Кіріспе
Тас құрылыс ойыншығы Анкер Тас блоктары (Anker Steinbaukasten) – Германияның Рудольштадт қаласында жасалған тас құрылыс жиынтықтарының бөліктері, құрылыс ойыншығы ретінде сатылады.
Anchor Stone Blocks (Anker Steinbaukasten) are components of stone construction sets made in Rudolstadt, Germany, marketed as a construction toy.
Сипаттама
Анкер тастың бөлшектері кварц құмы, бор және зығыр майы қоспасынан (Германияның патенті 13,770; АҚШ-тың патенті 233,780) жасалады, және бір-біріне мінсіз жарасатын қалыптарға қатаң басылады. Тастар еуропалық ғимараттардың қызыл кірпіш, құмды әктас және көк шиферіндей үш түрлі түсте шығарылады. Кішкентай өлшемді болғандықтан (CE No. 0494) 3 жасқа дейінгі балаларға ойнау үшін ұсынылмайды.
Шығу тегі
Анкерлік тастар балабақша білім беру жүйесін құрған Фридрих Фрёбельдің ағаштан жасалған құрылыс блоктарынан пайда болды. Ол балалардың геометриялық пішіндес блоктармен ойнауын байқаған. Бірінші анкерлік тас Отто Лилиенталь және оның інісі Густав шағын тас блоктарын пайдаланып, тас ғимараттың моделін жасауға шешім қабылдағанда жасалды. Осы мақсатта олар кварц құмы, бор және зығыр майы қоспасынан жасалған блоктарды шығара бастады. Өкінішке орай, Лилиентальдар тамаша өнертапқыштар болғанымен, коммерциялық сәттіліктері шектеулі болды. Тас блоктар 1880 жылға дейін көп танылмады, сол кезде Рудольштадтта шағын империя құрған бай кәсіпкер Фридрих Адольф Рихтер процеске құқықтарды 1000 маркаға сатып алды, сондай-ақ құралдар мен машиналарға 4800 марка (оның ішінде 800 марка қарыз болып қалған) төледі. Ол жеке-жеке жиналған тастардан тұратын серия жасады, ол тез танымал болды. Көптеп жарнама жасау арқасында 1883 жылы 42 000 жиынтық сатылды. 1894 жылы Рихтер өзінің «Анкер» тауарлық белгісін Рихтердің Анкер тас құрылыс жиынтықтарына (Richters Anker Steinbaukasten) тіркеді. Бұл жиынтықтардың көп жылдық өмірінде 600-дан астам түрлі жиынтықтар шығарылды; 1000-нан астам тас пішіні жасалды (CVA Stone Catalog). 1910 жылы Рихтер қайтыс болды, бұл Анкерлік тастардың бірінші дәуірінің аяқталуын білдірді.
Аяқтау және қайта тууы
Анкор Стоунз Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарды басып өткенімен, Еуропаны темір перде бөліп тұрғанда, зауыт Коммунистік Шығыс Германияның құрамына кірді. 1953 жылы компания мемлекеттік меншікке алынып, VEB Anker Steinbaukasten мемлекеттік кәсіпорны болып қайта құрылды. 1963 жылы блоктардың өндірісі тоқтатылды. "Анкер" тауар белгісі Шығыс Германиядағы әртүрлі ойыншық компаниялары тарапынан қолданылды, бірақ ешқайсысы тас құрылыс жинақтарын шығаратын зауытпен байланысты болған жоқ. Дегенмен, ескі Анкор Стоунз жинақтары халықаралық қауымдастықта өте танымал болып қала берді. 1979 жылы Нидерландыда "Анкер достары клубы" (Club van Ankervrienden) құрылды. Алғашқыда клуб мүшелігі голланд мүшелерімен ғана шектелді, бірақ 1983 жылдан бастап шетелдік мүшелер де қабылдана бастады. Бүгінде клубта 230-ға жуық мүше бар. "Анкер достары" клубының, Тюрингия штатының және Еуропалық Одақтың қолдауымен Георг Пленге компанияны Anker Steinbaukasten GmbH ретінде қайта жандандырды. 1994 жылдың 15 қыркүйегінде Рудольштадт зауытында өндіріс қайта басталды, ал жаңа жинақтар 1994 жылдың қазан айында клуб мүшелеріне сатылды.
Бүгінгі зәкір
Жаңа зауыт Anchor жиынтықтарының негізгі сериясының (GK NF) барлық 15 жиынтығын, сондай-ақ Хилдесхаймдегі Михаэлис базиликасы мен Бранденбург қақпасының модельдерін шығарып сатады. Олар Германияда, оның ішінде Берлиндегі KaDeWe сауда орталығында және онлайн кеңінен қолжетімді. 2012 жылы «Жаңа тас дәуірі» (Die neue Steinzeit) деп аталатын кішкентай балаларға арналған жаңа жиынтықтар сериясы ұсынылды. Жиынтықтардың бағасы жоғары, бірақ сапасы өте жақсы; көне жиынтықтар да қазіргідей ойнауға ыңғайлы. Бүгін шығарылатын жиынтықтар көне үлгілермен бірдей стандарттарда жасалған, сондықтан оларды оңай үйлестіруге болады. Құрастыру жиынтықтарынан басқа, жасанды тас формуласы танграм сияқты қарапайым, жалпақ пазлдар жасауға да қолданылды.
Мәдениеттің әсері
Макс Борн, Дж. Роберт Оппенгеймер, Альберт Эйнштейн, Иван Сазерленд және Уолтер Гропиус сияқты ғалымдар, инженерлер және дизайнерлер «Анкер» блоктарымен ойнау арқылы өздерінің шығармашылық қабілеттерін дамытты. «Анкер» блоктары Лувр мен Неміс мұражайында көрмеге қойылған. Олар Ян Шванкмайердің «Neco z Alenky» фантастикалық фильмінде, басқа нәрселермен қатар, Ақ қоянның үйі ретінде едәуір көзге түсетін рөлде пайда болады. Олар сондай-ақ Джейн Лэнгтонның «Терезедегі алмаз» романындағы сюжеттік желінің дамуына көмектеседі.