Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Георг Хенрик фон Райт (14 маусым 1916 – 16 маусым 2003) – фин философы.
Finnish philosopher (1916–2003)
Georg Henrik von Wright (; 14 June 1916 – 16 June 2003) was a Finnish philosopher.
Өмірбаян
Г. Х. фон Райт 1916 жылдың 14 маусымында Хельсинкиде Тор фон Райт пен оның әйелі Рагни Элизабет Альфтан отбасында дүниеге келді. Ол ағылшын, фин, неміс және швед тілдерінде жариялаған, Финляндияның швед тілінде сөйлейтін азшылық өкілі болды. Фон Райттың түбі фин және 17 ғасырғы шотланд тегіне жетеді, ал оның отбасы 1772 жылы дворян титулы алған.
G. H. von Wright was born in Helsinki on 14 June 1916 to Tor von Wright and his wife Ragni Elisabeth Alfthan. He published in English, Finnish, German, and Swedish, belonging to the Swedish speaking minority of Finland. Von Wright was of both Finnish and 17th century Scottish ancestry, and the family was raised to nobility in 1772.
Жұмыс
Фон Райттың еңбектері екі негізгі санатқа бөлінеді. Біріншісі – ағылшын-американдық дәстүрдегі аналитикалық философия және философиялық логика. Оның 1951 жылғы «Модальдық логикадағы эссе» және «Деонтикалық логика» атты еңбектері соғыстан кейінгі формальды модальдық логиканың және оның деонтикалық түрінің дамуындағы маңызды кезең болды. Ол Витгенштейннің білгірі, оның кейінгі еңбектерін редакциялаған. Ол өз заманының фин философиясының жетекші тұлғасы болды, философиялық логика, философиялық талдау, іс-әрекет философиясы, тіл философиясы, эпистемология және Чарльз Сандерс Пирстің мұқият зерттеуі салаларында маманданған. Фон Райт еңбектерінің екінші бағыты – моралистік және пессимистік. Өмірінің соңғы жиырма жылында Освальд Шпенглердің, Юрген Хабермастың және Франкфурт мектебінің қазіргі заманғы рационалдық туралы ойларының ықпалымен ол көп жазды. Осы кезеңдегі оның ең белгілі мақаласы «Прогрестің мифы» (1993) деп аталады, онда біздің көрінетін материалдық және технологиялық прогрессимізді шынымен «прогресс» деп санауға бола ма деген сұрақ көтеріледі (Прогрестің мифына қараңыз).
Von Wright's writings come under two broad categories. The first is analytic philosophy and philosophical logic in the Anglo American vein. His 1951 texts An Essay in Modal Logic and "Deontic Logic" were landmarks in the postwar rise of formal modal logic and its deontic version. He was an authority on Wittgenstein, editing his later works. He was the leading figure in the Finnish philosophy of his time, specializing in philosophical logic, philosophical analysis, philosophy of action, philosophy of language, epistemology, and the close study of Charles Sanders Peirce. The other vein in von Wright's writings is moralist and pessimist. During the last twenty years of his life, under the influence of Oswald Spengler, Jürgen Habermas and the Frankfurt School's reflections about modern rationality, he wrote prolifically. His best known article from this period is entitled "The Myth of Progress" (1993), and it questions whether our apparent material and technological progress can really be considered "progress" (see Myth of Progress).
Марапаттар
Өмірінің соңғы жылында ол бірнеше құрметті докторлық диплом алды, оның ішінде Берген университетінен де марапатталды. Сондай-ақ, 1968 жылы Швеция академиясының Финляндия сыйлығымен құрметтелді.
In the last year of his life, he was awarded several honorary degrees, including one by the University of Bergen. He also was awarded the Swedish Academy Finland Prize in 1968.