Математикалық логика
-
Чарльз Сандерс Пирс: Прагматизмнің негізін қалаушысы
Чарльз Сандерс Пирс (1839-1914) – американ философ, прагматизмнің негізін қалаушы. Логика, математика, ғылым тарихы саласындағы еңбектері.
-
Георг Генрик фон Вригт: Финн философысының өмірі мен еңбектері
Георг Хенрик фон Вригт (1916-2003) – финн философ, еңбектері этика, логика, тарих философиясын қамтиды. Биографиясы, шығармалары туралы ақпарат.
-
Құдайдың бар екенін дәлелдеу: Гедельдің логикалық аргументі
Құдайдың бар екенін дәлелдейтін Гёдельдің онтологиялық аргументі, Аньсельмнің дәлелінен бастау алады. Математикалық тұрғыдан құдай ұғымын қарастырады.
-
Джузеппе Пеано: Математик және тіл біліміндегі зерттеушісі
Джузеппе Пеано – италияндық математик, математикалық логика мен жиын теориясын қалаған. Пеано аксиомаларымен танымал, табиғи сандарды зерттеген.
-
Математикалық логика: негіздері мен дамуы
Математикалық логика – математика ішіндегі формалды логиканы зерттейтін сала. Модельдер теориясы, дәлелдеу теориясы, жиын теориясы, есептеу теориясы кіреді.
-
Математика мен физика негіздері: Уайтхед пен Расселдің «Principia Mathematica» еңбегі
«Principia Mathematica» – математиканың негіздері, логика, аксиомалар, дәлелдеу қағидалары. Рассел мен Уайтхедтың еңбегі, 20 ғасыр логикалық парадокстарын шешеді.
-
Виттгенштейннің «Логико-философиялық трактаты»
Вильгельмның «Трактаттық-логикалық философиясы» (TLP) – тіл мен шындық арасындағы байланысты анықтайтын, ғылым шегін көрсететін философиялық еңбек. 1921 ж. жарық көрді.
-
Уиллард Ван Орман Куайн: Өмір және философиялық мұрасы
У.Квайн (1908-2000) – американ философ, логик. Бірінші реттік логика, математика негіздері, ғылым философиясы туралы еңбектері. Жаңа негіздер теориясы.
-
Имре Лакатос: Математика, ғылым және саяси тағдыр
Имре Лакатос – венгр философы, математика және ғылымның методологиясын дамытқан. Математиканың бұрылыстылығы, зерттеу бағдарламалары туралы еңбектері бар.
-
Хаскелл Карри: Американ математигі және логигі
Хaskell Curry – американ математигі, комбинаторлық логика, Curry paradoxы және Curry-Howard сәйкестігімен танымал. Haskell, Brook, Curry тілдері оның құрметіне аталған.
-
Абрахам Робинсон: Инфинитезимальды анализді дамытушы математик
Абрахам Робинсон – американдық математик, қазіргі математикаға шексіз кішкентай және шексіз сандарды енгізген қатаң талдаудың авторы. Биографиясы.
-
Герхард Гентцен: Математик және тағдырының трагедиясы
Герхард Гентцен – неміс математигі, математика негіздеріне, дәлелдеу теориясына үлкен үлес қоскан. Табиғи шешінді және тізбекті есептеуді дамытты. Соғыстан кейін тұтқынға алынып, ашаршылықтан қайтыс болды.
-
Сол Аарон Крипке: Американ философ және логигісінің өмірі мен еңбектері
Сол Крипке (1940-2022) – американ философ және логик, 20 ғасырдың ең маңызды ойшылдарының бірі. Логика, тіл философиясы, метафизика саласындағы еңбектері.
-
Фридрих Людвиг Готлоб Фреге: Өмір және еңбектері
Готлоб Фреге: неміс философы, логигі, математигі (1848-1925). Логика, математика, арифметика негіздері,Begriffsschrift еңбектері туралы ақпарат.
-
Алондзо Черч: Математик және компьютерлік ғылымның негізін қалаушысы
Ало́нзо Чёрч (1903-1995) – американ математигі, компьютерлік ғылымның негізін қалаушы. Ламбда-есептеу, Чёрч-Тьюринг тезисі, және т.б. зерттеулерімен танымал.
-
Рэймонд Смаллиан: Математик, логик және көп қырлы тұлға
Рэймонд Смаллиан: американ математигі, логик, философ, және әртіс. Өмірі, білімі, жұмыстары туралы ақпарат. Логика, математика, философия сарапшыларына арналған.
-
Альфред Тарский: өмірі мен ғылыми еңбектері
Альфред Тарский (1901-1983) – поляк-американ математигі, логик және модельдер теориясының негізін қалаушы. Математика мен философияға зор үлес қосты.
-
Логика тарихы: даму жолы мен эволюциясы
Логика тарихы: ежелгі Греция, Қытай және Үндістандағы дамуы, Аристотель логикасы, орта ғасырдағы жетістіктері. Саналы ойлау ғылымы.
-
Вильгельм Фридрих Аккерман: Неміс математигі және логигі
Вильгельм Аккерманн – неміс математигі, логик және есептеу теориясындағы маңызды Аккерман функциясын жасаған ғалым. Өмірбаяны, еңбектері туралы ақпарат.
-
Жак Эрбран: Француз математигінің өмірі мен еңбектері
Жак Эрбран: француз математигі, логика мен сыныптық дала теориясындағы зерттеуші. Рекурсивті функцияларды енгізген, қатысты теоремалар авторы. (1908-1931)
-
Дана Скотт: Американдық логик және информатика ғалымы
Дэна Скотт – америкалық логик, Тьюринг сыйлығының иегері (1976). Автоматтар теориясы, программалау тілдерінің семантикасы, логика саласындағы еңбектері.
-
Математика негіздері: Гильберт және Бернайс еңбектерінің зерттелуі
Математика негіздері: Гильберт пен Бернайс кітабы – математиканың философиялық, логикалық және алгоритмдік негіздерін зерттейді. Базалық ұғымдар мен құрылымдар.
-
Л.Э.Й. Брувер: Голланд математигі және логигісінің өмірі мен еңбектері
Бертус Брауэр: Голланд математигі, топология, жиын теориясы және интуиционизмнің негізін қалаушы. 20 ғ-дың ең ірі математиктерінің бірі.
-
Математиканы зерттеу және метаматематика
Математиканы математикалық әдістермен зерттеу: метаматематика, негіздерін анықтау, жүйе ішіндегі және сыртындағы логикалық ойлау. Гильберт қадамдары.
-
Веналық шеңбер: Логикалық эмпиризм және ғылым философиясы
Вена шеңбері: 1924-1936 ж. философтар мен ғалымдар тобы. Логикалық эмпиризм, ғылым философиясы, талдау философиясы. Әсері зор, маңызды идеялар.
-
Макс Блэк: Британ-американ философының өмірі мен еңбектері
Макс Блэк (1909-1988) – британ-американдық философ, аналитикалық философиядағы маңызды тұлға. Тіл, математика, ғылым және өнер философиясына үлкен үлес қосты.
-
Криспин Райт: Философиялық өмір жолы мен еңбектері
Британ философы Урайттың өмірі мен білімі: Cambridge, Oxford-тағы жолы, St. Andrews және NYU-дағы профессорлық қызметі. Философия, логика, метафизика.
-
Джон Рэндолф Лукас: Британ философтың өмірі мен еңбектері
Джон Рэндолф Лукас (1929-2020) – британдық философ, математик және логик. Оксфордта білім алған, Princeton-да зерттеулер жүргізген. Философия тарихы.
-
Леонард Нельсон: философ, математик және әлеуметшіл
Леонард Нельсон (1882-1927): неміс философы, математигі, социалисті. Неокантиандық мектеп өкілі, Греллинг-Нельсон парадоксын жасаған. ISK ұйымының негізқалаушысы.
-
Джордж Булос: Американ философ және математикалық логик
Джордж Булос – америкалық философ, математикалық логик. MIT-де оқытқан, Гёдельдің толымсыздық теоремасын дәлелдеген ғалым. Биографиясы туралы ақпарат.
-
Математика философиясында логицизм бағдарламасы
Математика философиясы: логицизм бағдарламасы – математиканың логикаға толық немесе ішінара келтірілуі. Фреге, Рассел, Уайтхед, Дедекинд есімдерімен байланысты.
-
Соломон Феферман: Философ, математик және логик ғалымы
Соломон Феферман (1928-2016) – американ философ және математик, логика, есептеу теориясы және жиын теориясы бойынша жұмыстар авторы. Өмірбаяндары, математика философиясы.
-
Леон Альберт Хенкин: Американдық логик және математик өмірі мен еңбектері
Леон Хенкин: Американ математигі, логика теориясын дамытқан, формалды жүйелердің толықтығын дәлелдеген ғалым. UC Berkeley-дегі еңбектері мен әлеуметтік көзқарастары.
-
Элизабет Пост: Математик және логик, өмір жолы мен ғылыми еңбектері
Эмери Пост – американ математигі, 1917 ж. City College of New York-ты бітірген. Автокөлік апатынан қолын жоғалтқан соң, астрономиядан математикаға көшкен. Математика тарихы.
-
Рут Баркан Маркус: Американ философ және модальды логиктердің дамуы
Рут Баркан Маркус – американ философ, квантты модальды логиканың формалды жүйесін жасаған және Баркан формуласын енгізген ғалым. Философия тарихы.
-
Эдуард Нельсон: Американ математигінің өмірі мен еңбектері
Эдвард Нельсон (1932-2014) – американ математигі, Принстон университетінің профессоры. Математикалық физика, логика, формализм сарапшысы.
-
Дэвид Келлогг Льюис: Американ философының өмірі мен еңбектері
Дэвид Келлогг Льюис (1941-2001) – американ философ, акыл, логика, ғылым, математика саласындағы маңызды тұлға. Философия бойынша сарапшыларға арналған мақала.
-
Станислав Лесневский: Польшалық математик, философ және логик
Станислав Лесневский – польский математик, философ, логик. Основатель Львовско-Варшавской школы логики, ученик Твардовского и Серпинского. Биография.
-
Жаңазеландиялық философ және логик ғалымның өмірі мен еңбектері
Жаңазеландиялық философ, Роутлидің логика мен семантикадағы еңбектері, дәстүрлі емес логиканы дамытуға үлкен үлес қосты. Пристпен байланысы да бар.
-
Көптік квантификация теориясы
Математикалық теория: Бірнеше квантификация – логикадағы айнымалыларға жеке және жиындық мәндерді қою мүмкіндігі. Жиын теориясын қажетсіздендіреді.
-
Ричард Монтегю: Математик, философ және тіл біліміндегі жаңашыл
Ричард Монтегю: американ математигі, тіл философиясы мен математикалық логикаға үлес қосып, Монтегю грамматикасын жасаған. ЗФҚ теориясын дамытқан.
-
Бертранд Расселдың логикалық атомизмі: философиялық талдау
Бертранд Расселдың логикалық атомизмі: әлемді құрайтын бөлшексіз логикалық фактілер туралы философиялық көзқарас. Витгенштейн, Вена үйірмесінің де ықпалында болды.
-
Моисей Шейнфинкель: Логик және математик өмірі мен еңбектері
Моисей Шейнфинкель: ресейлік логик, математик, комбинаторлық логиканың авторы. Өмірбаяны, отбасы мүшелері туралы ақпарат. Логика тарихы.
-
Лейбництің «Есептеуші калькуляторы»: Логикалық есептеулер мен машиналар тарихы
Лейбництің «calculus ratiocinator» тұжырымдамасы – әмбебап логикалық есептеу жүйесі. Математикалық логикаға, программалық жасақтамаға негізделгендігі жайлы ақпарат.
-
Дәлелдер мен Нақтыламалар: Математикалық Ашулар Логикасы
Имре Лакатостың «Дәлелдер мен нақтыламалар» кітабы математиканың даму логикасын зерттейді. Формализмге сын, дәлелдер мен жаңылыстар арқылы білімнің өсуі талданды.
-
Кристоф фон Зигварт: Неміс философы және логигісі
Кристоф Зигварт (1830-1904) – неміс философы, логик. «Логик» еңбегі логикалық теорияға үлкен үлес қосты. Өмірбаяны, философиялық көзқарастары туралы ақпарат.
-
Фрегенің «Ұғым жазуы»: Логиканың негіздері
Готлоб Фрегенің 1879 ж. шығарған «Begriffsschrift» кітабы – логиканың формальды жүйесі, аналитикалық философияның бастауы. Математика негіздерін зерттеуде маңызды.
-
Казимеж Айдукевич: Польшалық философ және логик
Казимеж Айдукевич – польский философ, логик, Лвовско-Варшавской школы. Категориальная грамматика, семантика, философия науки – его вклад в лингвистику.
-
Кеннет Барвайз: Математик, философ және логик өмірі мен еңбектері
Кеннет Барвайз – американ математигі, философ және логик. Логиканы түсінудегі жаңа өзгерістерді ұсынды, тіл мен ақпаратты зерттеу орталығын басқарды.
-
Леон Хвистек: философ, математик және өнер теоретигі
Леон Хвистек: польский философ, математик, теоретик искусства. Основатель Польского мат. общества, профессор логики. Книга "Пределы науки".
-
Хао Ван: Логик, философ және математик өмірі мен еңбектері
Хао Ван – Қытай-Америкалық логик, философ, математик. Гёдель туралы зерттеуші, білімімен АҚШ-та дамыған ғалымның өмірбаяны. (160)
-
Луи Кутура: Логик, математик және тіл біліміндегі зерттеулер мен еңбектері
Луи Кутура: француздық логик, математик, философ және тіл білгісі. Ido тілін жасаушы, трансфинит сандарды қолдаушы ғалым. Биографиясы мен еңбектері.
-
Аренд Хейтинг: Голланд математигі мен логигі
Аренд Хейтинг (1898-1980) – голланд математигі және логигі. Интуиционистік логиканы дамытуға үлкен үлес қосты, математикалық логикаға негіз салды. 🔍📚
-
Математика философиясындағы интуиционизм алдындағы мектеп
Математика философиясы: Преинтуиционистер мектебі – Пуанкаре, Борель, Лебег есімдерімен байланысты. Математиканың табиғаты, тіл мен логикаға тәуелсіздігі туралы ойлар.
-
Ньюэл Динсмор Белнэп: Американ философ және логик ғалымы
Ньюэл Динсмор Белнэп – америкалық философ, логика, уақыт логикасы және құрылымдық дәлелдеме теориясы саласындағы маңызды ғылыми еңбектердің авторы. 🇺🇸📚
-
Карл Хемпель: Өмірі мен ғылыми еңбектерінің шолуы
Карл Хемпель – неміс философы, логик және ғылым философы. Математика, физика, философияны зерттеген. Вена үйірмесімен байланысты болған.
-
Львов-Варшава мектебі: философия, логика және психология мектебі
Львов-Варшава мектебі: философия, логика, психология бағыттарындағы маңызды мектеп. Казимирж Твардовский негізін қалаған, әйгілі логиктерді тәрбиелеген.
-
Пол Джозеф Бенацераф: Американ философының өмірі мен еңбектері
Пол Джозеф Бенацераф (1931 ж.т.), американдық философ, өмірі мен білім жолы. Париж, Каракас, Нью-Йорк, Принстон университетінде оқыды. Философия тарихы.
-
Дэвид Каплан: Тіл мен логиканың американ философы
Дэвид Каплан – америкалық философ, тіл философиясы, логика, метафизика сарапшысы. Фреге, Рассел еңбектерін зерттеген. Нақтылық, мағына тақырыбындағы еңбектерімен танымал.
-
Нидерланд философы, логигі және ғалымы Йохан ван Бентхем
Йохан ван Бентем – голланд философ, логик, Амстердам және Стэнфордтағы профессоры. Логика, тіл, философия саласындағы зерттеуші. Spinozapremie жүлдесінің иегері.
-
Хартри Филд: Американ философының ғылыми еңбектері
Хартри Филд – американдық философ, ғылым, математика, эпистемология және сана философиясы саласындағы маңызды ғылымсары. Биографиясы мен еңбектері.
-
Курд Греллинг: өмір және еңбек жолы
Курд Греллинг (1886-1942) – неміс логигі және философы, Берлин тобының мүшесі. Рассел парадоксын шешуге тырысып, Греллинг-Нельсон парадоксын ашты.
-
Каарло Хинтикка: Финн философы мен логигі
Каарло Хинтикка: финн философ, логик, формалды эпистемика логикасын және логиканың ойын семантикасын қалаған. Геогр Генрик фон Вриттің шәкірті.
-
Фридрих Вайсман: Веналық шеңбер және логикалық позитивизмнің теоретигі
Фридрих Вайсманн – австриялық философ, математик, физик. Вена шеңберінің мүшесі, логикалық позитивизмнің негізгі теоретигі. Өмірбаяны, еңбектері туралы ақпарат.
-
Чарльз Дакер Парсонс: Американ философының өмірі мен еңбектері
Чарльз Парсонс (1933-2024) – америкалық философ, математика философиясы және Кантты зерттеумен танымал. Гарвард университетінің профессоры. Философия бойынша PhD.
-
Жозеф Амади Гогуэн: Американдық ғалымның өмірі мен еңбектері
Жозеф Гогуэн – американдық ғалым, тұманды логиканы дамытушы, институттар теориясының авторы. Компьютер ғылымындағы зерттеулері мен үлесі туралы оқыңыз.
-
Пер Эрик Мартин Лёф: Логик, философ және математик-статистик ғалымның өмірі мен еңбектері
Мартин Лёф – швед философ, логик, математик. Ықтималдық, статистика, логика, компьютер ғылымы негіздерін зерттейді. Интуиционистік теориясы әсерлі.
-
Ласло Калмар: Венгр математигі және логиканың негізін қалаушысы
Ласло Калмар: венгр математигі (1905-1976). Венгрияда математикалық логика мен теориялық информатиканың негізін қалаушы, Сегед университетінің профессоры.
-
Логикалық объективизм және психологиялизм дауы
Логикадағы антипсихологизм: логикалық шындық адам ойларына тәуелсіз, объективті екенін көрсетеді. Кант, Больцано, Фреге еңбектерінен бастау алады.
-
Алиса Амброуз Лазеровиц: Американ философ, логик және жазушысы
Алиса Лазеровиц (1906-2001) – американ философ, логик, автор. Витгенштейнмен байланысы, философия және тіл зерттеулері туралы мақалалар.
-
Жан Луи Макс ван Хейеноорт: Математикалық логик және Троцкийдің хатшысы
Жан Луи Макс ван Хейеноорт – математикалық логика тарихшысы, Леон Троцкийдің хатшысы (1932-1939). Өмірі, биографиясы, және отбасы тарихы туралы ақпарат.
-
Эверт Виллем Бет: Голланд философ және логик ғалымы
Эверт Виллем Бет: Нидерланд философы, математика мен логика негіздерін зерттеген ғалым. Өмірі мен білімі туралы мағлұматтар.
-
Пауль Лоренцен: өмір және еңбек жолы
Пол Лоренцен (1915-1994) – неміс философы, математик, Эрланген мектебінің негізін қалаушы. Ойын семантикасын ойлап тапты, соғыс кезінде кодты бұзумен айналысты.
-
Ирландиялық логик және математик: К.А. Мередит өмірі мен еңбектері
Ирландиялық логик C.A. Meredith (1904-1976) өмірі мен еңбектері. Қысыңқы бөлгіш, Łukasiewicz еңбектері, Ирландия Конституциясы тарихы туралы ақпарат.
-
Психологизм: философиялық көзқарас және түрлері
Психологизм – философия, зерттейтін психологиялық фактілердің метафизика, эпистемология, логика негіздерін. Джон Локк еңбектерінен бастау алады.
-
Richard Milton Martin
-
Франсиско Миро Кесада Кантуариас: Өмір және философиялық мұрасы
Франсиско Миро Кесада Кантуариас (1918-2019) – перуанилік философ, журналист, саясаткер. Парадоксалды логиканы қалыптастырушы, философия саласындағы маңызды тұлға.
-
Генри Морис Шеффер: Американдық логик және Шеффер штрихінің авторы
Генри Морис Шеффер (1882-1964) – американдық логик, философ. Өмірі, білімі, Harvard университетіндегі жолы және оқытушылық қызметі туралы ақпарат.
-
Грэм Прист: философ, логик және қарате шебері
Грэм Прист – британский философ, логик, защитник диалетеизма. Парадоксы, неклассическая логика, парасогласованность. Биография, образование, научные работы.
-
Жан-Ив Безио: Логик және Универсалды Логика сардары
Жан-Ив Безио – Бразилиядағы логика профессоры, философ. Паракөңістік логика, оппозиция шаршысы, әмбебап логика салаларындағы зерттеуші. 🔍📚
-
Кассиус Джексон Кейзер: Американ математигі және философы
Кассиус Джексон Кизер: Американ математигі, философ. Білімі, оқу жолы, мансабы және ғылыми дәрежелері туралы ақпарат. Математика тарихы.
-
Символдық логика қауымдастығы
Ассоциация символической логики (ASL) – халықаралық математикалық және философиялық логика мамандарының ұйымы. Жыл сайын конференциялар өткізеді.
-
Рональд Бьёрн Йенсен: Американдық математик және оның еңбектері
Рональд Йенсен – американ математигі, логика және жиын теориясы бойынша жұмыстарымен танымал. 1936 ж. туған, Германияда тұрады. Биографиясы мен еңбектері.
-
Алан Росс Андерсон: Маңызы бар логиканың дамуына үлес қосқан американдық логик
Алан Росс Андерсон (1925-1973) – американдық логик, релеванттылық логикасы мен деонтикалық логиканы дамытуға үлкен үлес қосып, философия профессоры болған.
-
Эдвард Джон Леммон: Британдық логик және философ
Эдвард Джон Леммон – британдық логик, модальды логика бойынша жұмыстарымен танымал. Өмірі, білімі, және қайтыс болу себебі туралы ақпарат.
-
Артур Пап: Аналитикалық философияның өкілі
Артур Пап (1921-1959) – швейцар аналитикалық философы. Аналитикалық философия, оның мәні және қоғамға әсері туралы еңбектер авторы. Философия, логика сарапшысы.
-
Пенилопа Мэдди: Математика және философиядағы реализм мен натурализм
Пенелопа Мэдди – американ философ, математика мен ғылымының философиясы сарапшысы. Математикалық реализм, табиғаттану және жиын теориясы туралы еңбектерімен танымал.
-
Дат философы Винсент Ф. Хендрикс және оның ғылыми еңбектері
Дат философы Винсент Хендрикс: формалды философия, логика, эпистемология, білім теориясы және ақпарат көпіршіктерін зерттеу саласындағы сарапшы.
-
Пьерджорджо Одифредди: Математик, логик және ойшыл
Пьерджорджо Одифредди – италияндық математик, логик, ғылым тарихы саршысы. Атеизм, рационализм, философия туралы еңбектерімен танымал.
-
Питер Брюс Эндрюс: Американ математигі және логиктер теориясының зерттеушісі
Питер Брюс Эндрюс – америкалық математик, Q0 логикасын жасаған. Карнеги Меллон университетінің профессоры, Herbrand жүлдесінің иегері (2003).
-
Ричард Джеффри: Американдық логик және философ
Ричард Джеффри – американ философ, логик, салымдық теорияның маманы. Радикалды ықтималдық философиясын және Джеффри шарттауын жасаған. 🔍📚
-
Станислав Яськовский: Польшалық логик және философ
Станислав Яськовский – польский логик, соавтор натуральной дедукции и парасогласованной логики. Ученик Лукасевича, член Львовско-Варшавской школы логики.
-
Ирвинг Копи: Американ философ және логик ғалымы
Ирвинг Копи – американ философ, логик, автор учебников. Изучал логику у Рассела, внес вклад в логические матрицы. Биография, научные работы.
-
Павел Тихий: Логик, философ және математик өмірі мен еңбектері
Павел Тихий: чех логигі, философ және математигі. Ішкі логиканы негіздеді, тілдік талдау теориясын жасады. "Фреге логикасының негіздері" еңбегі.
-
Nicolai A. Vasiliev
-
Ivan Orlov (philosopher)
-
Neil Tennant (philosopher)
-
Burton Dreben
-
Andrzej Trybulec
-
John Etchemendy