Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Грузиядағы этникалық топ
Ethnic group in Georgia
Грузиядағы ассириялықтардың саны 3299 (2002 жылғы мәлімет бойынша), және олардың көпшілігі 20 ғасырдың басында Оңтүстік Кавказға келді. Олардың ата-бабалары ассириялық геноциді кезінде қазіргі Түркия мен Ираннан қашып келген.
Assyrians in Georgia number 3,299 (as of 2002), and most arrived in the Southern Caucasus in early 20th century when their ancestors fled present day Turkey and Iran during the Assyrian genocide.
Тарих
Тарихи тұрғысынан алғанда, алғашқы ассириялықтар Грузияға біздің заманымыздың 6-шы ғасырында келді. Едесса қаласынан 13 ассириялық монах (грузиндер оларды 13 қасиетті ассириялық әкелер деп таниды) Грузияға келіп, Шио Мгвиме монастырын құрды. Ғалымдар олардың үлесін Грузияның христиандануымен байланыстырады, ал әулие Нино осы үдерісте пұтқа табынушыларды адастыруға бастады. Ассириялықтар грузиндермен 1760 жылдары қайтадан қарым-қатынас жасады. Осман билігінде болған ассириялықтар діни және этникалық қуғын-сүргіннен қорғаныс іздеді. Шығыс Ассириялық шіркеуінің патриархы Мар Авраам Грузия патшасы Эрекле II-ден қазіргі Түркиядағы ассириялықтар мен езидтерді қорғауды сұрады. 1770 жылдың сәуір айында грузин әскері, ресейлік қолбасшылық астында, Ахалцихе қаласына бағыт алды. Сол уақытта ассириялық епископ Ишая (Исаия) Тбилисиден шығып, ассириялық және езид басшыларына хаттар жеткізді, одан кейін грузин патшасы оларды османдықтарға қарсы бірлесіп күресуге шақырды. Ассириялықтар мен езидтер Эрекле II-нің қолдауы келгенде османдықтарға қарсы әрекет етуге дайын болды, бірақ орыс генералы Тотлебен шешімін өзгертті және жасағын Картлиге қайтарды. Әскери ынтымақтастық жоспарлары сәтсіз аяқталды, бірақ одан кейінгі соғыс кезінде Грузияда бірнеше ондаған отбасыдан тұратын ассириялық қауым пайда болды. Олар Маханиге Парсы және Осман империясынан келді. Ассириялық иммигранттардың екінші толқыны 1828 жылы Ресей Парсымен Түркменчай шартына қол қойғанда келді, осы шарт бойынша Ираннан ассириялықтар мен күрдтер жұмысшы ретінде Грузияға келді. Олар 19-шы ғасырдың екінші жартысында Тбилисиге келді және ресейлік, кейін кеңестік азаматтар атанды. 19-шы ғасырдың соңына қарай Грузияда бес мыңнан астам ассириялық тұрды. 1915 және 1918 жылдар аралығында төртінші және ең ірі толқын келді, өйткені ассириялықтар ассириялық геноцидінен қашып келді.
Historically, the first Assyrians arrived in Georgia in the 6th century A. D. when 13 Assyrian monks (historically known by the Georgians as the 13 saint Assyrian fathers) from the city of Edessa came to Georgia and established the Shio Mgvime Monastery. Scholars have linked their contribution to the Christianization of Georgia, with Saint Nino leading the way of converts from paganism. Assyrians came in contact with Georgians once again in the 1760s. Assyrians under Ottoman rule were looking for some kind of protection from religious and ethnic persecution. Patriarch of the Assyrian Church of the East Mar Avraam requested of Georgian king Erekle II protection for Assyrians and the Yezidis of present day Turkey. In April 1770, Georgian troops, under Russian command, headed towards the city of Akhaltsikhe. At the same time, Assyrian bishop Ishaya (Isaiah) left Tbilisi and carried letters to Assyrian and Yezidi leaders, whence the Georgian king invited them to fight together against the Ottomans. The Assyrians and Yezidis were prepared to move against the Ottomans, whenever the support from Erekle II arrived, but Russian General Totleben changed his mind and turned his detachment back to Kartli. The plans for military cooperation failed, but during the war that ensued, an Assyrian community of several dozen families appeared in Georgia. They arrived in Makhani from Persia and the Ottoman Empire. The second wave of Assyrian immigrants arrived when Russia signed the Treaty of Turkmenchay with Persia in 1828, where Assyrians and Kurds from Iran arrived in Georgia as workers. They also arrived in the second half of the 19th century and settled in Tbilisi, becoming Russian and later Soviet citizens. By the end of the 19th century, there were over five thousand Assyrians living in Georgia. A fourth and largest wave came in between the years of 1915 and 1918, as Assyrians fled from the Assyrian genocide.