көшті. 2008 жылдың 6 қарашасында Эмин галерея мен Эдинбург қаласына деген «алғысын» білдіре отырып, Шотландияның қазіргі заманғы өнер ұлттық галереясына үлкен мүсін сыйға бергені хабарланды. «Римдік стандарт» (2005) деп аталатын бұл туынды – биіктігі 4 метрлік қола бағана, үстіне қоладан құйылған кішкентай құс орнатылған. Бұл жұмыстың құны кем дегенде 75 000 фунт стерлингке бағаланады, ол суретшінің және оның туындыларының көбінесе назардан тыс қалған жақтарын ашады. Көрмеге сурет салу, фотосурет, тоқыма, бейне және мүсін өнері қосылды, соның ішінде бұрын-соңды көрмеге шығарылмаған ерте туындылар мен жақында жасалған ірі масштабтағы инсталляциялар да болды. Эмин осы жеке көрмеге арнайы сыртқы скульптуралардың жаңа сериясын жасады.

Жоғалып бара жатқан көл Фриз жәрмеңкесі (2011)

2011 жылдың 6 қазанында Эмин Фицрой алаңындағы грузин үйінде арнайы көрме ашты. Көрменің атауы оның Роберт Адам 1794 жылы жобалаған неоклассикалық үй үшін жасалған бірқатар туындылардың туындауына себеп болған романынан алынған. Көрмеде Эминің үй шаруашылығы және қолөнер дәстүрлеріне деген қызығушылығын жалғастырған кестеленген мәтіндер мен қолмен тоқылған гобелендер де көрсетілді. Эминнің өзі: «Мен осылай атадым, себебі мен өзімнің бір бөлігінің құрғап, жоқ болып кеткенін сезіндім және махаббат пен құмарлық туралы ойға келдім, махаббат әлі бар ма? Неліктен? Мен 50 жасқа жуықтап қалдым, жалғызмын, менің балам жоқ», – деді. Ол сондай-ақ 2012 жылғы Лондон Олимпиадасы мен Паралимпиадасы үшін плакат және лимиттік басылым шығарды, бұл британдық суретшілердің ішінде таңдалған он екі суретшінің бірі болды. 2012 жылдың 19 шілдесінде Эмин Олимпиада жалысын өзінің туған қаласы Маргейт арқылы алып жүрді.

Эдвард Мункпен бірлескен көрме

2020 жылдың желтоқсан айында Эмин Корольдік өнер академиясында Эдвард Мунктің туындыларынан тұратын «Жанның жалғыздығы» атты көрме ұйымдастырды. Эмин Мунктің 19 жұмысын өзінің 25 жұмысымен бірге көрсетуге таңдады. Сонымен қатар, ол Лондонның White Cube галереясында Мункке құрмет көрсету үшін түсірілген қысқа Super 8 фильмін қоса, көрме өткізді. Көрме жаңа ашылған Мунк мұражайында қайта көрсетілді, Эмин норвегиялық суретшімен бірге көрмеге шыққан тұңғыш суретші болды. Көрмеге жақында салған суреттерінен бөлек, оның «My Bed» атты белгілі туындысы да қойылды. Эмин көрмеге дейін рак ауруынан зардап шеккен еді, және оның оны өзі көре алатынына көзі жетпеді.

Монопринттер

Эминнің монопринттері оның шығармашылық өнімдерінің жақсы құжатталған бөлігі болып табылады. Бұл бірегей суреттер күнделік сипатта болып, көбінесе өткен оқиғаларды бейнелейді, мысалы, «Жалған махаббат» (1999), «Тозақ аптасы '94» (1995) және «Жыртылған» (1995) – олар түсік салғаннан кейінгі ауыр тәжірибеге немесе басқа жеке оқиғаларға қатысты, «Эдди, сені жек көремін» (1995) және «Нью-Йорктегі қайғылы душ» (1995) суреттерінде көрінетіндей. Бұл екеуі де Тейт галереясының Эминнің өнерінен құралған жинағына кіреді. Көбінесе олар суретпен қатар мәтінді де қамтиды, бірақ кейбіреулерінде тек мәтін, ал басқаларында тек сурет болады. Мәтін суретшінің ой-санасының ағынындай көрінеді. Кейбір сыншылар Эминнің тек мәтіндік монопринттерін ақша талап ету хаттарымен салыстырады. Монопринт жасаудың жылдам, бір реттік техникасы (көрінетіндей) бірден өрнектеуге өте ыңғайлы, сондай-ақ Эминнің сызатты және бейресми сурет салу стиліне де сәйкес келеді. Эмин сөздерді қасақана немесе әр суреттің жылдамдығына байланысты жиі қате жазады. 2002 жылы Линн Барбермен сұхбатта Эмин: «Бұл сәнді әрекет емес. Егер мен орфографияны білсем, онда дұрыс жазар едім, бірақ мен ешқашан үйренуге тырыспадым. Сондықтан, мен жазудан тартынбаймын және орфографияны білмеймін деп айтудың орнына, жай ғана жазып, жұмысты жалғастырамын». Эмин 1997 жылы «Бірдеңе дұрыс емес немесе менде қатты бірдеңе дұрыс емес болуы керек» деген мәтінмен монопринттердің маңызды сериясын жасады. Олар үлкен әріптермен жазылған, әрі кеңістікпен қоршалған қайғылы тұлғалардың сызбаларымен бірге келді, олардың контурлары қағазда өте нәзік. Кейбіреулері толық денелі, ал басқалары әйелдердің тек кеудесі, аяқтары жайылып, аналық мүшелерінен ерекше, жібектей ағын шығып тұрады. Олардың барлығына «Бірдеңе дұрыс емес» деген жазу қосады. Басқа маңызды монопринттерге 1994 және 1995 жылдардағы «Жадыдан суреттер» сериясы кіреді, олар Эминнің Маргейтте өскен кезіндегі сексуалдық ояну және басқа да тәжірибелері туралы естеліктерін көрсетеді, мысалы, «16/5/95 көшеде жыныстық қатынас» (1995) және «Жадыдан суреттер, 1974 жыл». «Қонақ бөлмесінде» (1994) Эмин Маргейттің әйгілі ғимараттарының естеліктерін көрсететін монопринттер жиынтығын жасады, мысалы, «Маргейт порты 16/5/95» (1995), «Лидо 16/5/95» (1995) және «Маяк 15/5/95» (1995). 1994 жылғы басқа суреттерге Шотландия Ұлттық заманауи өнер галереясының жинағының бөлігі болып табылатын «Отбасылық сюита» сериясы кіреді, ол 20 монопринттен тұрады және «Эминнің өнеріндегі архетиптік тақырыптар: секс, оның отбасы, түсігі және Маргейт» тақырыбын қамтиды. Бұл монопринттер сериясы алғаш рет 2008 жылдың тамызында Эдинбургтегі галереяда «Жазғы блокбастер» көрмесі деп аталған оның алғашқы ірі ретроспективасының бөлігі ретінде көрсетілді. «Отбасылық сюита II» жиынтығы 2007 жылдың қарашасында Лос-Анджелесте Гагосян галереясында Эминнің жеке көрмесі аясында көрсетілді. Эминнің монопринттері көрмелерде сирек жеке көрсетіледі, олар қарқынды эмоционалдық күйзелістің ұжымдық фрагменттері ретінде ең тиімді. Эмин әртүрлі көрмелерге шетелдік қалаларға саяхаттаған кезде бастан өткерген қайғылы сәттер мен жалғыздық туралы естеліктерді бейнелейтін бірнеше жұмыстар жасады, мысалы, «Сені ойлап тұрмын» (2005) және «Ақ капуста I» (2005), олар АҚШ-тың «Мондриан» қонақүйінің кеңсе тақырларына тікелей салынған монопринттер сериясынан алынған. Эминнің өзі: «Өнерші болу – жақсы нәрсе жасау немесе адамдар сені мақтап, арқаңнан шапалақтап жату емес, бұл бір түрлі қарым-қатынас, хабарлама». 2009 жылы Эмин кітап баспасымен бірлесіп «Мың сурет» атты кітап шығарды. Атауынан көрініп тұрғандай, кітапта 1988 жылдан бергі Эминнің 1000 суреті бар. Кітап Эминнің «Ақ кубтағы махаббатпен азап шегушілер» көрмесімен бірге жарық көрді, ол негізінен суреттер көрмесі болды. Сұхбатында Эмин: «Біз шамамен 2000 суретті қарадық, содан кейін кітапқа 1000 суретті таңдадық [кітап үшін]. Мен сол кезеңде шамамен 4000 сурет салғанмын». Эминнің 1990 жылы жүктілік кезінде салған аналар мен балалардың монопринт суреттері 2010 жылы Паула Рего және Мат Коллишоумен бірлесіп Foundling мұражайында өткен көрмеге қосылды. Эминнің достары мен отбасы мүшелеріне сыйға тартқан монопринттерінің сирек көрініс тапқан үлгілері ерекше, бірақ ашып беретін жұмыс. Бұл Эминнің ең шикі және цензураланбаған жұмыстарын көрсетуге мүмкіндік береді. Эмин ағасы Пол Эмин және әнші Кэт Стивенс (Юсуф Ислам) сияқты тұлғаларға монопринттер сыйлады, олармен ол кипрлік тегін бөліседі.

Сурет

1999 жылы Тернер сыйлығының көрмесінде, сондай-ақ сол жылы Нью-Йоркте өткен Every Part of Me's Bleeding көрмесінде, Берлин акварель сериясы (1998) деп аталатын алты шағын акварель суреті көрсетілді. Бұл нәзік, бояулары ақсыл, бірақ түрлі-түсті акварельдер Эминнің төрт портретін қамтиды және барлығы 1998 жылы Берлинде Эмин тарапынан су ваннасында түскен Polaroids суреттерінен бейімделген. Осы сериядағы әрбір ерекше сурет бірдей атауға ие: Берлин, 1998 жылғы сәуірдің соңғы апдасы. Тейт мұражайының өкілі Саймон Уилсон Эминнің кішкентай Берлин акварельдерінің жиынтығын «суреттер жоқ деген айыптамаға жауап ретінде» қосқанын мәлімдеді. 2007 жылы Венеция биенналесінде оның жұмысына аяқтары мен кіндігінің үлкен көлемдегі суреттері кірді. «Күлді қыздар» атты акварель сериясы қойылды. Барлығы он «Күлді қыз» туындысы бар, оның алтауы биенналеде көрсетілді. Бұған қоса, «Мен қалай ойлаймын, қалай сезінемін» 1 және 2 деп аталатын ұқсас стильдегі екі сурет те қойылды. Венеция биенналесінде Эминнің 1990 жылы суреттелген «Аборт акварелі» сериясы алғаш рет көпшілік назарына ұсынылды. Джей Джоплинг 2007 жылғы 10 қазанда Лондонның Реджентс паркіндегі Frieze өнер жәрмеңкесінде White Cube стендінің бөлігі ретінде Эминнің жаңа суреті «Роза Виргинін» (2007) таныстырды. 2007 жылғы 2 қарашада Лос-Анджелестегі Gagosian галереясында Эминнің «Сіз мені тыныссыз қалдырдыңыз» көрмесінде тағы жаңа суреттер көрсетілуі күтілуде, бұл көрме жақындағы сұхбатта «мүсін мен суреттен тұратын көрме» деп сипатталды.

Фотография

Эмин өзінің мансабында көптеген фотосуреттер жасады, соның ішінде «Монумент аңғары (Grand Scale)» (1995–97) және «Outside Myself (Monument Valley, «Жанның зерттелуі» оқуы)» (1995) туындылары бар. Бұл туындылар «Эминнің 1994 жылы АҚШ-қа жасаған сапарынан туындады». Ол сол кездегі жігіті, жазушы, куратор және галерея иесі Карл Фридманмен бірге Сан-Францискодан Нью-Йоркке дейін саяхат жасап, жол бойында 1994 жылы жарық көрген «Жанның зерттелуі» кітабынан үзінділер оқыды. Фотосуретте суретші Юта мен Аризонаның оңтүстік шекарасындағы таңғажайып Монумент аңғарындағы жұмсақ креслода отырып, кітабын ұстап тұрған күйі бейнеленген. Кітап ашық болғанымен, ол көрерменге немесе алдындағы мәтінге қарап тұрғаны анық емес. Эмин кітабын оқығанда әжесінен мұраға қалған креслода отырды, ол креслоның өзі де Эминнің «Креслода көп ақша бар» (1994) атты туындысының бөлігіне айналды. Басқа фотосуреттердің ішінде «Жылаңаш фотосуреттер – Өмір моделінің қалқып кетуі» (1996) атты тоғыз суреттен тұратын туынды бар, ол Эминнің Стокгольмдегі Galleri Andreas Brändström үшін арнайы салынған бөлмеде жасаған сурет салу акциясын көрсетеді. Тағы бір фотосерия, «Достарымның киімдерін киіп көру (Ол оның көйлегін шешіп алды)» (1997) суретшінің достарының киімдерін киіп, жеке бастылық туралы сұрақтарды көтереді. «Менде барлығы бар» (2000) сияқты басқа туындыларда Эмин қызыл еденге жатып, қолында банкноттар мен монеталарды ұстап тұрған күйі бейнеленген. Ол сурет қоғамдық және қаржылық табысқа жеткен кезде жасалған, ол суретшінің ақша мен жетістікке деген құштарлығын және оның жыныстық құштарлығын (тұтынушы ретіндегі рөлі) денесін және эмоционалдық өмірін өнерін жасау үшін пайдаланумен байланыстырады (тұтыну нысаны). "Шатырдың өзі кейін «Мен сізге айтқан соңғы сөз – мені мұнда тастама» (Шатыр)» (1999) мүсініне айналды. Олар Tate Modern, Saatchi Gallery және National Portrait Gallery сияқты мұражай коллекцияларына қосылған және бүкіл әлемдегі мұражай дүкендерінде сатылатын пошта карточкалары түрінде жаппай өндірілген.

Неон

Эмин неон жарықтарымен де жұмыс істеген. Мұндай туындылардың бірі – «You Forgot To Kiss My Soul» (2001) – көк неонмен жазылған осы сөздерді қамтитын неон жүрек пішіндес жұмыс. Тағы бір неон туындысы «Is Anal Sex Legal» (1998) сөздерінен жасалған, осыған толықтыру ретінде «Is Legal Sex Anal» (1998) жұмысы да бар.

Венеция биенналесі үшін ол жаңа қызғылт неон туындыларының сериясын жасады, мысалы, «Legs I» (2007). 2007 жылғы «Legs» неон туындылары сериясы «Purple Virgin» (2004) акварель сериясынан тікелей шабыт алды. Мысалы, «Legs IV» (2007) жұмысы «Purple Virgin 9» (2004) акварелінің сызықтарын тікелей қайталайды. 2010 жылы Паула Рего және Мэт Коллишоумен бірлескен көрме үшін ол Табылған балалар мұражайының фасадын «Табылғандар мен жасөспірімдер – осы жердің періштелері» деген неон сөздерімен безендірді. «With You I Want To Live» деп аталатын жаңа неон туындысы 2007 жылы Лос-Анджелестегі Гагосиан галереясында Эминнің «You Left Me Breathing» көрмесінде көрсетілді. 2018 жылы Эминнің ең ірі неон жұмысы Лондонның Сент-Панкрас вокзалында қойылды, «I Want My Time With You» атты туынды вокзалдың үлкен орталық сағатының астында ілінген. The Guardian газетіне берген сұхбатында Эмин бұл жұмыстың Brexit дағдарысы кезінде Еуропаның қалған бөлігіне жолданған хабар екенін айтты. Париж, Брюссель және Амстердам қалаларынан келген Eurostar пойыздарының жолаушылары күн сайын осы жұмыстың астынан өтетін вокзалға келіп тұрады.

Қалпақ

Emin жиі басқа материалға тігілген матамен жұмыс істейді – материал (көбінесе әріптер түрінде кесілген) басқа материалға тігіледі. Ол өмірінің көп бөлігінде перделер, төсек жамылғылары мен зығырдан мата жинап келеді. Ол осындай материалды, оның эмоционалдық мәнін сақтап, кейін жұмыстарында пайдалану үшін сақтайды. Оның көптеген ірі масштабтағы аппликациялары қонақ үй төсеніштерінде жасалған, мысалы, «It Always Hurts» (2005), «Sometimes I Feel So Fucking Lost» (2005), «Volcano Closed» (2001) және «Helter Fucking Skelter» (2001). «Hate And Power Can Be A Terrible Thing» (2004), Tate жинағының бөлігі, Маргарет Тэтчердің «Аргентина теңіз күштеріндегі 800 жігіт пен еркекке жасалған шабуылына» қатысқаны және достарының жігіттерін ұрлаған әйелдер сияқты басқа әйелдерге шабыланған үлкен жамылғы. Эмин бұл жұмыс туралы: «Мен жек көретін, мен құрметтемейтін, басқа әйелдердің жүрегін сатқан және жойған әйелдер туралы» дейді. Эмин маталарды алуан түрлі қолданады. Оның ең танымал туындыларының бірі – 1994 жылғы «There’s A Lot of Money in Chairs» жұмысында әжесінің креслосына әріптер тігу. Кресло өте егжей-тегжейлі болған, «оның және оның егіз інісінің есімдері, әжесінің туған жылы (1901) және қайтыс болған жылы (1963) «басқа әлем» деген сөздердің екі жағында жазылған, бұл уақыттың өтуін білдіреді. Суретші мен оның әжесі бір-біріне берген лақаптарын қолдана отырып, алмасу: «Ok Puddin, Thanks Plum», креслоның төменгі жағын жабады, ал Эминнің әжесінің «There’s a lot of money in chairs» деген сөзі креслоның үстіңгі және артқы жағына қызғылт түспен аппликацияланған. Креслоның артында «Рухани зерттеудің» бірінші беті, матаға қолмен жазылған, басқа да нақыл сөздермен бірге, «Мұраға алған нәрсең емес, мұраңмен не істейсің – сонда ғана маңызды» деп жазылған. 2007 жылдың 13 сәуірінде Эмин арнайы жасалған туындысын ұсынды, тудың бетінде апельсин-қызыл әріптермен «One Secret Is To Save Everything» деген жазу бар, ол қолмен тігілген шабадан спермасынан жасалған. Трейси Эминнің 21 футқа 14 фут өлшемдегі туы 2007 жылдың 31 шілдесіне дейін британдық астанадағы Джубилей бақшасының үстінде, парламент ғимараты мен Лондон көзінің фонында желбіреген. Эмин бұл туындыны «тілектерден жасалған ту» деп атады. Туды Лондонның Ватерлоо қаласындағы Оңтүстік жағалау орталығы тапсырыс берген. 2007 жылдың маусым айында Венеция биенналесінен оралғаннан кейін Эмин «Жұлдызды жол» атты қолмен тігілген жамылғысын, оны Элтон Джонның жыл сайынғы әсем White Tie & Tiara кешінде аукционға шығарып, The Elton John AIDS Foundation үшін қаражат жинауға сыйға тартты. Бұл туынды 800 мың фунт стерлингке сатылды. Эминнің матадағы жұмыстары Луиза Буржуа сияқты басқа суретшілермен байланысты, оны Эмин «The Older Woman» (2005) атты тігілген жұмысында «I think my Dad should have gone out with someone older like Louise, Louise Bourgeois» деген фразамен еске алады. Ол Алан Йентобпен BBC-дің «Imagine» деректі фильмінде, Луиза Буржуа туралы «Spiderwoman» фильмінде сұхбаттасты, ол Ұлыбританияда 2007 жылдың 13 қарашасында көрсетілді.

Табылған нысандар

Эмин өзінің жұмысында жиі табылған заттарды пайдаланады, бұл оның өнеріндегі ерте пайдаланудың мысалы – оның кішкентай әкесі қайтыс болған көлік апатынан табылған темекі салғышы. Ең танымал мысалы – «Менің төсегім», онда ол өзінің төсегін көрсетті. Тағы бір мысал – оның Уитстеблдегі жағажай үйін галереяға алып кетуі. Бұл жұмыстың атауы «Мен саған айтқан соңғы сөздерім – мені мұнда тастап кетпе» (Күше) (1999) болды. Ол 2002 жылы «Өткеніме кездесу» (To Meet My Past) (2002) атты аралас техникадағы инсталляция арқылы төсек тақырыбына қайта оралды, төрт бағаналы төсегі бар тағы бір инсталляция, онда «Қызық секс» (Weird Sex) және «Өткеніме кездесу» (To Meet My Past) сияқты жазулар матрасқа ілінген. «Мэй Додж, әжем» (May Dodge, My Nan) (1993) – Эмин үшін маңызды жеке заттарды көрсететін инсталляциялық жұмыс. Ол Эминдегі White Cube галереясындағы «Менің ірі ретроспективалық көрмем» (My Major Retrospective) жеке көрмесінде көрсетілді. «Мэй Додж, әжем» көрмесінде жеке-жеке жақталып, қабырғаға ілінген бес дәмдеуіш бар. Оларға қолжазбаның бір беті, екі жәдігер және екі фотосурет кіреді. Солдан оңға қарай: Кішкентай қағаз салфеткаға жабыстырылған үш мысықтың суреті бар журнал беті, оның астында «Тимми, Лео және Сквоши камераға керемет поздайды» деген жазу бар. Сонымен қатар, төменде тұтқа пішінін жасап, көк жүнге жабысқан кішкентай карточка. Эминнің кішкентай мысықты ұстап, оның әжесі Мэй Додж ас үй үстелінің жанында отырған суреті. Эминнің кішкентай кезінде және Мэй Додж әжесінің 1960 жылдардағы бақта тұрған қара-ақ суреті. Эминнің әжесі жасаған қуыршаққа ұқсайтын, хош иісті жәдігер. Бұл жәдігер иіс салған толтырғышпен жиналған жұмсақ тоқылған ақ мақта және кружеводан жасалған, үстіне пластик қуыршақ басы қойылған. Соңында, Эминнің өзі көк сиямен қолмен жазған хаты.

Мүсіндік

2005 жылдың ақпан айында Эминің алғашқы қоғамдық туындысы – «Римдік стандарт», қоладан жасалған мүсін, Ливерпуль соборының жанындағы Ораторияның сыртында қойылды. Ол биік қола тіреуге ілінген кішкентай құстан тұрады және алдыңғы жағынан қарағанда құс көзден жоғалғандай сезім тудырады. Бұл туындыны BBC тапсырыс берген. «Эминің жұмысы Собордың сыртындағы Жоғарғы Герцог көшесінде орналасқан. «Римдік стандарт» – төрт метрлік қола тіреудің үстіндегі кішкентай құс – қаланың мәшһүр символы, бауыр құсына арналған құрмет. Мүсін BBC-нің art05 фестивалі мен Ливерпульдің 2008 жылы Еуропаның мәдени астанасы атануына жасаған үлесі ретінде тапсырылды. Эми мүсіннің күш пен әйелдікті бейнелейтінін айтады». 2008 жылдың қыркүйегінде ол «кафедральдық собордың шұңқырына орнатылған» неондық жұмысын таныстырды. Эми қаладағы қоғамдық мүсіндерді жасауды жалғастыратыны туралы былай деді: «2008 жылы Ливерпуль Мәдениет астанасы болғанда, Англикан соборы үшін үлкен жұмыс жасаймын, оны күтудемін». Эмидің 2007 жылғы Венеция биенналесіндегі көрмесінде, орталық көрменің мұнара мүсіндерімен қатар, бір-біріне үйілген ағаштан жасалған биік мұнаралар, сондай-ақ балалардың қызғылт шұлықтарының қоладан құйылған жаңа мүсіні «Шұлық» (2007) Британ павильонының сатыларында қойылды. Оның көрмесі Ұлыбритания БАҚ-тағы жағымды және жағымсыз пікірлерді қамтыды. Эми өзінің үлесі қалада орналастырылған түрлі туындылардан тұратынын айтты: «Мен сәби киімдерінің өте кішкентай қоладан құйылған бұйымдарын жасаймын. Бұл мен көшеден тапқан сәби киімдері, мысалы, қолғап немесе шұлық». 2007 жылы Лос-Анджелестегі Беверли-Хиллстегі Гагозиан галереясында өткен жеке көрмесінде «Нью-Йорк Таймс» газеті Эмиді «Оригиналдар» суретшілері туралы мақалаға қосты, онда екі мүсіні бар жаңа фотосурет жарияланды: жұқа тіреуге орнатылған кішкентай құс және үлкен шағала, екі мүсін де ағаш тұғырларға қойылған. Гагозиан бұл көрменің көптеген түрлі мүсіндерін «соңғы жылдардағы спиральдар, дөңгелекті таулар мен көпірлерді кеңейтетін нәзік ағаш және есмонит мүсіндерінің тобы» деп сипаттады. «Басқаларында қоладан құйылған мүсіндер – шағалалар, әнші құстар мен бақалар, немесе кездестірілген ағаштан жасалған үстелдерге немесе тұғырларға қойылған цемент пен шыныдан жасалған заттар бар». 2007 жылдың қараша айының соңында Эми Лондонның Трафальгар алаңындағы төртінші тұғырға мүсін қоюға ұсынылатын алты суретшінің бірі екені жарияланды. Алғашқы тізімге Джереми Деллер, Антони Гормли, Аниш Капур, Йинка Шонибаре және Боб пен Роберта Смит (Патрик Бриллдің кәсіби аты) кірді. Үміткерлер өз идеяларының масштабты үлгісін жасауға шақырылды. 2008 жылдың 6 қаңтарында Эмидің ұсынысы төрт сурикаттың өмірлік өлшемдегі моделі екені белгілі болды. «Болашаққа арналған бір нәрсе» деп аталатын бұл мүсін «бірлік пен қауіпсіздіктің символы» ретінде ұсынылды, себебі «Британия дағдарысқа ұшырағанда немесе ұлт ретінде қайғы мен жоғалтуды сезінгенде (мысалы, принцесса Диананың жерлеуінен кейін), теледидардағы келесі бағдарлама «Meerkats United» болып табылады». 2008 жылы жеңімпаз жобалар жарияланды: Гормлидің «One & Other» жобасы 2009 жылдың жазында тұғырды алып, Shonibare-дің «Кеме ішіндегі Нельсон» жұмысы 2010 жылы ашылды. Эмидің соңғы жобасы, Осло муниципалитетінің өнер бағдарламасы тапсырыс берген 7 метрлік биіктіктегі қоладан жасалған «Ана» мүсіні, 2020 жылы ашылатын жаңа Мунк мұражайының сыртындағы Музей аралында орнатылады. (http://www. themuseumisland. com/). Қазылар алқасының пікірінше: «Оның көркемдік тұрғыдағы тікелей және жан-жақты көрінісімен ол бір мезгілде жақын және салтанатты, осал және ұлы көрінеді. «Ана» деген атау ересек қорғаушыны білдіреді, ал мүсін Мунктің шығармаларындағы әйелдер мен жалаңаштардың барлық жерде кездесетін мотивтерін еске салады. Бұл әйелдің әйелге қатысты идеалданбаған бейнесі ретінде оны феминисттік мәлімдеме ретінде де қарастыруға болады».

Құрылыстар

Эмин бірнеше инсталляциялық өнер туындыларын жасады, соның ішінде «Кедей нәрсе (Сара және Трейси)» (2001) – екі аспалы жақтаудан, ауруханалық көйлектерден, су бөтелкесінен және сымнан құралған. «Feeling Pregnant III» (2005) деп аталатын ұқсас инсталляция ағаш және металл киім ілгіштерден және тіреулерден ілінген матадан жасалды. Бұл екі инсталляция да Эминнің жүктілік және аборт тақырыбына қатысты ойларына толы, және Луиза Буржуаның «Атаусыз» (1996) – ілінген киімдерден жасалған мобильдік композициясы, және «Атаусыз» (2007) – тұрған қоладан жасалған мүсіндер сериясы сияқты туындылармен байланысты. «The Perfect Place to Grow» (2001) – ағаш құс үйі, DVD (Super 8 түсірілген), монитор, тіреу, өсімдіктер, ағаш баспақызынан тұратын видео инсталляциясы. Бұл инсталляция 2004 жылы Tate Britain-де Эминнің жұмысына арналған бөлмеде, ал 2001 жылы White Cube-де көрсетілді. Ол оны әкесіне арнап жасады, құс үйін әкесі үшін шағын үй ретінде ойлап тапты, ал туындының атауын табиғат пен тәрбие идеясынан алды. «Knowing My Enemy» (2002) – Эминнің сол жылы Modern Art Oxford жеке көрмесі үшін жасаған ірі масштабты инсталляциясы. Эмин қайта өңделген ағаш пен болаттан жасалған ағаштан жасалған «көзқарас» үйін ұзын, сынған ағаш пирсте орналастырды. «It's Not the Way I Want to Die» (2005) – Эминнің 2005 жылы White Cube-де өткен жеке көрмесіне қатысқан тағы бір ірі масштабты инсталляциясы. Эмин қайта өңделген ағаш пен металдан үлкен дөңгелекті тау-кен жолын жасады. Сол көрменің ішінде «Өзін-өзі суреттеу» (2005) деп аталатын кішігірім инсталляция жұмысы болды, ол қалайы ваннадан, бамбуктан, сымнан және неон жарығынан тұрады. Тағы бір инсталляция «Sleeping With You» (2005) – боялған қалпына келтірілген ағаштан және қараңғы қабырғаға тартылған жұқа неон жарығынан тұрады. Эминнің «Strangeland» романының редакторы британдық жазушы Николас Блинко болды. Бұл кітап бұқаралық ақпарат құралдарында да көп талқыланды, Билли Чайлдш газет мақалаларында оның кейбір оқиғаларына күмән келтірді. 2000 жылы Эминге бүкіл Лондон бойынша «Art in Sacred Spaces» атты жобаның аясында Солтүстік Лондонның Ислингтон қаласындағы Эклсборн бастауыш мектебіндегі балалармен бірлесіп өнер туындысын жасауға тапсырыс берілді. Оқушылар оның стилімен үлкен матаға әріптерді кесіп, тікті. 2004 жылы мектеп Эминнің туындысына қол қоюын сұрады, сонда оны түпнұсқа ретінде сату арқылы қаржы жинауға болады. Олар оны өнер бөлімі үшін 35 000 фунт стерлингке сауда-саттыққа шығаруды жоспарлады, себебі үлкен туындыны көрсетуге мүмкіндік болмады. Эмин мен оның галереясы White Cube бұл оның өнер туындысы емес деп, құнын төмендетіп, оны қайтаруды өтінді. Бірақ Эмин мектеппен тез келісімге келді, перспективалық қорап жасау үшін 4000 фунт төледі, сонда тігілген жұмыс көрсетіледі. «Маған әдемі бірдеңе айт» деген тақырыпты қолдана отырып, Эмин сегіз жасар балаларды әдемілік туралы өз ойларын ұсынуға шақырды, содан кейін негізгі сөздерді ашық мата алаңдарына қаптама әріптермен тігуге шақырды. Нәтижесінде «ағаш», «күн шығысы», «дельфин» және «әже» сияқты сөздер пайда болды. Мектептерде суретшілермен бірлесіп жұмыс істеген өнер сыншысы Джон Слайс Эмин мен White Cube-тің шешімін қолдады: «Бұл мектептің орнатуға тырысуы үшін қорқынышты прецедент. Олар осындай мәртебелі суретшінің олармен көп уақыт өткізгені үшін бақытты болды. Шығарма балалармен байланыста болуы керек. Балалардың өнерге деген алғашқы тәжірибесі тауар ретінде болмауы керек». 2013 жылдың ақпан айында ол BBC Radio 4-тегі Woman's Hour бағдарламасында Ұлыбританияның ең ықпалды 100 әйелінің бірі деп танылды. «Қоғам әйел суретшілерді жеткілікті бағалай ма?» – деген сұраққа ол: «Жоқ. Әрине, жоқ. Бірақ ол баяу өзгеріп жатыр. Бізге тағы 200 жыл керек шығар» деп жауап берді. Эмин өзін феминисттік суретші деп санамайды, тіпті олай ойламайды. Ширн Кунстхалле Франкфуртқа берген сұхбатында Эмин өзінің феминист екенін, бірақ феминисттік суретші емес екенін айтты. Эмин сексизмді әйел ретінде бастан кешкен жағдайлар тұрғысынан қарастырады. Әйелдердің стереотиптерін бұзғанмен, Софи Ллойд өзінің мақаласында оның жұмысын «үшінші толқын феминизміне сәйкес келетін, әйелдердің сұлулық пен жыныстық қатынасты өздерінің талаптарына сай анықтайтын әйелдердің жыныстық қатынасы туралы түсініктегі өзгерістерді бейнелейтін» деп сипаттады. Осындай азапты естеліктерді баяндап, Эмин өзінің әлсіздігі арқылы тек өзінің ғана емес, көптеген әйелдердің өздерін табу үшін күресуін көрсетеді. Әйел адамның үй ішіндегі кеңістікті пайдаланып, одан шығып, осылайша конфессионалдық жұмыста стереотиптер мен табулармен күресуі – бұл даулы оқиға болды. Феминист сыншылар Эминнің тарихи жатақхана және әйелдердің өмірі үшін маңыздылығын, оны өткір араласу орыны ретінде пайдаланғанын айтады. Джон Молинекс өзінің «Emin Matters» мақаласында оның жұмысының сынып, жыныс және өнердің өзіне байланысты екенін түсіндіреді. Ол: «Ол өзін мәдени тұрғыдан жұмысшы сыныптың өкілі ретінде көрсетеді. Ол «интеллектуалды өнер тіліне» тырыспай, қарапайым күнделікті тілді қолданады», осылайша көрермендері мен әріптестері үстінен билік орнатуға тырыспайды. Дегенмен, оның сыныптық тегі осы тең түсініктік тактикасына қайшы келеді. Эминнің анасы жеті жасқа дейін Маргат қаласында қонақүйге ие болған, бірақ Эминнің әкесімен ажырасқаннан кейін банкротқа ұшырап, кедейлікке түскен. Ол бұрынғысынан жасалған өнер жасаудың қажеті жоқ деп ойлады: «Мен мүлдем жаңа нәрсе жасауым керек немесе ештеңе жасамайтынмын». Баспасөз өкілі оған «Трейси Эмин» өмірі оның өнеріне айналған кезде шешім қабылдағанын сұрағанда, ол: «Мен жасаған нәрседен гөрі өзімнің жақсырақ екенімді түсіндім» деп жауап берді.

Музыка

1998 жылы Эмин поп әншісі Бой Джорджпен "Burning Up" атты әнде дуэт жасады, ол "We love you" кітабымен бірге шыққан 18 тректік аудио CD-де жарық көрді. 2005 жылы Эмин өзінің сүйікті музыкасынан "Music To Cry To" атты CD жинағын жасады, оны Ұлыбританиядағы үй жиһаздары сатушы және бренд Habitat шығарды және сатты. 2009 жылы Эмин әнші-сазгер Харпер Саймонның, Пол Саймонның ұлының альбомының обложкасын жасады. Обложкада Эминнің сызықты монопринт стилінде салынған ұшақ бейнеленген.

Денсаулық

2020 жылдың көктемінде Эминге қабыршақты жасушалы несеп көпіршігінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды. 2020 жылдың жазында оған несеп көпіршігі мен бірнеше іргелес мүшелерді (радикалды цистектомия) алып тастау операциясы жасалды, бұл оны ремиссияға түсірді, бірақ стомамен қалдырды. 2023 жылдың желтоқсанында Эмин Австралиядан Таиландқа, Ұлыбританияға қайтып келе жатқанда, оның кіші ішегіне жасалған операциядан кейін асқынулар туды, ол "ішек жарыла жаздады" деді. Одан кейін ол Таиландтың Пхукет қаласындағы ауруханаға жатқызылды.

Қайырымдылық жұмыс

Эмин қайырымдылық жұмысымен кеңінен танымал; ол NSPCC және Terrence Higgins Trust сияқты балалар мен ВИЧ/СПИД қайырымдылық қорына миллионнан астам фунт стерлинг жинады. Ол жиі қайырымдылық аукциондарына түпнұсқа туындыларын сыйға тартады және аукцион кешінде ең жоғары ұсынысты арттыруға көмектесу үшін аукционшы рөлін қабылдайды. 2007 жылдың маусым айында Венеция биенналесінен оралғаннан кейін Эмин «Жұлдызды жол: Voyager» деп аталатын қолмен тігілген жамылғысын Елтон Джонның жыл сайынғы әсем White Tie & Tiara кешінде аукционға шығару үшін сыйға тартты, оның мақсаты – The Elton John AIDS Foundation үшін қаражат жинау болды. Бұл туынды 800 000 фунт стерлингке сатылды. Келесі жылы, 2007 жылдың желтоқсанында, оның лоты олардың арнайы жинауына 25 150 фунт стерлинг жинады, ол Эминнің ерекше стильінде жастыққа тігілген ең жоғары ұсыныс жасаған адамның үй жануарының бірегей суретін ұсынды. 2008 жылдың қаңтарында Эмин Угандаға сапар шекті, онда ол ауылдық Forest High School мектебінде жаңа «Трейси Эмин кітапханасын» ашты. Ол газет бағанасында былай деп түсіндірді: «Бұл жердегі мектептерде кітапханалар жоқ. Шындығында, ауылдық аймақтарда тым аз нәрсе бар. Көптеген жерлерде дәрігер, клиника, аурухана жоқ; мектептер сирек кездеседі. Білім беруге басымдық беруге мүмкіндік жоқ, бірақ олай болуы керек деп ойлаймын. Менің ойымша, бұл кітапхана тек қана бастамасы болуы мүмкін». 2008 жылдың 14 ақпанында Эмин Африкадағы ВИЧ/СПИД-ке ұшыраған әйелдер мен балаларға көмектесетін The Global Fund үшін қайырымдылық аукционына «Мен сені жақсы көретінімді уәде етемін» (2007) атты қызыл, жүрек пішіндес неон туындысын сыйға тартты. Аукцион (Auction) RED деп аталды. Бұл туынды рекордтық 220 000 долларға сатылды, бұл 60 000-нан 80 000 долларға дейінгі бағалық диапазоннан әлдеқайда жоғары болды. 2023 жылы Трейси Эмин Маргейтте TKE студиясын ашты, онда кәсіби суретшілер жұмыс істеу үшін қолжетімді кеңістіктер (TKE студиясының мүшелері) және «Трейси Эмин суретшілер резиденциясы» (TEAR) бағдарламасы орналасқан. TKE студиясының мүшелеріне Studio Lenca, Vanessa Raw және Lindsey Mendick кіреді.

Саяси қызмет

Эминь Ұлыбританияның табыс салығы жүйесін сынап, "Мен 50% салық төлеуге мүлде дайын емеспін" деген мәлімдеме жасады, сондай-ақ ол "Ұлыбританиядан кетуді қатты қарастырып отыр" екенін және Францияда тұруы мүмкін екенін айтты. "Француздар салық ставкалары төмен және олар өнер мен мәдениетті бағалайды". Кейін Эминь елден кету ниетін жоққа шығарды, бұрын сөйлескен журналист оның сөздерін асыра көрсеткенін, ал Лондон оның үйі екенін және осы контексте оның орны бар екенін мәлімдеді. 2010 жылдың тамызында "The Independent" газеті Эминьті Консервативтік партияның қолдаушысы деп есептейтіні туралы хабарлады. "New Statesman" журналына берген сұхбатында ол 2010 жылғы жалпы сайлауда консерваторларға дауыс бергенін айтып, "Қазіргі уақытта бізде болған ең жақсы үкімет осы" деп қосты. Консерваторларға дауыс бергендігінің нәтижесінде өнер әлемінде өзін "шеттеуші" санайтынын айтты. Ол – Роялист. 2014 жылдың сәуірінде Спиталфилдсте үйі мен студиясы бар Эминь, 22 жылдан бері бизнеспен айналысып келген Шығыс Лондондағы газет сатушыны Old Spitalfields Market-тен шығарып тастау қаупінен құтқаруға шақырды. Ол газет сатушы Ашок Пателдің бизнесін сақтап қалу үшін петиция бастады, оған 1000 адам қол қойды. 2014 жылдың тамызында Эминь Шотландияның қыркүйектегі референдумда Ұлыбритания құрамында қалуына үміт білдірген The Guardian газетіне хат жазған 200 қоғамдық қайраткердің бірі болды.

Марапаттар мен құрметтер

2007 жылы Лондонның Корольдік өнер академиясы Трейси Эминды Корольдік академик етіп сайлады, ал төрт жылдан кейін академия Эминды Сызба салу профессоры етіп тағайындады. 2007 жылы Кент университеті де Эминге құрметті доктор дәрежесін берді. 2013 жылдың ақпан айында BBC Radio 4 арнасының Woman's Hour бағдарламасы оны Ұлыбританиядағы ең беделді 100 әйелдің қатарына қосты. 2022 жылы Эмин Маргейт қаласының құрметті азаматы атанды.

Өнер нарығы

Эминнің негізгі галереялары – Лондондағы White Cube (1993 жылдан бері), Римдегі Лоркан О’Нилл және Брюсселдегі Ксавье Хуфкенс. 2017 жылы Эмин мен Леман Маупин өзара жұмысты тоқтатты. Чарльз Саатчи, қазіргі британдық өнердің ең танымал және көп шығын жұмсайтын коллекционері ретінде белгілі болған, Леман Маупиннің «Менің әр жерімнен қан тамшылап тұр» көрмесінен – суретшіні 1999 жылғы Тернер сыйлығына иегерлік етуге ұсынған – My Bed (1998) туындысын 150 000 фунт стерлингке (248 000 доллар) сатып алды. 2013 жылы Кристис (Christie's) Лондонда өткен аукционда Саатчи галереясының тегін кіру саясатын қолдау мақсатында 3,1 миллион фунт (5 миллион доллар) жиналды, ал To Meet My Past (2002) 778 900 долларға сатылып, суретші үшін жаңа рекорд орнатты. 2014 жылы тағы да Кристис аукционында My Bed, White Cube-тің негізін қалаушы директоры Джей Джоплингке 2,5 миллион фунтқа (сатып алушы комиссиясымен қоса) сатылды, түскен қаражат тағы да Саатчи галереясының қорына аударылды. «Мой кереуеттің» 800 000-нан 1,2 миллион фунтқа дейін сатылуы күтілген. Сатуға дейін Эмин: «Ең басты тілегім – біреу оны сатып алып, Тейт мұражайына сыйласа еді» деді. 2022 жылдың қаңтарында Эмин Вестминстердегі кештерге байланысты туған дауға жауап ретінде туындыны алып тастауды сұрады. 2014 жылдың сәуірінде Эмин өкілсіз суретшілерге арналған «Басқа өнер жәрмеңкесіне» қатысты. Like A Cloud of Blood (2022) – Эминнің қатерлі ісіктен емделгеннен кейін алты айда салған алғашқы суреттерінің бірі, 2022 жылдың қазан айында Кристисте суретші тарапынан сатылып, түскен қаражат Трейси Эмин қорына, сондай-ақ TKE Studios жұмысын қолдауға – қосымша жиырма резиденцияны, соның ішінде тегін өнер білім беру бағдарламасын қамтитын, субсидияланатын кәсіби суретшілер студиясына аударылды. Бұл үлкен көлемді, жеке туынды 2 322 000 фунтқа сатылды, бұл суретшінің картинасы үшін жаңа рекордтық баға.