Кіріспе

Шотланд журналисі және романист (1938 жылы туған) «Теңізші» Аллан Джонстон Масси (1938 жылғы 16 қазанда туған). Ол Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі. Соңғы 25 жылдан бері Шотландия шекарасында тұрып келеді, қазір Селькирк қаласында өмір сүреді.

Ерте өмір

Сингапурда дүниеге келген, әкесі Симе Дарби үшін каучук плантациясында жұмыс істеген Масси балалық шағын Абердинширде өткізді. Ол Пертширдегі Драмточти Касл дайындық мектебінде және Гленэльмонд колледжінде оқығаннан кейін Кембридждегі Тринити колледжінде тарих мамандығын меңгерді.

Журналист

Масси – журналист және көркем әдебиетті сынлайтын маман, ол The Scotsman, The Sunday Times (Шотландия) және Scottish Daily Mail газеттерінде тұрақты бағандар жазады. Ол ширек ғасыр бойы The Scotsman газетінің бас көркем әдебиет сыншысы болды және сонымен қатар осы газет үшін регби және крикет туралы үнемі жазады. Бұрын The Daily Telegraph, Glasgow Herald газеттерінде баған жазған, ал Sunday Standard газетінің өмірге келген қысқа кезеңінде теледидар сыншысы болды. Ол The Spectator журналына да үнемі материалдар жазады, онда Life and Letters, Literary Review, The Independent және The Catholic Herald бағандарында жарияланады. Сондай-ақ, ол New York Review of Books үшін де жазған. Шотландиядағы консервативтік саяси күштердің сол кездегі әлсіреуіне қарамастан, оның консервативті саяси көзқарасы айқын байқалады. Ол Шотландияның автономиясына қарсы күрескен белгілі, бірақ жалғыз жақтас болды және 1999 жылы құрылған Шотландия Парламенті қабылдаған көптеген заңдарды сынады. Бастапқыда Шотландияға кеңірек өкілеттік беруді қолдағанмен, Тэтчер жылдарындағы көзқарасы өзгерді және 1979 жылғы референдумды қолдағанына өкінді. Оның әдеби сын-ескертпелерінде авангард емес, дәстүрлі романға басымдық береді. Ол сэр Уолтер Скотты зор құрметпен еске алады (сонымен қатар Сэр Уолтер Скотт клубының бұрынғы президенті болған). Заманауи жазушылардың ішінде орыс жазушысы Андрей Макин мен шотландтық Уильям Макилванниді қолдайды. Ирвин Уэлш пен Джеймс Келманды сынға алғанымен, соңғысының кейбір туындыларын жоғары бағалап, Келманның әдеби туындыларда көбінесе назардан тыс қалған қоғамдық топтың өкілі екенін айтады.

Роман жазушысы

Ол 30-ға жуық кітаптың, оның ішінде 20-сы романның авторы. Ол қазіргі заманның қараңғы жақтарын емес, алыс өткен шақ пен орта тап туралы жазуымен белгілі. Оның ең табысты романдары, кем дегенде сату көрсеткіштері бойынша, Август, Тиберий, Марк Антоний, Цезарь, Калигула және Неронның мұрагерлері сияқты римдік саяси тұлғалардың қалпына келтірілген автобиографиялары немесе өмірбаяндары болды. Гор Видал оны "тарихи романдардың шебері" деп атады. Оның соңғы кітабы – "The Thistle and the Rose" ("Шоңқар мен қызғалдақ") – Шотландия мен Англия арасындағы жиі тікенді қарым-қатынас туралы эсселер жинағы, онда ол беделді унионисттік ұстанымды сақтайды. 1989 жылғы "A Question of Loyalties" ("Сенім мәселесі") романы Виши Франциясы туралы жазылғандықтан, Солтир қоғамының "Жыл кітабы" сыйлығын жеңіп алды – ол бұл сыйлыққа бірнеше рет үміткер болған. "Аталардың күнәлары" (1991) романы Николас Мослидің Букер сыйлығының төрешілер алқасынан кетуіне себеп болды, өйткені оның ешбір кітабы (Массидің кітабы ең бағалысы болған) тізімге ілікпеді (Мартин Амистің "Time's Arrow" романы Массидің романын алты кітаптың тізіміндегі соңғы орынға ығыстырып жіберді). Бұл екі роман және "Империяның көлеңкелері" идеал мен идеологияның қаупі, сондай-ақ адал өмірді саяси тұрақсыз заманда сақтап қалу күресі туралы тұрақты алаңдаушылықты білдіретін шартты трилогияны құрайды. 2009 жылы Масси өзі "жеке роман" деп атаған туындысын жариялады (яғни, оның басқа заманауи романдарынан айырмалы, үлкен саяси немесе "қоғамдық" дилеммаларды емес, жеке моральдық мәселелерді зерттейді). "Surviving" ("Аман қалғандар") атты бұл жаңашылдық туындысы Римде өтеді және ағылшын тілінде сөйлейтін алкоголиктер тобының және олардың достығының күшін көрсетеді. Бұл кітап 90-шы жылдардағы оқиғаны баяндайды, бірақ автордың 70-ші жылдардағы Италиядағы жеке тәжірибесін көрсетеді. 2010 жылғы "Бордодағы өлім" романында Масси Виши Франциясына оралады, бұл трилогияның бірінші кітабы. Оның басқа туындыларында Мюриэл Спарк пен Колетттің сын тұрғысынан зерттелген еңбектері, Эдинбург пен Глазгоның тарихы және Шотландия регбиінің суреті бар. Масси 2013 жылы әдебиетке қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды.

Пікірлер

McKie, Dave (1980), «The Last Peacock» кітабына шолу, Bold, Christine (ред.), Cencrastus №3, 1980 жылғы жаз, 42-43 беттер.