Кіріспе

Бензодиазепин дәрісі

Ниметазепам (Эримин және Лавол брендтерімен сатылады) – бензодиазепин туындысы болып табылатын, орташа әрекет ететін гипнотикалық препарат. Ол алғаш рет 1964 жылы Хоффманн Ла Рош компаниясының ғалымдары тобымен синтезделген. Ниметазепам күшті гипнотикалық, анксиолитикалық, седативтік және қаңқа бұлшықеттерін босаңсытатын қасиеттерге ие. Сонымен қатар, ол өте қуатты құрысуға қарсы препарат болып табылады. Ниметазепам 5 мг таблеткалар түрінде сатылады, олар Erimin деп аталады – бұл ірі жапондық Sumitomo корпорациясы өндіретін және сататын брендтік атау. Әлемде ниметазепамды Жапония ғана өндіреді. Жапониядан тыс аймақтарда Erimin Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияның көп бөлігінде қолжетімді және ұйқыға келу немесе ұйқыны сақтауда қиындықтарға тап болған пациенттерде ауыр ұйқысыздықты қысқа мерзімді емдеу үшін жиі тағайындалған. Sumitomo компаниясы 2015 жылдың қарашасынан бастап Erimin өндірісін тоқтатты. Қазіргі таңда, препаратты генериктік түрінде немесе Лавол ретінде алуға болады. Ниметазепам 1980-ші және 1990-шы жылдарда, әсіресе Жапонияда, Малайзияда, Брунейде, Филиппинде, Таиландта, Индонезияда, Гонконгта және Сингапурда кеңінен тағайындалған. 2005 жылдан бері препаратты теріс пайдалану мен оған тәуелділік кеңінен тарағандықтан, оны тағайындау көрсеткіштері күрт төмендеді. Ниметазепам негізінен балаларда құрысуға қарсы препарат ретінде қолданылады. Сонымен қатар, ол ұйқысыздықтың ең ауыр және салмақты жағдайларында стационарлық емдеу кезінде немесе қысқа мерзімді амбулаториялық емдеу барысында қолданылады. Осы мақсаттар үшін ниметазепамға қарағанда естазолам және нитразепам гипнотикалық бензодиазепиндері жиірек қолданылады. Ұйқысыздықты емдеудің бірінші қадамы ретінде тразодон және миртазапин сияқты антидепрессанттар немесе зопиклон және зольпидем сияқты Z-препараттары қолданылады. Ниметазепамды тағайындау көрсеткіштері төмендесе де, Брунейде, Сингапурда, Малайзияда және Филиппинде оны теріс пайдалану әлі де маңызды мәселе болып табылады. Ол көбінесе метамфетаминмен, МДМА (Экстазимен) және опиаттармен (әсіресе героинмен немесе морфинмен) бірге қолданылады. Малайзияда ниметазепамға қатысты қатаң заңдық шектеулер салдарынан препараттың қолжетімділігі шектеулі, бірақ қара нарықта ниметазепам ретінде сатылатын көптеген таблеткалар жалған болып шығады. Диазепам және нитразепам – аймақта ең көп тағайындалатын бензодиазепиндер, нәтижесінде олар жиі қара нарықта ниметазепам ретінде сатылады. Аймақта ниметазепамның (Erimin 5 деп сатылады) заңсыз өндірісі кеңінен таралған. Ниметазепамды теріс пайдалану 2010 жылдар бойына өсіп келеді. Заңсыз өндірілген Erimin 5 таблеткаларын тәркілеу Малайзиядағы метамфетамин тәркілеу көрсеткіштерімен паралель жүрді. 46 заңсыз Erimin 5 таблеткасының физикалық және химиялық қасиеттері зертханада тексерілді. Таблетканың химиялық сипаттамаларын белсенді ингредиент, қоспа, негізгі сұйытқыш және бояғыштар құрайды. Нәтижелерге сәйкес, ниметазепам тәркіленген таблеткалардың басым көпшілігіндегі ең көп таралған белсенді ингредиент болып табылды. Лактоза үлгілердің көпшілігінде негізгі сұйытқыш ретінде, одан кейін маннит және кальций фосфаты дибазиялық дигидраты анықталды. Таблеткалардың көпшілігінде жеке немесе тартразин және 4R пигменті сияқты басқа бояғыштармен бірге сары түстің әртүрлі терінділері (персик/апельсин түсі) байқалды. Үлгідегі жасыл таблеткаларда көк және тартразин бояулары анықталды. Диазепам, негізінен анксиолитикалық препарат, 46 таблетканың тек біреуінде ғана белсенді ингредиент ретінде табылды. Нитразепам, ниметазепамның негізгі құралы болып табылатын қуатты седативтік гипнотик, таблеткалардың үшеуінде кофеинмен бірге негізгі құрамдас бөлік ретінде анықталды. 2003 жылы Сингапурда 94 200 Erimin 5 таблеткасы тәркіленді. Орталық Наркологиялық Бюроның (CNB) зертханасы таблеткаларды тексерді, нәтижесінде олардың ниметазепам екені расталды.

Фармакокинетика

Ауызбен қабылдаған кезде Ниметазепамның биожетімділігі өте жақсы, дерлік 100% ішекте сіңіріледі. Ол ішке қабылданатын бензодиазепиндердің арасында ең жылдам сіңірілетін және тез әсер ететін препараттердің бірі болып табылады, ал гипноздық әсерлер ауызға алынғаннан кейін әдетте 15–30 минут ішінде сезіледі. Бастапқы препараттың қан деңгейінің төмендеуі екі фазалы: қысқа жартылай ыдырау мерзімі 0,5–0,7 сағат, ал соңғы жартылай ыдырау мерзімі 8-ден 26,5 сағатқа дейін (орташа 17,25 сағат). Ол нитразепамның (Могадон, Алодорм) N-метилденген аналогы, ол ішінара метаболизмге ұшырайды. Нитразепамның жартылай жойылу уақыты ұзақ болғандықтан, қайта-қайта қабылдаудың әсері жинақталуға бейім.

Рекреациялық пайдалану

Ниметазепамды дұрыс пайдаланбау және оған тәуелділік қаупі пациенттерде де, медициналық емес пайдаланушыларда да бар. Ниметазепамның жоғары байланысқандық қасиеті, жоғары қуаты, қысқа немесе орташа әсер ету мерзімі және әсерінің жылдам басталуы сияқты фармакологиялық қасиеттері Ниметазепамды теріс пайдалану мүмкіндігін арттырады. Ниметазепамның физикалық тәуелділікке және абстиненттік синдромға (күйіс синдромына) шақыруы да оның құнарлылығын арттырады. Ниметазепам Оңтүстік-Шығыс Азияда ойын-сауық үшін қолданылады, бір таблеткасы шамамен 7 АҚШ долларына сатылады және әсіресе амфетамин немесе опиоидтарға тәуелді адамдардың арасында кең таралған. Сонымен қатар, Ниметазепам антидепрессанттық және бұлшықеттерді босаңсытатын әсерге ие. Ниметазепам сондай-ақ, резус макакаларында (Macaca Mulatta) абстиненттік синдромды басу әсерін көрсетеді және нитразепаммен салыстырғанда дәрі іздеуге деген құштарлықты азайтады, бұл стимуляторларға тәуелді адамдарға абстиненттік синдромды жеңуге көмектесуі мүмкін.

Есірткілерді теріс пайдалану

Ниметазепамның (көбінесе "Бақытты 5" деп аталады, экстазиге қарағанда маскүнемдік тудырмайды деп сатылады) қолданылуға бейім екені белгілі. Ниметазепам Жапония және Малайзия сияқты кейбір Азия елдерінде әлі де маңызды қолданылатын препарат болып табылады, бірақ Малайзияда оған заңдық шектеулер қойылған. Оның сирек кездесуіне байланысты, қара нарықта сатылатын көптеген таблеткалар жалған болып шығады, олардың құрамында диазепам немесе нитразепам сияқты басқа бензодиазепиндер кездеседі.

Құқықтық мәртебе

АҚШ-та Ниметазепам FDA және DEA-ның IV тізіміне жатқызылады. Ниметазепам 1971 жылғы Психотроптық заттар жөніндегі халықаралық конвенция бойынша қазіргі уақытта IV тізіміндегі препарат болып табылады. Сингапурда Ниметазепам – дәрігердің тағайындауымен қолданылатын препарат, және оның қолданылуы Есірткілерге қатысты заңмен реттеледі. Ниметазепамды заңсыз иеленуі немесе қолдануы 10 жылға дейін бас бостандығынан айыруға, 20 000 Сингапур доллары көлемінде айыппұл салуға немесе екеуіне де жазалауға әкеледі. Ниметазепамды импорттау немесе экспорттау 20 жылға дейін бас бостандығынан айыру және/немесе дене жазасына кесіледі. Гонконгта Ниметазепам Гонконгтың Қауіпті есірткілер туралы 134-тараудың 1-тізімі бойынша реттеледі. Ниметазепамды заңды түрде тек денсаулық сақтау мамандары және университеттердің ғылыми зерттеу мақсатында ғана қолдануға болады. Препарат дәріханада рецепт бойынша беріледі. Рецептсіз препаратты ұсынған кез келген адамға 10 000 (HKD) айыппұл салынады. Препаратты сату немесе өндіру үшін 5 000 000 (HKD) айыппұл және өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасы көзделеді. Денсаулық сақтау департаментінен лицензиясыз препаратты иелену, 1 000 000 (HKD) айыппұлмен және/немесе 7 жылға бас бостандығынан айырумен қудаланады. Тайвань және Индонезияда да Ниметазепам бақыланатын рецепт бойынша берілетін препарат ретінде реттеледі. Виктория штатында (Австралия) Ниметазепам "Есірткілер, улар және бақыланатын заттар туралы 1981 жылғы заңның" 11-тізімі бойынша реттеледі. Ол осы бөлімнің басқа жерлерінде қамтылмаған "7 NITRO 1,4 BENZODIAZEPINES" санатына жатады деп есептеледі.

Уыттылық

Сыңарларда жүргізілген зерттеуде ниметазепамның ұрыққа тигізетін зияны, басқа бензодиазепиндермен салыстырғанда нитразепамдікіндей, 100 мг/кг дозасында жоғары болды. Дегенмен, диазепамның ұрыққа тигізетін әсері салыстырмалы түрде нашар болды. Нитразепамның ұрықтарға қатысты осындай зиянды әсері егешқұйрықтарда байқалған жоқ, бұл сыңардың ерекше метаболизмімен байланысты болуы мүмкін. Сыңарларда жүргізілген зерттеуде ниметазепам бауыр мен бүйрекүсті бездерінің сәл үлғаюын көрсетті, ал екі препараттың да жоғары дозаларын 4-ші және 12-ші апталарда қолданғанда ұрық және жұмыртқа бездерінің атрофиясы анықталды. Алайда, гистопатологиялық тексеруде бауыр, бүйрекүсті бездері және жұмыртқа бездерінде өзгерістер байқалмады. Ұрық жасушасы эпителийінде дегенеративтік өзгерістер байқалды, бірақ препараттарды қолдануды тоқтату арқылы 12 аптадан кейін бұл атрофиялық өзгерістер қалыпқа келді.