Кіріспе

Норвегиялық саясаткер Хельга Педерсен (13 қаңтар 1973 жылы туған) – норвегиялық саясаткер, бұрынғы министр және Стортинг мүшесі, 2007 жылдан 2015 жылға дейін Еңбек партиясы төрағасының орынбасары қызметін атқарды. Сёр-Варангерде туған ол 2003-2005 жылдар аралығында ең солтүстік орналасқан Финнмарк округінің әкімі болды. 2005 жылдан 2009 жылға дейін Балық шаруашылығы және жағалау істері министрі болып қызмет етті, соның арқасында Еңбек партиясы басқаратын Қызыл-жасыл коалицияның ең жас мүшесі атанды. Кәсіби білімі бойынша мұғалім, өмірінің көп бөлігін саясаткер ретінде өткізді. 2009 жылы алғаш рет Норвегия парламенті – Стортингке сайланды және 2009 жылдан 2013 жылғы парламент сайлауына дейін Еңбек партиясының парламенттік жетекшісі болды. Сами ұлттық азшылығының мүшесі ретінде ресми тіркелген Педерсен Норвегияның алғашқы самі кабинетінің министрі болды. Оның анасы Хьёрдис Лангхолм (1942 жылы туған) – бастапқыда Яреннен шыққан, тіркелген медбике болып жұмыс істеген. Ол үш бауырымен саам мәдениетінде өскен отбасында тәрбиеленді.

Білім

Бастауыш мектепті де, төменгі орта мектепті де Вестертанадағы жергілікті мектепте оқыды. Кейін Вадсё жоғары мектебіне түсті, оқып жүрген кезінде бір жыл Францияның Бае қаласындағы Ален Шартье лицейінде білім алды. Жоғары мектепті бітірген соң, 1996 жылы Берген университетіне орыс тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алып бітірді. Бергеннен кейін Тромсё университетіне түсіп, 1998 жылы тарих мамандығы бойынша диплом алды.

Ерте мансап

Педерсен өзінің кәсіби мансабын 1992 жылы бастады, ол кезде Танадағы Boftsa ауылдық мектебінде мұғалімнің көмекшісі, кейін толық уақытты мұғалім болып жұмыс істеді. 1993 жылы ол жұмыстан босады. 1998 жылы Финнмарк округі әкімшілігіне құрылыс жоспарлау консультанты болып қабылданды. Бұл жұмысы 2000 жылға дейін жалғасты.

Саяси мансап

Оның саяси мансабы ерте басталды. Ол 19 жасында жергілікті Жұмысшы Жастар Лигасының жетекшісі болды, кейіннен Еңбек партиясының саяси кеңесшісі қызметін атқарды. 30 жасында Финнмарк округінің әкімі болып сайланды. 2001 жылдың сәуірінен қазан айына дейін Столтенбергтің бірінші кабинеті кезінде ол Өнеркәсіп және сауда министрлігінің саяси кеңесшісі болып тағайындалды. 2005 жылы Столтенбергтің екінші кабинеті кезінде ол Балық шаруашылығы және жағалау ісі министрі болып тағайындалды. Педерсен – саамдық тегінен шыққан тұңғыш саяхатшы, кез келген елдің үкіметіне мүше болған, сондай-ақ Норвегия үкіметіне кірген тұңғыш этникалық азшылық өкілі. Жергілікті деңгейде ол 1999 жылдан 2003 жылға дейін Финнмарк округі кеңесінің мүшесі, ал 2003 жылдан 2005 жылға дейін округ әкімі болды. 2007 жылы ол Саам тегі бар бірінші әйел ретінде Еңбек партиясының жетекшісінің орынбасары болып сайланды. 2009 жылғы сайлаудан кейін Педерсен Стортингтегі Еңбек партиясының парламенттік жетекшісі болып тағайындалды. Осыған байланысты ол балық шаруашылығы министрі лауазымынан қалып, үкіметтен кетті. Ол 2013 жылғы парламент сайлауында бұрынғы премьер-министр Йенс Столтенберг парламентке оралғанға дейін осы лауазымда қалды. Йенс Столтенберг НАТО-ның Бас хатшысы болу үшін басшылық лауазымынан кететінін мәлімдегеннен кейін Педерсен Еңбек партиясының төрағалығына үміткер ретінде қарастырылды. 2014 жылдың наурыз айында өткен партияның арнайы съезінде Педерсен бұрынғы денсаулық сақтау министрі Йонас Гахр Сторре пайдасына төрағалық лауазымына ие болды. Оның орнына ол жетекшінің орынбасары болып қайта сайланды. 2014 жылдың 3 қыркүйегінде ол отбасылық жағдайларға байланысты Еңбек партиясының вице-лидері лауазымынан кету ниеті туралы мәлімдеді.

Тана қаласының әкімі

2019 жылы Тана муниципалитетінің әкімі болды. 2021 жылға дейін ол муниципалитеттің дағдарыс басқару тобының (krisestab) құрамында үш түрлі жағдай бойынша жұмыс істеді: COVID-19 пандемиясы, жер көшкіні және округ әкімшілігіндегі менеджердің (орта буыннан) алаяқтыққа қатысты тергелуі. 2023 жылғы партиялық съезге санаулы апталар қалғанда Педерсен партия басшылығын жаңару аясында Кьерсти Стенсенгтің партия хатшысы лауазымына ие болуға дайын екенін айтты. Бұл Стенсенг бұрын сайлауға түсетінін жариялаған болатын. 30 сәуірде Педерсен партия ішінде жеткілікті қолдау таппағанын мәлімдеп, Стенсенгтің орнына кандидат болмайтынын хабарлады. Педерсеннің орнын 2023 жылдың 12 қазанында өткен айдағы жергілікті сайлаулардан кейін Орталық партиясының Джон Эрланд Балто иеленді.

Жеке өмір

Педерсен Гадландтың Брандбу қаласынан шыққан журналист Эрик Бренлиге үйленген. Олар 2008 жылдың 12 шілдесінде, шамамен бес жыл бойы қарым-қатынаста болғаннан кейін неке қиып, Анна және Мая есімді екі қызы бар. Олар уақыттарын Осло мен Финнмарк облысының Вестертана ауылдық иелігі арасында бөліседі. 2014 жылы Вадсёдегі Еңбек партиясы мүшелерінің жергілікті жиынында ол мүшелерді консерваторлық үкіметті қаралауға (немесе жамандауға) шақырды; бұл сынға ұшырады және ол жасаған ескертулері үшін өтініш білдірді.