Билльярд терминдерінің сөздігі

Кіріспе

Cue sports terminology

Келесі сөздік – үш басты түйір шарап спортының саласында қолданылатын дәстүрлі ағылшын тіліндегі терминдерді қамтиды: каром бильярды – қалтасы жоқ бильярд үстелінде ойналатын түрлі ойындарды білдіреді; пул – алты қалтасы бар үстелде ойналатын көптеген ойындарды білдіреді; және снукер – үлкен қалталы үстелде ойналады және пулдан өзгеше, дербес спорттық мәдениетіне ие. Сонымен қатар, бірнеше саланы қамтитын, мысалы, ағылшын бильярды сияқты ойындар да бар.

Анықтамалар мен тіл

Термин кейде барлық бильярд түрлеріне, олардың белгілі бір класына немесе ағылшын бильярды сияқты нақты түрлеріне қатысты қолданылады; егер басқаша көрсетілмесе, бұл мақалада термин ең жалпы мағынасында қолданылады. «Британдық» және «Ұлыбритания» деген атаулар осы сөздіктегі жазбаларға қатысты қолданылғанда, АҚШ (көбінесе, Канада) терминологиясына қарағанда, Ұлыбританияда пайда болған және жақында Ұлыбритания империясының құрамында болған және/немесе Ұлттар Достастығына мүше елдерде қолданылатын терминдерді білдіреді. Мұнда қолданылған «Америкалық» немесе «АҚШ» терминдері әдетте Солтүстік Америкада қолданылуын көрсетеді. Дегенмен, халықаралық жарыстағы бильярдта (снукерден өзге) АҚШ-та туған терминология басымдық танытқандықтан, ағылшын тілі кеміндегісінде азшылық тіл ретінде қолданылатын басқа елдерде де АҚШ терминдері жиі кездеседі, ал кармон бильярдында американдық (және француз тілінен алынған) терминдер басым. Сол сияқты, ойыншылардың ұлтына қарамастан, снукер, ағылшын бильярды және блэкбол әлемінде британдық терминдер басым. Осы сөздікте «блэкбол» термині Ұлыбританияда ойналатын блэкбол және сегіз допты бильярдты білдіру үшін қолданылады, ыңғайлылық үшін. Блэкбол таңдалды, себебі ол шатастырмайды («сегіз допты бассейн» халықаралық стандартталған «сегіз доппен» оңай шатастырылуы мүмкін), ал блэкболды Халықаралық Олимпиада комитеті мойындаған басқарушы орган – Дүниежүзілік бильярд қауымдастығы (WPA) жаһандық стандарт ретінде бекітті; ал оның алдындағысы, сегіз допты бильярд, Солтүстік Америкадағы халықтық ойын сияқты, және оның ережелері кодификацияланған болса, олар әртүрлі ереже жиынтығымен жарысатын органдармен жасалған. (Осы себепті, сөздіктегі сегіз доп, тоғыз доп және он доп туралы ақпарат негізінен тұрақты WPA ережелеріне сүйенеді, себебі осы ойындар үшін әртүрлі ережелермен көптеген жарысқа қатысатын әуесқой лигалар мен тіпті кәсіби турлар бар.) Шет тілдеріндегі терминдер әдетте осы тізімге кірмейді, егер олар ағылшын тіліндегі бильярд терминологиясының ажырамас бөлігіне айналмаса (мысалы, ) немесе ағылшын тілдес әлемде кеңінен танылмаған ойынды мағыналы түрде талқылау үшін маңызды болмаса.

The term is sometimes used to refer to all of the cue sports, to a specific class of them, or to specific ones such as English billiards; this article uses the term in its most generic sense unless otherwise noted. The labels "British" and "UK" as applied to entries in this glossary refer to terms originating in the UK and also used in countries that were fairly recently part of the British Empire and/or are part of the Commonwealth of Nations, as opposed to US (and, often, Canadian) terminology. The terms "American" or "US" as applied here refer generally to North American usage. However, due to the predominance of US originating terminology in most internationally competitive pool (as opposed to snooker), US terms are also common in the pool context in other countries in which English is at least a minority language, and US (and borrowed French) terms predominate in carom billiards. Similarly, British terms predominate in the world of snooker, English billiards, and blackball, regardless of the players' nationalities. The term "blackball" is used in this glossary to refer to both blackball and eight ball pool as played in the UK, as a shorthand. Blackball was chosen because it is less ambiguous ("eight ball pool" is too easily confused with the international standardized "eight ball"), and blackball is globally standardized by an International Olympic Committee recognized governing body, the World Pool Billiard Association (WPA); meanwhile, its ancestor, eight ball pool, is largely a folk game, like North American , and to the extent that its rules have been codified, they have been done so by competing authorities with different rulesets. (For the same reason, the glossary's information on eight ball, nine ball, and ten ball draws principally on the stable WPA rules, because there are many competing amateur leagues and even professional tours with divergent rules for these games.) Foreign language terms are generally not within the scope of this list, unless they have become an integral part of billiards terminology in English (e. g. ), or they are crucial to meaningful discussion of a game not widely known in the English speaking world.

Z

Сонымен қатар, "аймақта". ("Ол аймақта" деген сөз тіркесі) ұзақ уақыт бойы белсенді күйде болуды сипаттайды. Көбінесе әдемі әсер үшін үлкен әріппен жазылады.