Ағылшын шахиді Николос Гарлик

Кіріспе

Ағылшын католик дін қызметкері және шейіт

Николас Гарлик (шамамен 1555 – 24 шілде 1588) – королева Елизавета I билігінде Дербиде шейіт болған ағылшын католик дін қызметкері.

Ерте өмір

Ол 1555 жыл шамасында Дерби графтығының Глоссоп қаласындағы Динтинг маңында дүниеге келген. 1575 жылдың қаңтарында ол Оксфордтағы қазіргі Вустер колледжіне оқуға қабылданды. Ол «Поэзия, риторика және философия саласында білімді» деп сипатталғанмен, Оксфордта алты ай ғана болып, ғылым дәрежесін алмай кетіп қалды, мүмкін, Жоғарылыққа берілетін серттен бас тарту себеп болуы мүмкін. Содан кейін ол Тидсвеллде мектеп мұғалімі болды. Гарлик шамамен алты-жеті жыл Тидсвеллде мектеп мұғалімі болған көрінеді. «Хейвард» еңбегінде аты-жөні көрсетілмеген автордың айтуынша, ол «оқушыларын зор махаббатпен, құрметпен және оларға көп пайда келтіре отырып оқытқан».

Діни қызметкерлік

Гарлик 1581 жылдың 22 маусымында Реймстегі ағылшын колледжіне түсті. 1582 жылдың наурыз айының соңында ол дін қызметкеріне бекітілді, ал 1583 жылдың 25 қаңтарында ағылшын миссиясына аттанды. Оның сол жерге келгені және алғашқы жұмыстары туралы көп мәлімет жоқ, бірақ 1585 жылы ол жетпіс екі басқа дін қызметкерімен бірге тұтқындалып, елден қуылды. Ол сол жылдың 17 қазанында Реймске келді, екі күннен кейін Англияға қайтып бара жатты. Гарликтің Англиядағы екінші миссиясы екі жарым жылдан астамға созылды. Дуай күнделігінде ол 1586 жылдың сәуір айында Лондонда болғаны жазылған. 1586 жылдың 16 қыркүйегіндегі тыңшының баяндамасында ол «Хэмпшир мен Дорсетширде жақсы ниетпен жұмыс істеп жатыр» делінген. Симпсонтың күмәні болған жоқ па, Гарлик пен Людламмен кездескеннен кейін ол өз ұстанымында тұрды. 1588 жылдың 23 шілдесінде үш дін қызметкері елге кіргені және патшайымның халқын «адасқа салуы» үшін сотталды. Өкіл ретінде сөз сөйлеген Гарлик: «Мен адамдарды адас тұрғызу үшін емес, католик дініне көндіру үшін келдім. Осы мақсатпен елге келдім және өмірімнің соңына дейін осы мақсатпен жұмыс істеймін» деді. Одан кейін оған сотталуды қалайтынын сұрады: алқа билер алдында ма, әлде судьялардың алдында ма? Гарлик кінәлі деп танылатынын білгендіктен, оның қаны кедейлердің қолына өтпеуін тіледі. Бірақ ол осы мәселеде мойынсұнуға көндірілді, сот алқасымен жалғасты. Үш дін қызметкері мемлекетке опасыздық жасады деп танылып, асылып, сүйреліп, төртке бөлінуге үкім шығарылды. Үкім келесі күні орындалуы керек еді: «Сендердің әрқайсыларың келген жеріңе қайтарылып, содан кейін жазалау орнына кедергімен сүйреліп, сонда жеке-жеке асылып, бірақ тірі кезде кесіліп тасталу; жыныстық мүшелерің кесіліп тасталу; ішектерің алынып, көздеріңнің алдында өртелу; бастарың денеңнен бөлініп алыну; денең төрт бөлікке бөліну, ал бөліктерің патшайымның қарамағында болу; және Құдай жандарыңа рақым етсін». Үш дін қызметкері сот залынан шығып бара жатқанда Гарлик: «Мен Қабыл ағасы Әбілдің қанын төкпегенше қанағаттана алмайды деп ойладым», - деп айғайлады. Гарлик осы уақытты адамдардың жандарын құтқару туралы ұзақ уағыз айтуға пайдаланды, шенеуніктердің оны тоқтатуға тырысуына мән бермеді. Симпсон қорқу белгілерін көрсетті, немесе, Шаллонердің айтуынша, Гарлик жолдасының батылдығын жоғалту қаупі бар деп күдіктенді. Симпсон содан кейін өлім жазасын алды, куәгердің айтуынша, «үлкен тұрақтылықпен зардап шекті, бірақ басқа екеуінің қуаныш пен ынталылық белгілерімен емес». Людлам үш дін қызметкерінің соңғысы болды, ол Гарликтің өлім жазасын орындау кезінде күлімсіреп тұрғаны және өз кезегі келгенде күлімсіреуін жалғастырғаны айтылады. Үш дін қызметкерінің басы мен денелерінің бөліктері Дербидің әртүрлі жерлерінде бағаналарға қойылды. Гарликтің шәкірті Роберт Багшоу былай деп жазады: «Олардың шейіт болуына себепкер болған, олардың өліміне қатысқан тағы екі католик джентльменмен бірге түнде бірнеше шақырымға дейін барып, жақсы қаруланған, көпірде тұрған үйдің төбесінен олардың бір басын түсірді, қала күзетшілері (кейін мойындағандай) оларды көріп, қарсылық көрсетпеді. Олар оны мүмкіндігінше әдеппен жерледі, көп ұзамай қалған бөліктерді басқалар жасырын түрде алып кетті». XIX ғасырдың екінші жартысында жазған және Суини келтірген Дербишир тарихшысы доктор Кокс Гарликтің басы Тидсвеллдегі шіркеу бақшасына жерленген деген дәстүрді айтады. Ол ешқашан табылған емес. Үш дін қызметкері 1888 жылы құрметті деп жарияланды және 1987 жылдың 22 қарашасында Иоанн Павел II ақтайтын Англия мен Уэльстің сексен бес шейітінің қатарына енді.

Garlick entered the English College at Rheims on 22 June 1581. He was ordained as a priest at the end of March 1582, and left for the English Mission on 25 January 1583. Little is known of his arrival or his early work there, but he was arrested and banished along with seventy two other priests in 1585. He arrived at Rheims on 17 October that year; two days later, he was on his way back to England. Garlick's second ministry in England lasted over two and a half years. The Douai Diary reports that he was in London in April 1586. A spy's report from 16 September 1586 says that he "laboureth with diligence in Hampshire and Dorsetshire." Whether or not Simpson was wavering, he remained firm after his meeting with Garlick and Ludlam. On 23 July 1588, the three priests were tried for coming into the kingdom and "seducing" the Queen's subjects. Garlick, who acted as spokesman, answered, "I have not come to seduce, but to induce men to the Catholic faith. For this end have I come to the country, and for this will I work as long as I live." A second altercation with the Bench came when Garlick was asked if he wished to be tried by jury or by the Justices of Assize alone. Garlick, knowing that a verdict of guilty was inevitable, replied that he did not wish his blood to be on the hands of poor men. He was, however, persuaded to yield on this point, and the trial proceeded by jury. The three priests were found guilty of treason, and were condemned to be hanged, drawn and quartered; the sentences were to be carried out the next day: "That you and each of you be carried to the place from whence you came, and from thence be drawn on a hurdle to the place of execution, and be there severally hanged, but cut down while you are alive; that your privy members be cut off; that your bowels be taken out and burnt before your faces; that your heads be severed from your bodies; that your bodies be divided into four quarters, and that your quarters be at the Queen's disposal; and the Lord have mercy on your souls." As the three priests left the dock, Garlick exclaimed, "I thought that Cain would never be satisfied till he had the blood of his brother Abel." Garlick used the time to give the people a long sermon on the salvation of their souls, ignoring the attempts of officials to make him stop. Simpson was showing some signs of fear, or, as suggested by Challoner, Garlick suspected that there was a danger that his companion's courage might fail him. Simpson was executed next, and, according to an eyewitness, "suffered with great constancy, though not with such (remarkable) signs of joy and alacrity as the other two". Ludlam was the last of the three to be executed, and is reported to have stood smiling while the execution of Garlick was being carried out, and to have continued smiling when his own turn came.</p></blockquote>

The heads and quarters of the three priests were placed on poles in various places around Derby. Garlick's student, Robert Bagshaw, writes as follows: "And the penner of this their martyrdoms, who was also present at their deaths, with two other resolute Catholick gentlemen, going in the night divers miles, well weaponed, took down one of their heads from the top of a house standing on the bridge, the watchmen of the town (as was afterwards confessed) seeing them and giving no resistance. This they buryed with as great decencie as they could, and soon after the rest of the quarters were taken away secretly by others." Dr. Cox, a Derbyshire historian writing in the second half of the nineteenth century, and quoted by Sweeney, mentions a tradition that Garlick's head was buried in the churchyard at Tideswell. It has never been found. The three priests were declared venerable in 1888, and were among the eighty five martyrs of England and Wales beatified by Pope John Paul II on 22 November 1987.