Кіріспе

Holland 602 типті суасты кемесі, сондай-ақ H класты суасты кемесі деп те аталады, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ең көп санды суасты кемелерінің бірі болды. Бұл типті Америка Құрама Штаттарының Electric Boat Co. компаниясы жобалаған, бірақ кемелердің көпшілігі шетелде салынды: Канадада британдық Vickers компаниясының еншілес компаниясында және Ұлыбританияның кеме жасау орындарында. Операторларға АҚШ Әскери-теңіз күштері, Чили Әскери-теңіз күштері, Ұлыбритания Корольдік Әскери-теңіз күштері (33 суасты кемесі), Ресей Императорлық Әскери-теңіз күштері, Кеңес Әскери-теңіз күштері, Италияның Regia Marina, Канада Корольдік Әскери-теңіз күштері, Голландия Корольдік Әскери-теңіз күштері және қысқа ғұмырлы Украина мемлекетінің Әскери-теңіз күштері кірді.

Негізгі деректер

Бұл кластың алдыңғылары 1911 жылы Чили әскери-теңіз флоты үшін тапсырыс берілген екі суасты кемесі болды, олар Джон Филип Холландтың 19E және 19B жобалары бойынша салынған. Бұл кемелер ақырында Канада Корольдік әскери-теңіз флотының суасты кемелеріне айналды. Жобаның нөмірі Electric Boat компаниясының қағидасына сәйкес, экспорттық мақсаттағы жоба нұсқасы сандардың орны ауыстырылып, олардың арасына 0 саны қосылып аталды. Осылайша, EB 26 жобасы EB 602 жобасына айналды. Содан кейін, 358/434 тонналық суыру қабілетіне ие 30-ға жақсартылған жоба бойынша үш прототип салынды. Бұл кемелер АҚШ-тың H класты суасты кемелері болып, H 1, H 2 және H 3 деп аталды. 1914 жылдың қазан айында, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, британдық Адмиралтейство Монреальдегі (Квебек) Canadian Vickers компаниясынан 602E жобасы бойынша он суасты кемесін тапсырыс берді. Бұл британдық H класты суасты кемелері болды. Тағы он суасты кемесі сол кезде бейтарап болған АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Куинси қаласындағы Fore River Yard зауытында құпия түрде салынды. Бұл топ АҚШ үкіметімен тоқтатылып, Америка соғысқа кіргеннен кейін Чили және Канада әскери-теңіз флотына берілді. Үшінші топ – 1917-1919 жылдары Ұлыбританияда салынған, олардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. 1915 жылдың жазында Италияның Regia Marina әскери-теңіз флоты 602 типті сегіз суасты кемесін тапсырыс берді. Олар Монреаль қаласында (Квебек) салынды. 1917 жылы Ресей императорлық әскери-теңіз флоты Балтық және Қара теңіз флоты үшін барлығы 17 суасты кемесін тапсырыс берді. Бұл кемелер Британдық Колумбияның Ванкувер қаласынан тыс жердегі Барнеттегі Burrard Inlet шығанағындағы уақытша кеме жасау кемежайында салынды. Олар бөлшектелді, кемемен Владивостокқа, содан кейін Транссибір темір жолымен Санкт-Петербург және Николаевқа жеткізіліп, Ресейдің кеме жасау орындарында қайта құрастырылды. Ресейде олар "Американский Голланд" класты суасты кемелері деп белгілі болды. Алты кеме 1917 жылғы Революция кезінде жеткізілмеді. Кейіннен оларды АҚШ әскери-теңіз флоты сатып алды, ал Пьюгет-Саунд әскери-теңіз кемежайында қайта құрастырғаннан кейін олар АҚШ-тың H класты H 4 – H 9 суасты кемелері болды. 1918 жылы Қара теңіз флотының АG 21 және АG 26 суасты кемелері Украина мемлекеттік теңіз флотына берілді. 1918 жылдың мамыр айында Фин теңіз флоты Финляндия азамат соғысының соңында Ханкодан батып кеткен Балтық флотының AG 16 және AG 12 суасты кемелерін құтқарып алды, бірақ оларды қызметке келтіруге қаржысы жетпеді.