Хосе Аркадио Лимон: Мексикалық биші және хореограф
José Limón
Хосе Аркадио Лимон – мексикалық биші және хореограф (1908-1972). Лимон техникасын жасады, өз би тобы мен қорымен әйгітелді. Би арқылы адамның күйзелісін жеткізді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мексикалық биші және хореограф (1908–1972)
Mexican dancer and choreographer (1908–1972)
Хосе Аркадио Лимон (12 қаңтар 1908 – 2 желтоқсан 1972) – Мексикадан шыққан биші және хореограф, ол қазіргі кезде «Лимон техникасы» деп аталатынды дамытты. 1940 жылдары ол «Жозе Лимон би компаниясын» (қазіргі «Лимон би компаниясы») құрды, ал 1968 жылы өзінің жұмысын жалғастыру үшін «Жозе Лимон қорын» құрды. Хореографиясында Лимон адам өмірінің күрделігін дене арқылы сезінгендей етіп көрсете білді. Оның билерінде ірі, сезімтал қимылдар – қолды созу, иілу, тарту, ұстау – эмоцияны жеткізу үшін қолданылады. Оның ұстазы Дорис Хамфри мен Чарльз Вейдманның дене салмағы мен динамикасының маңыздылығы туралы теорияларынан шабыттанған «Лимон техникасы» құлау мен тепе-теңдікті қалпына келтірудің ырғақтарын және бидегі ағынды сақтау үшін дұрыс тыныс алудың маңыздылығын атап көрсетеді. Ол сондай-ақ Дорис Хамфри мен Чарльз Вейдманның дамытқан би лексикасын пайдаланды, ол балетке қарағанда әлдеқайда қатаң емес және стильделмеген түрде би арқылы эмоцияны көрсетуге, сондай-ақ дененің ең табиғи және гравитациямен үйлесетін қозғалыстарын қолдануға бағытталған. Лимонның ең танымал туындысы – Шекспирдің «Отелло» пьесасына негізделген «Маврдың павианы» (1949), ол маңызды жүлдеге ие болды. Басқа туындылары Маккарти тыңдаулары («Сыбайлас») және Эрнан Кортестің аудармашысы болған Ла Малинштің өмірі сияқты алуан түрлі тақырыптарға арналған. Лимон әдетте билерін музыкамен қосады, Людвиг ван Бетховен мен Фредерик Шопеннен бастап Арнольд Шенберг пен Гейтор Вилла-Лобосқа дейінгі композиторларды таңдайды.
José Arcadio Limón (January 12, 1908 – December 2, 1972) was a dancer and choreographer from Mexico and who developed what is now known as 'Limón technique'. In the 1940s, he founded the José Limón Dance Company (now the Limón Dance Company), and in 1968 he created the José Limón Foundation to carry on his work. In his choreography, Limón spoke to the complexities of human life as experienced through the body. His dances feature large, visceral gestures — reaching, bending, pulling, grasping — to communicate emotion. Inspired in part by his teacher Doris Humphrey's and Charles Weidman's theories about the importance of body weight and dynamics, his own Limón technique emphasizes the rhythms of falling and recovering balance and the importance of good breathing to maintaining flow in a dance. He also utilized the dance vocabulary developed by both Doris Humphrey and Charles Weidman, which aimed at demonstrating emotion through dance in a way that was much less strict and stylized than ballet as well as used movements of the body that felt most natural and went along with gravity. Limón's most well known work is The Moor's Pavane (1949), based on Shakespeare's Othello, which won a major award. Other works were inspired by subjects as diverse as the McCarthy hearings (The Traitor) and the life of La Malinche, who served as interpreter for Hernán Cortés. Limón generally sets his dances to music, choosing composers ranging from Ludwig van Beethoven and Frederic Chopin to Arnold Schoenberg and Heitor Villa Lobos.
Білім
Хосе Аркадио Лимон 1908 жылдың 12 қаңтарында Мексиканың Кулиакан қаласында он екі баланың ағасы болып дүниеге келді. 1915 жылы оның отбасы Лос-Анджелес қаласына көшті, содан кейін сол жылы Летиция Идемен бірге "D минорындағы этюд" атты алғашқы биін қойды. Лимон Идемен және мектептегі достары Элеонора Кинг пен Эрнестин Стоделлді "Кішкентай топ" құруға шақырды. 1932 жылдан 1933 жылға дейін Лимон Бродвейде тағы екі рет өнер көрсетті, "Американа" музыкалық шоуында және Ирвинг Берлиннің "Мыңдаған қуаныш" атты спектаклінде, оны Чарльз Вайдман хореографиялады. Лимон Бродвейдің "Нью-Амстердам" театрында хореографиялық тәжірибесін де сынап көрді. Лимон келесі бірнеше жылда Хамфридің "Жаңа биі", "Театрлық қойылым", "Қызыл оттарыммен" және Вайдманның "Ізденісі" сияқты қойылымдарда тағы бірнеше рет өнер көрсетті. 1937 жылы Лимон Беннингтон стипендиясын жеңіп алды. 1939 жылы Миллс колледжінде өткен Беннингтон фестивалінде Лимонның алғашқы жеке жұмысы "Danzas Mexicanas" деп аталды. 1958 жылы АҚШ Мемлекеттік департаментінің қаржыландыруымен Польшада өткен "Император Джонс" турнесінен кейін, Лимоннан поляк шенеунігі "Император Джонсты" АҚШ-та қаралап орындауға рұқсат берілген бе деп сұрады. Ол бұл сұраққа жауап ретінде "Император Джонс ең алдымен өнер туындысы, және мен оның жақсы болады деп үміттендім, тіпті ол қалыпты саяси және әлеуметтік нормаларға қарсы болса да, ешкім оның қойылуына тыйым сала алмайды" деп жауап берді. Осы жағдайда АҚШ үкіметі Лимонның туындыларын және оның қаралап орындауын халықаралық сынға қарсы жауап ретінде пайдаланды, өнерді әлеуметтік-саяси шектеулерден тыс еркін сөз құралы ретінде қолданып, Лимон осыған толыққанды келісім білдірді. 1962 жылы компания Нью-Йорктегі Шекспир фестивалінің ашылуында Орталық саябақта өнер көрсетті. Келесі жылы АҚШ Мемлекеттік департаментінің демеушілігімен ол он екі апта бойы Қиыр Шығыс елдерін аралап, Пол Хиндемиттың музыкасына "Димон" биін қойды, ал ол премьераны өткізді. 1964 жылы ол Капецио сыйлығын алды және Линкольн орталығындағы Американдық би театрының көркемдік директоры болып тағайындалды. 1967 жылы Вашингтон соборында компаниямен өнер көрсеткеннен кейін Лимон Ұлттық өнер қорынан грант алды. Ол және оның компаниясы сондай-ақ президент Линдон Б. Джонсон және Марокко королі Хасан II үшін Ақ үйге шақырылды. Хосе Лимон өзінің би стиліне зор ықпал еткен Изадора Дункан, Харальд Кройцберг, Дорис Хамфри және Чарльз Вайдманды маңызды тұлғалар деп есептеді. Лимон 1945 жылғы Хамфридің "Тергеу" спектаклін көргеннен кейін, хореографиясын адамдарды көңіл көтеруге емес, адам өмірінің сұлулығы мен трагедиясын көрсетуге бағыттауды шешті. Оның техникасы Хамфридің дене салмағының динамикасы туралы идеяларымен қалыптасты, дене би кезінде көтеріліп, құлап, тоқтаусыз қозғалды. Ол студенттерді өз денелерін күрделі аспаптар ретінде қарастыруға шақырды, оркестрді мысалға келтіріп, және қозғалыстың айқындығы мен көркемдігіне, кернеусіздікке ұмтынуға кеңес берді.
José Arcadio Limón was born January 12, 1908, in Culiacán, Mexico, the eldest of twelve children. In 1915, his family moved to Los Angeles, California. and later that same year he choreographed his first dance, "Etude in D Minor", a duet with Letitia Ide. Limón recruited Ide and schoolmates Eleanor King and Ernestine Stodelle to form "The Little Group". From 1932 to 1933, Limón made two more Broadway appearances, in the musical revue Americana and in Irving Berlin's As Thousands Cheer, choreographed by Charles Weidman. Limón also tried his hand at choreography at Broadway's New Amsterdam Theatre. Limón made several more appearances throughout the next few years in shows such as Humphrey's New Dance, Theatre Piece, With my Red Fires, and Weidman's Quest. In 1937, Limón was chosen to be a Bennington Fellow. At the Bennington Festival at Mills College in 1939, Limón first own work was exhibited, titled Danzas Mexicanas. In 1958, following a US State Department funded tour of The Emperor Jones in Poland, Limón was asked by a Polish official if he had been permitted to perform The Emperor Jones in blackface in the United States. He responded to this query by writing that "Emperor Jones was first of all a work of art, and I hoped a good one, and that even if it were in defiance of prevalent political and social usages, no one would or could prohibit its performance." In this instance, the US government used Limón's work and its use of blackface as a response to international critics of its race relations by using art as a form of free speech free from sociopolitical constraints and one in which Limón was overtly complicit. In 1962, the company returned to Central Park as the opening performance to New York's Shakespeare Festival. The next year, under sponsorship of the U. S. State Department, he toured the Far East for twelve weeks, choreographing The Deamon to a score by Paul Hindemith, who conducted the première. In 1964, he went on to receive the Capezio Award and was appointed the artistic director of the American Dance Theatre at Lincoln Center. In 1967, after performing with the company at Washington Cathedral, Limón received a grant from the National Endowment for the Arts. He and his company were also invited to perform at the White House for President Lyndon B. Johnson and King Hassan II of Morocco. José Limón considered Isadora Duncan, Harald Kreutzberg, Doris Humphrey, and Charles Weidman as important influences on his style of dance. It was after seeing Humphrey perform in Inquest (1945) that Limón decided to focus his choreography on showing the beauty and tragedy of human life rather than on entertaining people. His technique was informed by Humphrey's ideas about the dynamics of body weight as the body rose, fell, and remained in suspension during a dance. He encouraged students to see their bodies as complex instruments — using the simile of an orchestra — and to strive for clarity and expressiveness of movement without tension.