Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Ирландия (1636 – 24 қаңтар 1679) – Линкольнширден шыққан ағылшын иезуиті және шейіт. Ол католиктерге қарсы заговор қозғалысы кезінде король Карл II-ні өлтіруге қатысты деген жалған айыппен айыпталды және 1679 жылғы 24 қаңтарда өлім жазасына кесілді. 1929 жылы Папа Пий XI оны мақұлданғандар қатарына қосты, ал оның мерекесі – өлім күнімен бірге 24 қаңтарда тойланады.
William Ireland (1636 – 24 January 1679) was an English Jesuit and martyr from Lincolnshire. He was falsely accused of conspiring to murder King Charles II during the Popish Plot hysteria, and was executed on 24 January 1679. He was beatified in 1929 by Pope Pius XI and his feast day is celebrated on 24 January, the day of his death.
Ерте өмір
Ирландия – Йоркширдегі Крофтон Холлдан шыққан Уильям Ирландияның үлкен ұлы, Барбараның ұлы, ол Линкольнширдегі Уошингбороның 3-ші бароны Ральф Эурдің Мэри Доунейден болған бірінші әйелінен туған қызы. Уильям 1636 жылы Линкольнширде дүниеге келген. Оның бірнеше қарындасы болды, олармен ол жақын қарым-қатынаста болды және олар заговор кезінде оның кінәсіз екенін дәлелдеу үшін тынымсыз еңбек етті.
Ireland was the eldest son of William Ireland of Crofton Hall, Yorkshire, by Barbara, a daughter of Ralph Eure, 3rd Baron Eure of Washingborough, Lincolnshire, by his first wife Mary Dawnay. William was born in Lincolnshire in 1636. He had several sisters, to whom he remained close, and who worked tirelessly to prove his innocence during the Plot.
Паптың зайыбы
1677 жылы Ирландия ағылшын миссиясына жіберілді және провинцияның прокураторы болып тағайындалды. 1678 жылғы 28 қыркүйек күні түнде, ол Тайтус Оутс бастаған констебльдер тарапынан тұтқындалды, ол бұл құлпынаудың (Plot) авторы еді, және Тайный Кеңес алдына жеткізілді. Оның тағдырын Джон Гроув та бөлісті, ол қарапайым адам және иезуиттер мен испан елшілігі орналасқан Уайлд Хаус үйінің сол бөлігінің номиналды иесі болды; сондай-ақ Томас Дженнисон мен Джон Фенвик. Томас Пикерингпен бірге Ирландия мен Гроув 19 тамызда иезуит Уильям Харкорттың бөлмелерінде Ньюмаркетте король Карл II-ні өлтіруді жоспарлаған, ал Уильям Бедло Гроувқа бұл жұмыс үшін 1500 фунт стерлинг, ал Пикерингке 30 000 дұға (масса) беру керектігін мойындады. Оутс пен Бедлоның антпен берген куәліктері, олардың жағымсыз беделге ие болғанына қарамастан, қазылар алқасына әсер етті, ал Бас судья Уильям Скроггс Ирландияға қарсы қорытынды жасады. Ирландияның күшті алибиіне қарамастан, ол кейіннен Корольді қатты ұялтты, және оның әпкелері айыптаушылардың нашар беделіне көптеген дәлелдер ұсынды, дегенмен ол кінәлі деп танылды. Ньюгейт түрмесіне қамаудан кейін, Ирландия 17 желтоқсанда өлім жазасына кесілді. Ирландия Ньюгейтте күнделік жазды, онда 3 тамыз бен 14 қыркүйек аралығында Лондоннан кеткен күндерінің барлығына есеп берді. Бұл есеп Вулвергемптоннан келген Джейн Харвелл ханым сияқты бірнеше сенімді куәгерлермен расталды, ол шешуші кезеңде оның үйінде болды, және судьяларға басқа ешқандай дәлелден гөрі қиындық тудырды. Король Ирландияның алибиін естіген соң, "деректердің (яғни Ирландияға қарсы дәлелдердің) шындығына қанағаттанбағанын, керісінше олардың жалған екеніне" айтты. Алайда, Сара Пэйн есімді қызметші қыз (оның туралы көп мәлімет жоқ) 20 тамызда Ирландияны Феттер-Лейнде көргенін айтты, және судьялар бұл фактінің Ирландияның алибиін жоққа шығаратынын шешті.
In 1677, Ireland was sent on the English Mission and appointed procurator of the province. On the night of 28 September 1678, he was arrested by constables led by Titus Oates, the inventor of the Plot and taken before the Privy Council. Among those who shared his fate was John Grove, a layman and the nominal occupier of that part of Wild House, London, occupied by the Jesuits and the Spanish Embassy; also Thomas Jenison and John Fenwick. Together with Thomas Pickering, Ireland and Grove were said to have planned on 19 August, in the rooms of the Jesuit William Harcourt, to assassinate King Charles II at Newmarket, and William Bedloe swore that Grove was to have £1500 for the job and Pickering 30,000 Masses. The sworn testimony of Oates and Bedloe impressed the jury, despite their unsavoury reputation, and Chief Justice William Scroggs summed up against Ireland. Despite Ireland's impressive alibi, which was later to gravely embarrass the Crown, and much evidence of his accusers' bad reputation, produced by his sisters, he was found guilty. After being confined in Newgate Prison, Ireland was sentenced to death on 17 December. Ireland wrote a journal in Newgate, which accounted for virtually every day of his absence from London between 3 August and 14 September. It has been said that this account, which was supported by several credible witnesses such as Mrs. Jane Harwell of Wolverhampton, in whose house he had stayed during the crucial period, gave the judges more trouble than any other single piece of evidence produced for the accused during the Plot Trials. The King having heard Ireland's alibi said that "he had no manner of satisfaction in the truth of the evidence (i. e. the evidence against Ireland), but rather of its falsehood". However, a servant girl called Sarah Paine (of whom very little is known) swore that she saw Ireland in Fetter Lane on 20 August, and the judges ruled that this in itself disproved Ireland's alibi.
Атқару
Екі кешірімнен кейін, король мен құпия кеңес Ирландияның айғақтарын ұзақ және мұқият зерттеген соң, Ирландия мен Гроув Тайбернде бірге дарға асылды. Гроув: "Біз кінәсізбіз, өмірімізді заңсыз жоғалтамыз, осыған себепкер болғандарды Құдай кешірсін деп тілейміз" деді. Бұрын жеке сөзінде олардың кінәсіз екенін айтқан король, ерекше мейірімділік актісі ретінде, оларды өлгенше асып тастауға бұйырды, осылайша оларды әдеттегі жазаның қорқынышты жағдайларынан – тіл-кеспе және төрт бөлікке бөлуден сақтап қалды.
After two reprieves, during which the King and Privy Council examined Ireland's alibi at great length, Ireland and Grove were executed together at Tyburn, Grove saying: "We are innocent, we lose our lives wrongfully, we pray God to forgive them that are the causes of it." The King, who had already stated privately that they were innocent, as a special act of clemency ordered that they be allowed to hang until they were dead, thus sparing them the usual horrors of drawing and quartering.
Салдары
Ирландияның алибиіне қарсы куәлік кейіннен Роберт Дженнисон (иезуит Томас Дженнисонның ағасы, оның куәлігі салдарынан түрмеде қайтыс болған) жариялады, ал 1679 жылғы Джон Смиттің «Католиктер қастандығының тағы бір ашылуы» атты баяндамасында Ирландияға қарсы тағы да айыптаулар қойылды. Король Ирландияның мызғымас алибиін қабылдамау туралы шешімінен ойсыраған болуы мүмкін, себебі олар бұл мәселені Тараптық Кеңесте екі рет талқылады, ал Оутс сотта оның маңызды қарсы куәсі – іздеуге келмейтін қызметші қыз Сара Пэйнды ұсынбағанда, бұл алиби нақты дәлел болып саналды.
A deposition against Ireland's alibi was subsequently published by Robert Jenison, (brother of the Jesuit Thomas Jenison, who died in prison as a result of his brother's testimony) and further charges were brought against Ireland in John Smith's Narrative containing a further Discovery of the Popish Plot of 1679. The Crown may well have had an uneasy conscience about the decision to reject Ireland's cast iron alibi, which had troubled them enough to have it debated twice before the Privy Council, and which was conclusive at Oates's trial, when he failed to produce his crucial countervailing witness, the elusive servant girl Sarah Paine.