Кіріспе

Ағылшын каналы

Бакингем тармағы – бұрынғы ағылшын каналы, ол Косгроувтен (Нортгемптоншир) Бакингемге дейін созылған. Ол Гранд Джункшн каналының екі бөлек кезеңінде салынды: 1800 жылы ашылған Олд Стратфордқа дейінгі кең арна және 1801 жылы ашылған Бакингемге дейінгі тар арна. 1932 жылдан бастап пайдаланылмай қалды, ал 1944 жылы Гранд Юнион каналынан (Гранд Джункшн сол кезде осылай аталған) судың ағып кетуін азайту үшін бірінші көпірде бөгет салынды, бірақ ол 1964 жылға дейін толығымен тасталған жоқ. Қалдықтары 1970 жылдары және 1980 жылдардың соңында жаңа жолдар салу кезінде үзіліп қалды. Олд Стратфорд пен Диншангер арқылы өтетін бөлігі 1990 жылдары сатылды, ал бұл маршрут тұрғын үйлер салу арқасында жоғалып кетті. 1992 жылы Бакингем канал қоғамы құрылды және ол қалпына келтіру бағдарламасын белсенді түрде жүзеге асырып жатыр. Бакингемге жақын жердегі каналдың кейбір бөліктері қазір сумен толтырылған, бірақ 2020 жылы негізгі назар Косгроув жағында болды, онда қалпына келтірілген каналға Гранд Юнионнан қайықпен кіруге болады. 2023 жылдың қыркүйегінде каналдың бір бөлігі кеме қатынасына қайта ашылды, соның нәтижесінде үлкен ілгерілеу жасалды.

Тарих

1793 жылдың 30 сәуірінде Grand Junction Canal Парламент актісімен бекітілді, ал акт негізгі бағыттан Олд Стратфордқа дейінгі тармақшаны қарастырды, ол бұрынғы римдік Уотлинг көшесіндегі маңызды байланыс жолымен аяқталды. 1793 жылы Бэкингемге қарайғы жалғастыру зерттелді және 1794 жылдың қыркүйегінде қабылданған Парламент актісіне енгізілді, ол Айлсбери, Бэкингем және Вендовер тармақшаларын салуға рұқсат берді. Олд Стратфордқа дейінгі бастапқы бөлім кең канал ретінде салынбақ, оны 4 метрлік қайықтар пайдалана алатын. Grand Junction Canal Уулвертон қаласында Ұлы Уз өзенін кесіп өтуі керек еді, ал бастапқы жоспар – өзеннің бір жағында және екінші жағында шлюздермен бірге деңгейде кесіп өту. Ескі Стратфорд тармағының ең төменгі деңгейінде негізгі бағытпен қосылысы болуы керек еді және Ұлы Уз аңғарының бағытын ұстанған. Олд Стратфордтан канал 2 метрлік тар канал ретінде жалғастырылуы керек еді, ол Пассенхемде өзенге қосылатын, бұл өзен бойымен бірнеше шлюздер қажет болғандықтан, тиімді түрде кеме қатынасына айналған. Жоспарлар Ұлы Оузаның жоғары деңгейлі өткелін салуға шешім қабылданған кезде өзгертілді, сонда қосылыс мүмкіндігі жоққа шығарылды, сондықтан тармақша Касгроув шлюзының жоғары жағында, Ұлы Оуза аңғарының солтүстік жағында қалды және оның ұзақтығының көп бөлігінде бір деңгейдегі каналға әкелді, ол Бэкингемге жақындаған кезде екі шлюз болды. Grand Junction пабы 1800 жылдардың басында Бэкингем Армының соңғы нүктесі болған Бэкингем Уорфқа жақын жердегі Хай-стритте салынған. ХХІ ғасырда біршама уақыт бойы паб ғимараттың орналасқан жері No.12 және 13 High Street болғандықтан, "No13" деп аталды, бірақ 2019 жылы оны Oakman Inns сатып алды, ол тарихи ғимаратты күрделі жөндеудің бөлігі ретінде өзінің атын Grand Junction-ға қайтаруды көздеді. 1850 жылдары канал теміржолдардың бәсекелесінен зардап шекті, ал өзеннен келетін су қорына көп шлам кірді, ол каналға түсіп, кеме қатынасын қиындатты. Бэкингем қалалық әкімдігі де каналды ағынды суларды шығаратын орын ретінде пайдаланған, бұл проблемаларды одан әрі күшейтті. Сауда-саттық азайды, Grand Junction компаниясы каналды канализацияға тастауды болдырмау үшін 1890 жылы заңдық шараларға барды, бірақ Брэдшоудың 1904 жылғы нұсқаулығында жоғарғы бөлім "жақсы жүзуге жарамсыз" деп көрсетілген. Алғашында мақсат – қалдықтарды тазарту және фотоға түсіру болды. British Waterways компаниясының қолдауымен, олар әлі де бағыттың бір бөлігін иеленді, Косгроувтен А5 жолына дейінгі бөлікте өсімдіктерді кесу басталды. Қоғамның өсуімен, қалдықтарды қалпына келтіру және тармақша бойымен кеме қатынасын қалпына келтіру жаңа мақсат болды. 2010 жылы Halcrow Engineering компаниясы қалпына келтіру мақсатының нақты екендігін бағалаған есеп жасады. Ол бірқатар маңызды мәселелерді, соның ішінде Олд Стратфордтағы A5 жолы мен Бэкингемдегі A413 айналма жолының қиылыстарын анықтағанмен, ол қалпына келтіру мүмкін екендігіне және аймаққа экономикалық, экологиялық және әлеуметтік пайда әкелетіндігіне тоқталды. A413 өткелінің бір мүмкін шешімі – каналды айналма жолдан тыс жерде аяқтау, онда басқа дамудың басты бөлігі бола алатын жаңа терминал алабы үшін орын болады. Қайта қалпына келтірудің бағаланған құны 64 миллион фунт стерлинг болды. Жобаның бір қызықты жағы – 1794 жылы берілген Парламент актісі каналдан бас тартқан кезде күшін жоймады, сондықтан оның өкілеттіктері әлі де қолданыста. Бұл қоғамның мақсаттарына қол жеткізуді одан да жеңілдетеді. Қайта қалпына келтіру жоспарлары қатары 5 км қашықтықтағы Олд Стратфорд пен Диншангерді айналып өтетін жол салуды қамтиды, бастапқыда A5 көпіріне жақын тік бөлімнен басталып, 10 метрдей төмендегі Ұлы Уз өзеніне дейін. Канал өзенге жақын жүреді, A5 және Уотлинг көшесін өзеннен өткізетін ІІ дәрежелі көпірдің астынан өтеді. Содан кейін ол өзеннен бұрылып, бастапқы деңгейіне көтеріліп, Пассенхэм карьерінің жерінен өтіп, бұрынғы бағытқа Маунт Хилл қаласында қосылады. Leckhampstead Wharf-те, каналдың сызығын алып жатқан ғимараттар мен заманауи үйдің іргетастары астында жатқан Bourton Lock-те қосымша бұрылыс қажет болады. Айлсбери Вейл қауымдастық қорағасынан 7 000 фунт стерлинг грант алғаннан кейін, ол қалдықтарды қайта өңдеу экологиялық (WREN) басқаратын қоқыс тастау салығынан тағы 70 000 фунт стерлинг ашылды. 2013 жылдың қаңтарында Бэкингемге жақын Буртон Медоудағы каналдың бір бөлігін қайта өңдеу, қалпына келтіру және қайта суландыру жұмыстары басталды. Бұл жерде каналдың көп бөлігі сақталған, ал жеке меншікте болғанымен, қалпына келтіруді жер иелері толық қолдады. 25 қаңтарда Айньо лорды Босуэлл және жергілікті депутат, Парламент төрағасы Джон Беркоу салтанатты түрде алғашқы қазып алды. Төсегі Bentoline қабатымен жабылған, ал жағалау қайта жаңартылды. Bentoline – қалың, нығайтылған талшықты қабаттан тұратын өнім, оның ішіне бентонит саз қабаты енгізілген. Саз жоғарғы синтетикалық геотоқсима материалымен ұсталған. Бұл бөлімде су деңгейін сақтау үшін 2016/2017 жылдары қыста Ұлы Уз өзенінен су сорап алатын күн қуатымен жұмыс істейтін сорғы орнатылды. Топтың қайықтар үшін қайта ашуды жоспарлаған алғашқы канал бөлігі – Косгроувтан Олд Стратфордқа жақын А5 жолына дейінгі учаске. 1944 жылы каналға бөгет салынған 1-көпір 1960 жылдардың соңында шаруашылық көліктері үшін өткел жасау үшін бульдозермен каналға итерілді. 2017 жылы Қоғам ауылдық даму LEADER қорынан 70 000 фунт стерлинг грант алды, бұл олар құрылымның көп бөлігі әлі де сақталғанын анықтауға мүмкіндік берді. Жаңа көпір кең кірпіш тіректерінен, үстіне заманауи болат және бетондық құрылымнан тұрады, бірақ төмендегі түпнұсқа көпірдің қалдықтарын сақтайды. Бұл тәсіл 4 метрлік ені бар және 40 тонна салмағы бар комбайн жинағыштар да жақын жердегі егістікке қол жеткізе алатынын білдіреді. 2021 жылдың ортасында 1-көпір мен 2-көпір арасындағы канал үш бөлікке бөлінді, олар сазды қайта ылғалдандыруға мүмкіндік беру үшін біртіндеп қайта суландырылды және 2-көпірдегі жұмыстарды жүргізуге рұқсат беру үшін Канал және өзендер қорымен келісімге келді. 2023 жылдың 2 қыркүйегінде актер Дэвид Суше 1-көпірден тыс жердегі каналдың бір бөлігін ресми түрде ашты. Көпірдің астындағы тоқтату тақталарын жақында сатып алынған Diana деп аталған дреджер алып тастады, оның сатып алу құнын Braunston Marina иесі Тим Коглан қаржыландырды. Катер Когланның 2014 жылы қайтыс болған әйелі Диананың құрметіне аталған. Бэкингемшир графтық кеңесі Milton Keynes-ге дейін Бэкингемнен басталатын және каналдың көп бөлігін қамтитын Ouse Valley Walk туралы жарнамалық парақша шығарды.