Кіріспе

Италиялық математик және логик Пьерджо Одифредди (13 шілде 1950 жылы Кунео қаласында туған) – итальяндық математик, логик, ғылым тарихының зерттеушісі, ғылыми-танымдық жазушы және эссеист, әсіресе философиялық атеизм тақырыбында. Ол Италиялық рационалист атеистер мен агностиктер одағының мүшесі. Философиялық және саяси көзқарастарында Бертран Рассел мен Ноам Чомскийге жақын тұрады.

Ерте өмір және білім

Пьемонт аймағындағы Кунео қаласында туған ол 1973 жылы Туринде математика ғылымдарының магістрі дәрежесін (laurea) үздік дипломмен аяқтады. Одан кейін 1978 және 1980 жылдары АҚШ-та Иллинойс университетінде (Урбана-Шампейн) және UCLA-да, ал 1982 және 1983 жылдары Новосибирск мемлекеттік университетінде (Кеңес Одағында) мамандандырылды.

Оқытушылық мансап

1983 жылдан 2007 жылға дейін ол Турин университетінде логика пәнінен сабақ берді, ал 1985 жылдан 2003 жылға дейін Корнелл университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді, онда ол Анил Нероде, Ричард Платек және Ричард Шормен бірлесіп зерттеу жүргізді. 2001 жылдан 2003 жылға дейін Луиджи Мария Верзе құрған Vita Salute San Raffaele университетінде оқытумен айналысты. Ол 1988 жылы Мельбурндағы Монаш университетінде, 1992 және 1995 жылдары Пекин қаласындағы Қытай ғылым академиясында, 1998 жылы Нанкин университетінде, 2001 жылы Буэнос-Айрес университетінде және 2006 жылы Колумбия университетіндегі Италия академиясында қонақ профессор атанды. Оның ғылыми зерттеулерінің басты саласы – есептеу теориясы, математикалық логиканың автоматты түрде есептелетін функциялар класын зерттейтін бөлімі. Осы салада ол отызға жуық мақала жариялады, сондай-ақ екі томдық «Классикалық рекурсия теориясы» (North Holland Elsevier, 1989 және 1999) кітабын шығарды, ол бұл тақырып бойынша маңызды оқулыққа айналды.

Жазу

Ол La rivista dei libri (New York Review of Books итальяндық басылымы) үшін редакциялық мақалалар мен кітаптарға шолулар жазды, Le Scienze (Scientific American итальяндық басылымы) журналының тұрақты авторы болды, сондай-ақ La Repubblica, La Stampa және L'Espresso апталығы сияқты бірнеше газетке материалдар жазды. Радио Тре, RAI Due және RAI Тре телеарналары оның түрлі ғылыми тақырыптарға арналған көптеген пікірсайыстарын өткізді. Ол логика, математика, геометрия және басқа да ғылыми тақырыптар туралы көптеген танымал кітаптар жазды, олар көбінесе философия мен әдебиетті де қамти отырып, кең ауқымды мәселелерді қамтиды. Ол сонымен қатар саясат және христиан дініне қарсы бірнеше кітап жазды.

Саяси көзқарастар

Одифреддиге Бертран Рассел мен Ноам Чомскийдің ықпалы зор болды. Ол АҚШ саясатына, әсіресе Джордж Буш пен Израиль саясатына қарсылығын бірнеше рет білдірді, бұл оның "Non siamo tutti americani", "La dannata Terra Santa" және "Il matematico impertinente" кітабындағы "Гитлермен сұхбат" еңбектерінде көрінді. Оның Израильге қатысты пікірлері Жозе Сарамаго мен Ноам Чомскийден "ерсілі-қарсылықты шабыттанды", нәтижесінде 2012 жылдың қараша айында "La Repubblica" блогында Израильдің Газа секторына басып кіруі туралы жазған редакциялық мақаласы жойылды. Цензураға наразылық ретінде ол блогын ащы постпен жапты, бірақ кейін бірнеше жылдан соң қайта ашты.

Әйелдердің IQ-ы туралы пікірлер

2014 жылы Марьям Мирзахани Филдс медалін алған алғашқы әйел болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, Одифредди La Repubblica газетінде жарияланған мақаласында, бұрынғы кезде өте аз әйелдің үлкен математикалық жетістіктерге жеткенінің себебі биологиялық факторлар екенін айтты. Әйелдердің осы салада алға жылжуына кедергі келтіретін әлеуметтік және институционалдық тосқауылдарды мойындағанымен, оларды екінші деңгейге жіберді. Мақалада Одифредди Джеймс Уотсонның биологиялық детерминизм идеяларын жақтап сөз етті, яғни әйелдердің орташа IQ көрсеткіші жоғарырақ, бірақ IQ-ның таралуы ерлерге қарағанда төмен, соның салдарынан математика мен шахматтың жоғарғы деңгейлерінде әйелдердің өкілдігі аз. 2004 – Витторио Аттамэнте режиссері «Vite da logico» – Radio2 арнасының «Alle otto della sera» бағдарламасы үшін 20 бөлім. 2008 – Серхио Вальзания және Франко Кардинимен бірге «Сантьяго-де-Компостелаға жол» – Radio3 арнасының «Il Cammino» бағдарламасы үшін 33 бөлім. 2009 – «A tutto Darwin» – Radio3 ғылымы үшін Radio3 арнасында 5 бөлім, Дарио Фомен сұхбат. 2009 – Катерина Оливетти режиссері «Buon compleanno, Darwin!» – Radio2 арнасының «Alle otto della sera» бағдарламасы үшін 20 бөлім. 2009 – «A tutto Galileo» – Radio3 ғылымы үшін 5 бөлім, Роберто Бенини және Риккардо Джакконимен сұхбат.

Басқа қызмет түрлері

Пьерджори Одифредди 2007 жылы «Visions» көзқарас алмасу жобасына қатысты.

Құрметтер

1998 – Италия математикалық одағының Галилей сыйлығы. 2002 – Матезис қоғамының Пеано сыйлығы. 2005 – Италия Республикасының Еңбегі үшін орденінің командирі.

Академиялық еңбектер

Классикалық рекурсия теориясы, Солтүстік Голландия – Elsevier, 1988; 2-ші басылым, 1992,
Классикалық рекурсия теориясы. II том, Солтүстік Голландия – Elsevier, 1999.