Кіріспе
Серджо Бадилла Кастильо (30 қараша 1947 жылы Чилидің Вальпараисо қаласында туған) – чилилік ақын және заманауи поэзияда поэтикалық трансреализмнің негізін қалаушы. Ол фин ақындары Эдит Сёдергран, Элмер Диктоний, Пааво Хаавикко, Пентти Саарикоски және швед ақындары Гуннар Экелоф, Томас Транстремер, Ларс Густафссонның ықпалымен ең көп скандинавиялық элементтерді қамтитын латын американдық ақын деп есептеледі.
Sergio Badilla Castillo (born November 30, 1947, in Valparaiso, Chile) is a Chilean poet and the founder of poetic transrealism in contemporary poetry. He is considered the Latin American poet with the broadest Nordic influence, from the Finnish poets, Edith Södergran, Elmer Diktonius, Paavo Haavikko, Pentti Saarikoski and the Swedes Gunnar Ekelöf, Tomas Tranströmer and Lars Gustafsson.
Өмір
Бадилла Кастильо 1972 жылы Чили университетінің журналистика мамандығын бітірген. Сонымен қатар, Стокгольм университетінің әлеуметтік антропология әдістемесі мамандығын да бітірген. Ол 13 жылға жуық Швед радиосында мәдениет журналисі болып жұмыс істеді, бұл оны кейіннен швед және скандинавия поэзиясын, сондай-ақ британдық және американдық поэзияны аударуға алып келді. Оның әкесі теңізші болғандықтан, ол көшпелі өмір салтына бейімделген. Бадилья Кастильо Скандинавияда өткізген 20 жыл ішінде Еуропа, Солтүстік Африка және Таяу Шығысты аралап көрді. 1975 жылы ол Румынияда да біраз уақыт тұрып, ежелгі Валахия және Трансильвания мифологиясына қызығушылық танытты. 1993 жылы Чилиге оралғаннан кейін Бадилья журналист және мұғалім болып жұмыс істеді. Массачусетс технология институтының (МТИ) «Пантеон» жобасы бойынша 2014 жылдың сәуір айында жарияланған әлемдік атақты тұлғаларды зерттеу көрсеткендей, ақын Серхио Бадилла Кастильо әлемдік қауымдастықта Чилидің ең танымал тұлғаларының арасында 12-орынды иеленді. Зерттеуге б.з.д. 4000 жылдан 2010 жылға дейін дүниеге келген 11 338 адам қатысты. Кастильо сонымен қатар барлық уақыттағы ең танымал чилилік жазушылардың арасында төртінші орында тұр.
Жұмыс
1973 жылы Бадильяның «Цемент пен шөп арасында» атты алғашқы поэзия кітабы Вальпараисода жарық көрді. Кейін, 1980 жылы ол «Менің тармағымнан төмен» атты қысқа әңгімелер жинағын Швецияның Борас қаласында жариялады, ол өте жақсы сын-пікірлерге ие болды. 1981 және 1987 жылдар аралығында ол скандинавиялық ықпалы бар үш кітабын жариялады: «Белгілердің мекені», «Онәндік ән» және «Су тастарының қайырмасы». Осы кезеңде ол өнімді ақын ғана емес, сонымен қатар швед, фин, ағылшын, француз және латын поэзиясын құрметпен аударған шебер болды. Бадильяның алғашқы тақырыптары көбінесе мифологиялық немесе аңызға толы сюжеттермен байланысты болды, ал көптеген өлеңдерде аңыздар орын алды. Швецияда оның өлеңдері 1991 жылы Бонье баспасында жарық көрген Чили поэзиясының алғашқы антологиясына енгізілді. 1993 жылы Чилиге жер аударылудан оралғаннан кейін Бадилла Кастильо үшін жаңа кезең басталды, ол бұрынғыдан гөрі өзінің өмірбаянына және стильіне көбірек назар аудара бастады. «Скандинавия сагасы» атты кітабында ол тілін толығымен өзгертті. Бұл – мифологиялық викинг сагаларынан алынған көптеген аңыздық сюжеттермен байланысты қиын және жаңа тәжірибелер кезеңі болды. Бадилла Кастильо Руди Раккердің трансреализмімен байланыс орнатты. Бадилья Кастильоның кейінгі шығармаларында, мысалы, «Бастардтың қорқынышты үңілуі» (2003) және «Трансреалдық өлеңдер мен кейбір жақсы жаңалықтар» (2005) жинақтарында ол шындыққа қарсы тұрып, сөздердің, уақыттың және өлшемдердің өзгеруі лирикалық кеңістікте маңызды рөл атқаратын дерлік иллюзиялық әлемді жасайды. Оның соңғы поэзиясы толығымен қиялға негізделген, көп жағдайда уақыттың бұзылуын және белгілі бір сипатталған шындықтың тікелей сезімін пайдаланады және қарапайым әлемге деген құлшылықпен толы. Қазір Сантьягода тұрады, оның соңғы өлеңдерінде Оңтүстік Тынық мұхитының ландшафтының әсерін көруге болады, бірақ орта қоршаған орта символдық және жеке болып қала береді.