Кіріспе

Қаңылдақ тауынан төмен ағатын Қарасу өзені Сакарья өзеніне құятын жердегі төбеде орналасқан бұл шағын қала ежелде Лейкай, ал соңғы кезде Лефке деп белгілі болған. Қаланың оңтүстігінде биіктігі 100 метрге (328 фут) дейін жететін тасты қабырғалы, тар әрі әдемі өзен шатқалы бар, ол тамаша көріністерге мүмкіндік береді.

Тарих

Лейкай – Никеядан Дорилайонға қарай созылған жолда орналасқан қала болған, осылайша Византия әскери жолының және христиан паломниктерінің Киелі жерге бару үшін қолданған құрлық жолының бір бөлігіне кірген. 1313 жылы қала Византия империясынан Осман империясының бақылауына өтті. Түріктер мен румдар (Анатолиялық гректер) Тәуелсіздік соғысына дейін мұнда бірге өмір сүрді, содан кейін қаланың атауы Лефкеден Османнелиге өзгертілді.

Көрінетін жерлер

Османлидің батыс бөлігінде 1890 жылдары салынған, жақсы сақталған үлкен Рум православие шіркеуінің қираған қалдықтары орналасқан. Оған жақын, жібек илеу фабрикасы ретінде пайдаланылған ғимарат және оның иесінің үйі де бар. Мұнда Османдық стильдегі бірнеше үйлер сақталған, сондай-ақ жыл сайын өткізілетін қарбыз фестивалі де көруге лайық. Османлиде осындай румдардан қалған жалғыз құрылым – Хагиос Георгиос (яғни Әйгілі Георгий, түрікше Aya Yorgi) шіркеуі, ол Кумхуриет даңғылында орналасқан. Мұрағат құжаттарынан 19 ғасырдағы бұл ғимарат бірнеше құрылыс кезеңінен өткені белгілі. Аталған құжаттарда алғашқы құрылыстың базилика типтес, қисайған ағаш шатыры болғаны және Грек халқына Реформаның патшалық жарлығы арқасында берілген жеңілдіктерден кейін қазіргі жоспар іске асырылғаны егжей-тегжейлі сипатталған. Грек кресі пішіндес бұл жоспар қазіргі таңда жоғарғы жабынынан айырылған. Ғимараттың ең ерекше бөлігі – кіреберісінің екі жағындағы мұнаралар, олар батыс жағында орналасқан. Кішкентай күмбездермен жабылған бұл мұнаралар екінші қабатқа көтерілу үшін ғана емес, сонымен қатар қоңырау мұнарасы ретінде де пайдаланылған. Ғимараттардың батыс жағындағы осындай егіз мұнаралар Христиан дінінің алғашқы жылдарынан бері кең таралған. Бұл мұнаралар ерте Византия дәуіріндегі шіркеулерде де кездеседі, ал Каролинг империясы кезінен бастап Еуропа сәулетіндегі романдық, готикалық және барокко соборларының ажырамас бөлігі болды. Осман империясы кезінде Стамбул мен Анатолиядағы 19 ғасырлық грек шіркеулерінде де осындай мұнаралардың Еуропадағыдай бірдей функциялар мен пішіндерде қолданылғанын көруге болады. Осы тенденцияның ең көрнекті өкілі – Османлидегі грек шіркеуі.