Кіріспе

Нью-Мексикодағы тарихи шіркеу, АҚШ

El Santuario de Chimayó – АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы Чимайо қаласындағы Рим-католик шіркеуі. (Сантуарио сөзі испан тілінде "қасиетті орын" немесе "ғибадатхана" деген мағынаны білдіреді.) Бұл қасиетті орын, Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде, құрылу тарихымен және қазіргі паломниктік орталық ретінде әйгілі. Жыл сайын шамамен 300 000 адам келіп, оны "әлдеқашан АҚШ-тағы ең маңызды католик паломниктік орталығы" деп атаған.

Сипаттама

Сантуарио Чимайо қаласындағы Хуан Медина даңғылында орналасқан. Оған қабырғамен қоршалған аула арқылы кіруге болады. Салынған материалы – қыш, екі жағында зыңғырауық мұнаралары бар. Мұнаралардың жоны мен металл шатыры 1917 жылдан кейін, шамамен 1920 жылдары қосылған. "Әдемі" есіктерді 19 ғасырдың ағаш шебері Педро Домингес жасаған. Ерекшелігі – кіреберісте бірімен бірі қатар орналасқан екі бөлме, бұл бөлмелер бір кезде қойма ретінде пайдаланылған вестибюль немесе нартекс. Негізгі залдың ішінде 2 метрлік Эскипулалық Мәсіхті бейнелейтін айқыш орналасқан. Басқа да көрнекті халықтық өнер туындыларына бес рередос кіреді (кішкентай құдық), оның ішінде дөңгелек шұңқыр бар, ол "қасиетті топырақ" (tierra bendita) көзі болып саналады, оның емдік қасиеттері бар деп есептеледі. Іргелес жатқан дұға залында көптеген эквотылар, сондай-ақ фотосуреттер, тастап кетілген тырнаулар және өзін емдегендердің куәліктері қойылған.

Тарих

XIX ғасырдың басында сол кезде Эль Потреро де Чимайо деп аталған жерде 19 отбасы өмір сүрді (потреро – жайылымды білдіреді). Жаңа құрылған Испан отарлық өнер қоғамының мүшелері бұл жерді сатып алып, Санта-Фе архиепископтығына сыйлады.

Қазіргі кездегі сақталу

Жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен 300 000-ға жуық адам Қасиетті аптада, әсіресе Қасиетті бейсенбі мен Ұлы жұма күндері, Сантуарио де Чимайоға қажылық сапармен келеді. Олардың кейбіреуі ізденіспен, ал кейбіреуі берген уәдесін орындау үшін барады. Саяхаттау дәстүрлі; кейбір қажылар Альбукерки қаласынан, шамамен 150 шақырым қашықтықтан жолға шығады. Шіркеуге келген көптеген зияратшылар "қасиетті топырақтан" аздап алып, өзі немесе сапарға бара алмай қалған жақын адамының керемет түрде емделуіне үміттенеді. Бұрын, кемінде, олар көбінесе осы топырақты жейтін. Бір күні ол төбеден жарқын сәуле шығып тұрғанын көріп, қолдарымен айқыш ағашты қазып шығарды. Ол оны Әк. Альваресқа тапсырды, ол оны Санта-Крус шіркеуіне апарды, бірақ айқыш ағаш Әбейта тапқан жерге қайта оралды. Осы оқиға үшінші рет қайталанғаннан кейін Альварес пен Абейта сол жерде айқыш ағашты орналастыру үшін шағын шіркеу салуға шешім қабылдады.

Скептикалық қабылдау

2013 жылы күмәнді тергеуші Джо Никель «Химайодағы киелі топыраққа қатысты айтылған мәлімдемелер негізсіз. Орынның керемет екендігі туралы қабылданып, құрастырылған аңыздарға қарамастан, топырақ шын мәнінде басқа жерден көлікпен әкелінген, жай ғана баталанған қарапайым түр» деп жазды. Зерттеуші Бенджамин Рэдфорд 2014 жылы жарық көрген «Жұмбақты Нью-Мексико» кітабында керемет жазылу туралы айтылған мәлімдемелерді растайтын аз ғана дәлел тапқанын хабарлады.