Табиғат саясаты: Ғылымды демократияға қалай енгізу керек
Politics of Nature
Бруно Латурдың «Табиғат саясаты» кітабы демократия мен ғылымды байланыстырады. Табиғат ұғымының саяси дискурстағы рөліне сын, экологиялық саясат талқылауы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бруно Латурдың 1999 жылғы кітабы.
1999 book by Bruno Latour
"Табиғат саясаты: ғылымды демократияға қалай енгізуге болады" (2004, ) – француз теоретігі және ғылым философы Бруно Латурдың кітабы. Кітап – Кэтрин Портердің француз тіліндегі "Politiques de la nature" кітабының ағылшын тіліне аудармасы. Оны Гарвард университетінің баспасы жариялаған.
Politics of Nature: How to Bring the Sciences Into Democracy (2004, ) is a book by the French theorist and philosopher of science Bruno Latour. The book is an English translation by Catherine Porter of the French book, Politiques de la nature. It is published by Harvard University Press.
Шолу
Кітапта Латур саяси экологияны (ғылым саласы емес, экологиялық саяси қозғалыстар, мысалы, жасылдар) жаңа және жақсы түсінуді қолдайды, ол "саяси экологияның табиғатпен ешқандай қатысы жоқ" деген пікіріне негізделген. Латур, шын мәнінде, табиғат идеясының әділетсіз екенін айтады, себебі ол саяси пікірсайыстарға қатысушыларға талқылауларды "қысқа тұйықтауға" мүмкіндік береді. Латур Платонның "үңгір" метафорасын қолданып, қазіргі таңда табиғат пен ғылымның фактілерді құндылықтардан бөлудегі рөлін түсіндіреді, бұл саясат пен ғалым емес адамдардың қызметі. Бұрынғы еңбектеріндегі аргументтерге сүйене отырып, Латур фактілер мен құндылықтар арасындағы бұл айырмашылықтың көбінесе пайдасыз және көп жағдайда қауіпті екенін көрсетеді. Оның сөзіне сәйкес, бұл табиғаттың әлеуметтік тұрғыдан құрылған мәртебесін назарға алмайтын және "жеке пікірдің заңды процесін" қамтамасыз етпейтін жүйеге алып келеді. Оның орнына, ол фактілер мен құндылықтардың анықтамаларына қазіргі таңдағы табиғат пен ғылымға қатысты көзқарастардың ықпалынсыз демократиялық түрде жиналатын "жаңа Конституцияны" қажет етеді. Латур осы жиналыстың немесе, оның айтуынша, ұжымның қалай бірігіп құрылатынының баламалы ережелер жиынтығын сипаттайды. Сондай-ақ, болашақта кімдердің қатысатыны және кімдердің шығатыны туралы да айтады. Осы ұжымды сипаттағанда Латур өкілдің рөліне назар салады, ол күмәнді болуға тиіс, бірақ әйтпесе үнсіз қалған нәрселер үшін сөйлеп, ұжымға "адамдар мен адам емес нәрселердің" екеуінің де қатысуын қамтамасыз етуі керек. Бұл оның негізгі әлеуметтанулық еңбектерінде кездесетін Актерлік желі теориясының (АЖТ) маңызды аспектісі болып табылады. Кітаптың соңында қысқаша қорытынды және терминдер сөздігі берілген.
In the book, Latour argues for a new and better take on political ecology (not the discipline but the ecological political movements, e. g. greens) that embraces his feeling that, "political ecology has nothing to do with nature". In fact, Latour argues that the idea of nature is unfair because it unfairly allows those engaged in political discourse to "short circuit" discussions. Latour uses Plato's metaphor of "the cave" to describe the current role of nature and science in separating facts from values which is the role of politics and non scientists. Building on the arguments levelled in his previous works, Latour argues that this distinction between facts and values is rarely useful and in many situations dangerous. He claims that it leads to a system that ignores nature's socially constructed status and creates a political order without "due process of individual will". Instead, he calls for a "new Constitution" where different individuals can assemble democratically without the definitions of facts and values influenced by current attitudes towards nature and scientific knowledge. Latour describes an alternate set of rules by which this assembly, or collective as he calls it, might come together and be constituted. He also describes the way that entities will be allowed in or out in the future. In describing this collective, Latour draws attention to the role of the spokesperson, who must be doubted but who must speak for otherwise mute things in order to ensure that the collective involves both "humans and non humans". This is also an important aspect of Actor network theory (ANT) that can be found in his main sociological works. The book includes a short summary at the end and a glossary of terms.
Кітапқа пікірлер
Сал Рестиво бұл кітаптың Бруно Латурдың зор үлес қосқан "Ғылымтану" саласынан алынған ойларды көшіріп бағанын айтады. Дегенмен, Сал Рестиво Латурдың әлеуметтік құрылымшылдықты дұрыс түсінген-түсінбегені және социологтардың нақты немен айналысатыны туралы күмәнданады.
Sal Restivo emphasises that the book is reproducing the insights from Science Studies, which Bruno Latour himself has greatly contributed to. However, Sal Restivo questions whether Latour understood social constructivism and what sociologists actually do.