Палестиналық саяхатшы Мухаммад Хасан Абу Тир

Кіріспе

Палестиналық саясаткер Мұхаммед Хасан Абу Тир (محمد حسن أبو طير, сондай-ақ Шейх Абу Мусаб, 1951) – ХАМАС мүшесі және Палестина Заң шығарушы Кеңесінің (ПЛК) Шығыс Иерусалим сайлау округінің өкілі. Ол 2006 жылғы 25 қаңтарда өткен Палестина заң шығарушы сайлауында осы лауазымға сайланды. Әбу Тир жарқыраған қызғылт сары түсті хнамен боялған сақалымен танымал, ол оны көптеген саясаткерлер мен қауым мүшелерінен ерекшелендіреді. Төрт жыл ізраиль түрмесінде отырғанға дейін ол бұқаралық ақпарат құралдарында көрінбейтін еді: 2006 жылғы 29 маусымда Әбу Тир 2006 жылғы Израиль-Газа қақтығысы кезінде Израиль әскери билігімен тұтқындалды. Ол 2010 жылдың маусымына дейін қамауда болды, содан кейін Израиль оған ХАМАС заң шығарушысынан кетпегендіктен елден кетуді бұйырды. 2010 жылдың маусымында ол Шығыс Иерусалимді тастамағандықтан қайтадан тұтқындалды.

Ерте өмір

Әбу Тир қазіргі Шығыс Иерусалимнің Umm Tuba ауданында дүниеге келген. Әбу Тир 1970-жылдардың басында ФАТХ-қа қосылды. Осы уақытта ол Израильде терроризммен байланысты қылмыстар үшін сотталды және кейіннен Мұсылман бауырластығына қосылды. Ол Израиль түрмелерінде шамамен 25 жыл, үзілістермен, Израильге қарсы террористік әрекеттерді ұйымдастырғаны үшін, соның ішінде 1990-жылдардың басында Израильдің су қорын улауға талпынысы үшін және Хамас әскери қанатының, Из ад Дин әл Кассам бригадасының қызметін басқарғаны үшін қамалды. 2005 жылы сайлауға дейін ол шамамен жеті жыл түрмеде отырғаннан кейін босатылды. Әбу Тир жақында "Глоб энд Мейл" газетіне өзінің басты мақсаты – «Шариятты [Ислам заңы] заң шығарудың негізгі көзі ретінде қабылдау» екенін айтты, бірақ Newsweek International журналына «Шариятты тікелей енгізбейтінін» мәлімдеді. Сондай-ақ, ол The Globe and Mail газетіне Палестинаның мемлекеттік білім беру жүйесін реформалауды жоспарлап отырғанын, оның ішінде ислами бағытты күшейтіп, оқу бағдарламасын өзгертуді, сондай-ақ ұлдар мен қыздарды бөлек оқытуды жоспарлап отырғанын айтты. Алайда Тир алкогольге тыйым салынбайтынын және әйелдердің хиджап немесе бас киім киюі міндетті емес екенін нақтылады. Ол сондай-ақ Хамас конституциясының Израильді жоюға шақыратын маңызды бөліктерін алып тастағанын, бірақ негізгі идея өзгермегенін атап өтті: Израиль Таяу Шығыста еврей мемлекеті ретінде қалуына рұқсат етілмейді. «Бұрын біз саясатты түсінбейміз, тек күшті ғана түсінеміз дейтін, бірақ біз өмірдің барлық саласында белсенді, кең ауқымды және жақсы негізделген қозғалыспыз. Енді біз саясатты басқалардан да жақсы түсінеміз деп дәлелдеп жатырмыз», деді ол. Әбу Тирдің Израильмен келіссөздерге қатысты соңғы ойы – оны жаңа парламентке жүктеу, «әр мәселе сияқты, оны рационалды түрде талқылап, шешуге» болатын. 2006 жылдың қаңтар айында Хамас үлкен жеңіске жеткеннен кейін көптеген елдер Палестина билігіне шетелдік көмекті тоқтату туралы Израильдің шешімін қолдады. Хамас осы жағдайға байланысты не істемекші екені туралы сұралғанда, Әбу Тир Хамас «шетелдік донорлардың алдына тізе бүгіп бармайтынын» мәлімдеді. 2006 жылдың 6 ақпанында Newsweek International журналына жазған ашық хатында «Еуропалық Одақ пен Америка бізбен ынтымақтасуы керек. Біз халқымыз арасында түсіністік орнатудың жолдарын білеміз. Біз – жеңілдетушілер, көмекшілер. Хамас аймақтағы қауіпсіздік пен тұрақтылықтың кепілі. Бізге берілген ақша дұрыс жолға жұмсалады», деді ол. Батыстың қайырымдылық ақшасы қару-жарақ сатып алуға жұмсалатын болады деген қорқынышын сейілтуге тырысқанда, ол Батысқа «қорқып қарамаңыздар, біз әрқашан қара нарықта қару таба аламыз. Біз әскери инфрақұрылымымызды осылай құрғанымыз анық. Біздің қару-жарақ – біздің өмір сүруіміздің жалғыз кепілі. Егер лайықты Палестина мемлекеті құрылса, онда барлық жасақтар Палестина армиясының құрамына сіңіп кетеді», деді. Әбу Тир де солардың қатарында болды және төрт жыл түрмеде отырды. Израильдің Шин-Бет қызметі оған Иерусалимге кіруге тыйым салды.

Abu Tir was born in Umm Tuba, a present neighborhood in East Jerusalem. Abu Tir joined Fatah some time in the early 1970s. Around this time, he was convicted of terror related activities in Israel and subsequently joined the Muslim Brotherhood. He spent nearly 25 years in Israeli prisons, on and off, for directing terror activities against Israel, including the attempted poisoning in the early 1990s of Israel's water supplies and for directing the activities of Hamas's military arm, the Izz ad Din al Qassam Brigades. In 2005, prior to the elections, he was released after serving a term of nearly seven years in prisons. Abu Tir recently told The Globe and Mail that his primary objective would be to " take Sharia [Islamic law] as a source for legislation" but at the same time told Newsweek International he " will [would] not [directly] impose Sharia." He also told The Globe and Mail that he plans to reform the Palestinian public education system by introducing a more Islamic curriculum, and also plans on separating male and female students. However Tir did clarify that alcohol would not be banned and it would not be mandatory for women to wear the hijab, or head cover. He noted further that Hamas had removed significant sections of their constitution which called for Israel's destruction, though the basic idea remains the same: Israel cannot be allowed to remain as a Jewish state in the Middle East. "In the past," he said, "it was said that we don't understand politics, only force, but we are a broad, well grounded movement that is active in all areas of life. Now we are proving that we also understand politics better than the others." Abu Tir's final thought on Israeli negotiation was to leave it to the new parliament "as with every matter, to be discussed and decided upon in a rational manner". After Hamas's landslide victory in January 2006 many countries decided to back Israel's decision to cut foreign aid to The Palestinian Authority. After being asked what Hamas planned to do in light of this Abu Tir stated that Hamas "would not go to foreign donors on [a] bended knee". In a 6 February 2006 open letter to Newsweek International Tir stated that "The European Union and America should cooperate with us. We have ways of creating understanding among our people. We are facilitators, helpers, aides. The presence of Hamas is a guarantee of safety and stability in the region. Any money that is given to us will be channelled to the correct path." As he tried to address Western fears that donations would go to buy arms Tir told the West to " [not] be afraid we can always find arms on the black market. It is obvious that we have built our military infrastructure in that way. Our weapons are the only guarantee of our existence. If a proper Palestinian state were established, then all the militias would melt inside the Palestinian Army." Abu Tir was among them and was held in jail for four years. and told by the Israeli Shin Bet intelligence service that he was banned from Jerusalem.

Жасыл шашты

Әбу Тирдің ең айқын физикалық ерекшеліктерінің бірі – оның жарық қызғылт сары сақалы. Бұл түс хнадан, табиғи бояу заттықтан алынған, оны жылтыр түсін сақтау үшін мерзімік қолдану қажет. Израильдің 10-шы арнасына берген сұхбатында Әбу Тир Мұхаммедтің де осылай жасағаны және бас ауруы мен қабыршаққа ем болғаны үшін сақалын хнамен бояуға шешкенін айтты. Ислам қара түспен бояуға тыйым салады, бірақ басқа түстерді қолдануға тыйым салынбаған.