Кіріспе

Фестивальдар

Калькутта қаласында жыл бойы көптеген фестивальдар өтеді. Қаланың ең ірі және ең әсем тойланатын фестивалі – Дурга Пуджа. Онда түрлі-түсті пандалдар, индус құдайы Дурга мен оның отбасының әсем мүсіндері, жарықтандырулар мен фейерверктер ұйымдастырылады. Басқа да маңызды фестивальдар – Дивали, Кали Пуджа, Холи, Сарасвати Пуджа, Поуш Парбон, Пойла Бойшах, Рождество, Ид әл-Фитр, Ид әл-Адха сияқтылар.

Бенгал жаңа жылы

Бенгалдық Жаңа жыл немесе "Поила Байсак" (Байсак айының бірінші күні) Бангабданың ай күнтізбесіне сәйкес 15 сәуірде тойланады. Үйге келгендерге тәттілер ұсынылып, құнақтар қарсы алынады, ал сауда орындары гүл шоғындарымен және "аам" жапырақтарымен безендіріледі. Дүкен иелері мен кәсіпкерлер таңертең Дақшинешвар Кали храмында және Калихат Кали храмында жаңа есеп кітаптарымен (Халхата) құдайға сыйындырады. Бұл күні кәсіпкерлер жақсы ықыласпен тегін тәттілер таратады. Калькутта қаласының барлық жерінде мәдени шаралармен тойланады.

Қали Пужа және Дивали

Солтүстік Үндістанның Дивали мерекесімен бірге аталып өтетін Кали Пуджа – Батыс Бенгалияның маңызды мерекесі және, мүмкін, Дурга Пуджадан кейінгі екінші ірі мереке. Мыңдаған пандалдарда, үйлерде және храмдарда Қали қадірлісіне түнде құлшылық етеді. Кали Пуджа – Бенгалия және Калькутта үшін де жарықтар түнi. Адамдар үйлерін диялармен, шамдармен әшекейлейді және үйлерінің еденіне түрлі-түсті раңголи суреттерін салады. Балалар мен ересектер түн бойы фейерверктер жарып, отшашулар жағады. Кейбір жерлерде, әсіресе ешкілер сияқты малдар құрбандыққа шалынады. Екі күннен кейін Бхаи Пхонта немесе Бхатри Дуития келеді, ол іс жүзінде бауырлар күні. Бхаи Пхонтада қарындастар таңертең ағайындарының маңдайына сандал ұнтағын жағып, оларға сыйлықтар мен дәмді тағамдар ұсынады. Осылай етіп, олар бауырларының зор денсаулық, қауіпсіздік және өркендеуі үшін Құдайға дұға етеді. Ағалар да қарындастарына сыйлықтар тартады.

Сарасвати Пұжасы

Сарасвати Пуджа – білім мен өнер құдайына арналған мереке. Ол қаңтар айының соңғы аптасы мен ақпан айының ортасы аралығында Колкатада үйлену тойлары мен отбасылық жиындармен аталады. Бұл күн білімнің құдайы Сарасватиге арналған қасиетті күн, оған негізінен студенттер мен суретшілер зор құрметпен құлшылық етеді. Көбінесе құдайдың саз балшықтан жасалған бейнесінің орнына кітаптарға құлшылық етеді. Қыздар көбінесе сары және қызыл түсті киімдер киеді. Бұл мереке әсіресе мектептерде және басқа да білім беру орындарында тойланады. Оқушылардың арасында еркін қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді. Олар үшін бұл – Валентин күнімен тең. Пуджаға қоса берілетін дәстүрлі тағам отбасы Батыс Бенгалиядан (немесе гхоти) немесе Шығыс Бенгалиядан (қазіргі Бангладеш) (немесе бангал) шыққан-келмегеніне байланысты өте әртүрлі болады. Гхотилер вегетариандық тағамдар ұсынады, ал бангалдар құдайға жұп Ильиш балықтарын сыйлап, содан кейін оларды жейді.

Дол Ятра

Солтүстік Үндістанның Холи мейрамы көктемнің басталуымен бірге тойланады деп есептеледі. Бенгалда Холи "Дол Ятра" деп белгілі, бірақ бұл жергілікті "түстер мерекесі" деп аталатын Дол Ятра емес. Мерекелік шаралар қалада Холиден бір күн бұрын Холика отын жағумен басталады, бұл оқиға жергілікті жерде "Нера Пора" деп аталады. Осы күні құдай Кришна мен құдайы Радхаға құлшылық етеді. Бұл сондай-ақ 16 ғасырғы Вайшнав әулиесі Шри Чайтанья Махапрабхудың туған күні. Түстер мерекесіне басқаларға түс ұнтағын (аабир) және су түсін (жалранг) шашу, себу және жағу кіреді. Кездейсоқ өткен жандар суға боялған шарлармен суланып қалады, ал мерекелер көбінесе шулы және көңілді өтеді, ер адамдар шідди (бханг) ішімдігін ішеді, оған кейде күштірек чарас қосылады. Бүгінгі таңда Холи кештері көбінесе билеу мен тәттілер, сусындар сияқты түрлі дәмді тағамдармен тойланады.

Довер көшесіндегі музыка фестивалі

Довер-Лейн музыка фестивалі – бұл Хиндустани классикалық музыка фестивалі, онда бірнеше елден келген белгілі музыканттармен қатар жаңа таланттар да өнер көрсетеді. Фестиваль соңғы жылдардан бері қаңтардағы мерекелік күндерде (23–26 қаңтар) өткізіліп келеді және үш түнгі концерттен тұрады. Бастапқыда Оңтүстік Калькуттаның Балигунге ауданындағы Довер-Лейнде ашық ауада ұйымдастырылған, бірақ көп көрерменнің келуіне байланысты қазір Назрул Манча ашық ауа театрында, Оңтүстік даңғылында (Балигунге ауданы) өтеді. Фестиваль Довер-Лейн музыкалық конференциясымен бірге өткізіледі.

Калькутта кітап жәрмеңкесі

"Колкатта халықаралық кітап жәрмеңкесі" немесе "Колкатта Бой Меласы" – әлемдегі ең ірі сауда емес жылдық кітап жәрмеңкесі, сондай-ақ Азиядағы ең ірі кітап жәрмеңкесі. Е.М. Байпастағы "Сайнс-Сити" маңындағы "Милан Мела" алаңында өткізілетін бұл жәрмеңкеде 600-ден астам сауда орындары бар, олар 23 000 000 рупийден астам сомаға кітап сатады және жыл сайын 2,5 миллионнан астам келушіні тартады. Ол 1970 жылы Баспагерлер мен кітап сатушылар қауымдастығы тарапынан ұйымдастырылды. Бұл жәрмеңкеде жаңа ақындар мен суретшілері бар Монмарте, сондай-ақ жыл сайынғы тақырыптық ел ұсынылады, оған Гюнтер Грасс және Ричард Докинс сияқты авторлар бас қонақ ретінде келеді. Бұған қоса, әдеби тақырыпта пикник жасаушылар, әнші-күйшілер, суретшілер және қант жем сатушылармен толыққандай жәрмеңке атмосферасы ұсынылады. Жәрмеңке қаңтар айының соңғы сәрсенбісінде басталып, екі демалыс күнін қоса алғанда, он екі күнге созылады.

Калькутта халықаралық кинофестивалі

Калькутта халықаралық кинофестивалі жыл сайын 10-17 қараша аралығында көрсетіледі. Үндістандағы осы сияқты ең ірі фестиваль 1995 жылы басталған және Париждегі Халықаралық кино өндірушілер қауымдастығымен (FIAPF) байланысты. Калькуттаның кино өнерімен тығыз байланысы (Сатьяжит Рэй, Минал Сен және жақында ғана Ритупарно Гош сияқты тұлғалар арқылы) фестивальдің дамуына серпін берді, және ол әр жыл сайын көптеген халықаралық, сыншылар тарапынан жоғары бағаланған жаңа фильмдерді көрсетеді.

Ұлттық театр фестивалі

1984 жылы Нандикардың күміс юбилейін мерекелеу мақсатында басталган Ұлттық театр фестивалі қазір Калькутта қаласында жыл сайын өткізіледі. Фестивальді «Нандикар» театр тобы ұйымдастырады.

Ұлттық балалар театр фестивалі

Ұлттық театр [Фестиваль] – жыл сайынғы шара (маусымның бірінші аптасында), 1990 жылдан бері балалармен жұмыс істейтін Калькуттадағы «Эсо Натак Шихи» ([www.esonatakshikhi.com](http://www.esonatakshikhi.com)) топтық театры ұйымдастырады. Үндістан мен басқа елдерден келген командалар Рабиндра Садан сахнасында өнер көрсетеді. Фестивальге Батыс Бенгалияның Мәдениет және ақпарат министрлігі, сондай-ақ Батыс Бенгалияның Көлік және спорт министрлігі көмектеседі. Туризм және мәдениет министрлігі, Үндістан Үкіметінің жанындағы Шығыс аймақтық мәдени орталығы қолдау көрсетеді.

Халықаралық тарих және мұра көрмесі

Халықаралық тарих және мұра көрмесі, сонымен қатар "Итихас Утсав" (আন্তর্জাতিক ইতিহাস উৎসব) деп белгілі, Сабарна Санграхашала ұйымдастырған шара. Бұл іс-шара әрқашан ақпан айында Баришада өтеді. Төрт күнге созылатын көрмеде Бенгалия, Үндістан және әлем мәдени мұрасына қатысты сирек кездесетін артефакттар, құжаттар мен мәліметтер көрсетіледі.

Калькутта халықаралық би фестивалі

Колкатта халықаралық би фестивалі жастардың арасында және халықаралық шекарадан тыс жерлерде Үндістанның классикалық және халық билерін насихаттау мақсатында құрылған. 2016 жылы басталған бұл фестиваль Калькуттадағы ең жас мәдени фестивальдердің бірі. Үндістан мен басқа елдерден келген жүздеген команда осы би фестиваліне қатысып, өнер көрсетеді. Фестивальға Үндістан Үкіметінің Мәдениет министрлігі және Бхараттия Видья Бхаван ұйымы қолдау көрсетеді. Қаңтар айында өткізіледі. Соңғы рет 2024 жылдың 19 қаңтарында өткен фестиваль – 7-ші Колкатта халықаралық би фестивалі болды. Колкатта халықаралық би фестивалі 2023 жылдың қыркүйегінде сәтті өткен 32,11 сағаттық үздіксіз үнді классикалық би марафонымен әлемдік рекордты да орнатыпты, онда Үндістанның және көрші елдердің 2000-нан астам бишісі өнер көрсеткен.