Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс астрономы Уго фон Зеелигер (23 қыркүйек 1849 – 2 желтоқсан 1924), сонымен қатар Уго Ханс Риттер фон Зеелигер деп те белгілі, неміс астрономы және өз заманының ең маңызды астрономы деп есептелетін ғалым.
German astronomer
Hugo von Seeliger (23 September 1849 – 2 December 1924), also known as Hugo Hans Ritter von Seeliger, was a German astronomer, often considered the most important astronomer of his day.
Өмірбаян
Ол Биалада дүниеге келді, 1867 жылы Тешендегі орта мектебін бітірді және Гейдельберг пен Лейпциг университеттерінде оқыды. 1872 жылы Карл Кристиан Брунстың басшылығымен астрономия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1877 жылға дейін Бонн университетінің обсерваториясында Фридрих Вильгельм Аргеландердің ассистенты болып жұмыс істеді. 1874 жылы Венераның тұтылуын бақылау үшін неміс экспедициясын Окленд аралдарына жетекшілік етті. 1881 жылы Готта обсерваториясының директоры, ал 1882 жылы Мюнхен университетінің астрономия профессоры және обсерватория директоры болды, ол өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Оның шәкірттерінің арасында Ханс Кинле, Эрнст Андинг, Юлиус Баушингер, Пол тен Брюггенкате, Густав Герглоц, Рихард Шорр және әсіресе Карл Шварцшильд болды. Карл Шварцшильд 1898 жылы одан докторлық дәрежесін алып, өмірі бойындағы сөздерінде Зелигердің ықпалын мойындады. 1892 жылы Селигер Корольдік астрономиялық қоғамның құрметті мүшесі болып сайланды, ал 1897 жылдан 1921 жылға дейін Astronomische Gesellschaft президенті болды. Ол 1896 мен 1917 жылдар аралығында көптеген наградалар мен медальдарға ие болды, соның ішінде рыцарь (Риттер) атағын алды. Оның астрономияға қосқан үлесіне Меркурий планетасының перигелиясының аномальды қозғалысын түсіндіру (кейіннен жалпы салыстырмалылық теориясының негізгі тестілерінің бірі), жұлдыздың газ бұлтымен соқтығысуынан пайда болатын жаңа жұлдыздар (нова) туралы теориясы және Джеймс Клерк Максвеллдің Сатурн сақиналарының құрамына қатысты теорияларын олардың альбедосының өзгеруін зерттеу арқылы растауы кіреді. Сондай-ақ, ол Ньютонның гравитация заңындағы айқайшылық (парадокс) деп танылатын Селигер парадоксын ашты. Дегенмен, оның басты қызығушылығы Astronomische Gesellschaft жұлдыз каталогтарының Боннер Дюрмастерунг және Бонн бөлімдерінің жұлдыздық статистикасына, сондай-ақ олардың ғаламның құрылымы туралы жасаған қорытындыларына қатысты болды. Селигердің біздің галактикамыздың өлшемдері туралы пікірлері Якоб Каптейннің кейінгі зерттеулерімен үйлеседі. Селигер Альберт Эйнштейннің салыстырмалылық теориясына қарсы болды. Ол 2 желтоқсан 1924 жылы 75 жасында қайтыс болғанға дейін ғылыми жұмыстарын жалғастырды. Оның құрметіне 892 Селигерия астероиды және Селигер ай кратері аталды. Сатурн сақиналарының қарсы тұрған кезде жарқырауы Селигер эффектісі деп аталады, бұл оның осы саладағы пионерлік зерттеулерін мойындау үшін жасалды. 251 София кіші планетасы оның әйелі Софияның құрметіне аталды.
He was born in Biala, completed high school in Teschen in 1867, and studied at the Universities of Heidelberg and Leipzig. He earned a doctorate in astronomy in 1872 from the latter, studying under Carl Christian Bruhns. He was on the staff of the University of Bonn Observatory until 1877, as an assistant to Friedrich Wilhelm Argelander. In 1874, he directed the German expedition to the Auckland Islands to observe the transit of Venus. In 1881, he became the Director of the Gotha Observatory, and in 1882 became a professor of Astronomy and Director of the Observatory at the University of Munich, which post he held until his death. His students included Hans Kienle, Ernst Anding, Julius Bauschinger, Paul ten Bruggencate, Gustav Herglotz, Richard Schorr, and especially Karl Schwarzschild, who earned a doctorate under him in 1898, and acknowledged Seeliger's influence in speeches throughout his career. Seeliger was elected an Associate of the Royal Astronomical Society in 1892, and President of the Astronomische Gesellschaft from 1897 to 1921. He received numerous honours and medals, including knighthood (Ritter), between 1896 and 1917. His contributions to astronomy include an explanation of the anomalous motion of the perihelion of Mercury (later one of the main tests of general relativity), a theory of nova coming from the collision of a star with a cloud of gas, and his confirmation of James Clerk Maxwell's theories of the composition of the rings of Saturn by studying variations in their albedo. He is also the discoverer of an apparent paradox in Newton's gravitational law, known as Seeliger's Paradox. However his main interest was in the stellar statistics of the Bonner Durchmusterung and Bonn section of the Astronomische Gesellschaft star catalogues, and in the conclusions these led about the structure of the universe. Seeliger's views on the dimensions of our galaxy were consistent with Jacobus Kapteyn's later studies. Seeliger was an opponent of Albert Einstein's theory of relativity. He continued his work until his death, on 2 December 1924, aged 75. The asteroid 892 Seeligeria and the lunar crater Seeliger were named in his honour. The brightening of Saturn's rings at opposition is known as the Seeliger Effect, to acknowledge his pioneering research in this field. Minor planet 251 Sophia is named after his wife, Sophia.