Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық-американдық сәулетші, декоратор, орган жасаушы (1838–1925)
British American architect, decorator, organ builder (1838–1925)
Джордж Эшдаун Одсли (6 қыркүйек 1838 – 21 маусым 1925) – көптеген көркем салаларда табысқа жеткен, бірақ қазіргі күні Филадельфиядағы Ванмейкер органының жобасын жасауымен танымал сәулетші, суретші, иллюстратор, жазушы, декоратор және құбырлы органның конструкторы.
George Ashdown Audsley (September 6, 1838 – June 21, 1925) was an accomplished architect, artist, illustrator, writer, decorator and pipe organ designer who excelled in many artistic fields but is perhaps best known today for having designed the Wanamaker Organ in Philadelphia.
Өмір
1838 жылдың 6 қыркүйегінде Шотландияның Эльгин қаласында туған Одсли, сол жерде А. & W. Рид, сәулетшілердің шәкірті болды. 1856 жылы ол үлкен ағасы Уильям Джеймс Одслиге еріп, Англияның Ливерпуль қаласына көшіп, архитектор Джон Вейтменнің жұмысына қабылданды. 1860 жылға қарай «Одсли & Co.» архитектуралық фирмасы мен монтаждаушылар және пасье partout шеберханасы құрылды. Кейін фирманың аты «W. & G. Audsley» деп өзгертіліп, Ливерпуль аймағында Готикалық жаңғыру стилінде он шіркеу аяқталды. Ливерпуль мен Лондондағы синагогалар салуда эклектикалық стиль қолданылды. Фирманың діни емес ғимараттары, мысалы, АҚШ-тың Милуоки қаласындағы Лейтон өнер галереясы, грек, египеттік және индуисттік мотивтерді қамтитын Александр Томсонның (1817-1875) стиліне ұқсас болды. Одсли мен оның ағасы әшекейлер мен жапон өнеріне арналған көркем суреттері бар кітаптарды, сондай-ақ классикалық әдебиеттің жекелеп безендірілген нұсқаларын жазды. 1875 жылы Одсли өзінің досы, бай ливерпульдік жүн саудагері және жапон өнерінің коллекционері Джеймс Лорд Боуеспен бірлесіп «Жапонияның керамика өнері» атты еңбекті жариялады. Бұл ағылшыз тілінде жапон өнеріне арналған алғашқы және маңызды кітаптардың бірі болды және Одслидің көптеген туындылары сияқты, бүгінгі күнге дейін танымал классикалық басылым ретінде қолданыста. 1884 жылға қарай ағайындылар жолдары айырылып, Уильям Америка Құрама Штаттарына эмиграцияласа, Джордж Лондонның шеткі ауданында өзі салған үйге көшіп келді. Үйде музыкалық зал мен оның өзі жобалаған және Сен-Саэнс сияқтылар бағалаған орган болды. Лондонға көшу Одслидің Нью-Уэст-Энд синагогасымен (Виктория дәуірінің сәулет және интерьер шедеврi) жетістігімен байланысты болған сияқты, бірақ Лондондағы архитектуралық тапсырыстар одан әрі іске аспады. Ол орган жасаушы және көркем кітаптар авторы ретінде қаржылық тұрақтылыққа жете алмаған көрінеді. 1890 жылдардың шамасында ол Америка Құрама Штаттарына эмиграциялап, Нью-Йорк аймағында қоныстанды. «W. & G. Audsley» фирмасы қайта құрылып, Боулинг Грин кеңсесін (1896 жылы аяқталды) жобалауға шақырылды, ол сол кезде Нью-Йорктегі ең ірі кеңсе ғимараты болды. Фирма жобалаған басқа да нысандарға екі католик мектебі, Бруклиндегі (Нью-Йорк) капелла, Норвок қаласындағы кітапхана және Филадельфиядағы (Пенсильвания) шіркеу кірді.
Born September 6, 1838, in Elgin, Scotland, Audsley apprenticed with A. & W. Reid, architects there. In 1856, he followed his older brother, William James Audsley to Liverpool, England, and was employed by architect John Weightman. By 1860, Audsley & Co., architects and makers of mounts and passe partout, was established. The firm was eventually named W. & G. Audsley and completed ten churches in the Gothic Revival Style in the Liverpool area. An eclectic style was used for synagogues built in Liverpool and London. The firm's secular buildings, such as the Layton Art Gallery in Milwaukee, WI, USA, closely followed the style of Alexander Thomson (1817 1875), featuring Greek, Egyptian and Hindu motifs. Audsley and his brother authored lavishly illustrated books on ornament and Japanese art, as well as personally illuminated versions of great literature. In 1875 Audsley collaborated with his friend James Lord Bowes, a wealthy Liverpool Wool Merchant and collector of Japanese art, to produce The Keramic Art of Japan. This was one of the first and most important books on Japanese art to be produced in the English language and, like many of Audsley's works, it continues to be a popular classic publication still in print. By 1884, the brothers apparently separated, with William emigrating to the United States and George relocating to a London suburb where he had built a house complete with a music room and a pipe organ he designed himself that was admired by Saint Saëns and others. The move to London seems to have been occasioned by Audsley's success with the New West End Synagogue there (a masterpiece of Victorian architecture and furnishing), but further architectural commissions in the London area failed to materialize. While there, he appears to have been financially unsuccessful in establishing himself as a pipe organ designer and author of artistic books. He emigrated to the United States, settling in the New York City area in around 1890. The firm of W. & G. Audsley was revived and was commissioned to design the Bowling Green Offices (completed 1896), the largest office building erected in New York City to that time. Two Catholic schools, a chapel in Brooklyn, NY, a library in Norwalk, CT, and a church in Philadelphia, PA, were also designed by the firm.
Құбырлы мүшелер
Одслидің түтік органдарға деген қызығушылығы көбінесе Ливерпульдегі Сент-Джордж залында У.Т. Бесттің ойнауын естіген ерте тәжірибелерінен туды. Одсли орган туралы көптеген журналдық мақалалар жазды, ал 1880-ші жылдардың өзінде симфониялық оркестрді еліктеп, әрқайсысы жеке экспрессиямен басқарылатын көптеген бөлімдері бар алып аспаптарды көздеді. Лос-Анджелес өнер орган компаниясы (Мюррей М. Харрис орган компаниясының мұрагерлері) Одслиге 1904 жылғы Сент-Луис көрмесі үшін салған әлемдегі ең үлкен органды жобалауды тапсырды және оны жалақылы қызметкерлер қатарына қосты. Бұл аспап оның «Орган жасау өнері» кітабы жарық көрген кезде дайын болды. Бұл үлкен түтік орган Филадельфиядағы Джон Уанамейкер дүкеніне сатылып, бүгінде Уанамейкер органы деп белгілі. 1905 жылы Одсли өзін АҚШ-тағы ең көрнекті орган дизайнері ретінде көрсету мақсатымен монументалды екі томдық «Орган жасау өнері» еңбегін жариялады. Зәулім жұмысқа Одсли салған көптеген тамаша суреттер енгізілген, және ол әлі де кеңес беру үшін пайдаланылады, бірақ орган сәні музыканың құмарлықпен билік ететін, үздіксіз өзгеретін әлемінде көптеген бағыттарда дамыды. Ол консольді стандарттауды және адам аяқтарының табиғи қозғалысына бейімделу үшін иісті педальды пернетақталарды қолдаушылардың бірі болды. Өкінішке орай, «орган архитекторы» мамандығын дамыту жоспары ұзаққа соқпады. Оған аз ғана орган немесе ғимараттар жасауға тапсырыс түсті, және азау орган стандарттарына сай жасалғандары да аз болды. Кейінгі жылдары ол бірнеше еңбек жазды, олардың бірі өлімінен кейін жарық көрді, бұл 1905 жылғы орган жасау кітабының қысқартылған нұсқалары болды, сондай-ақ сол кездегі дау-дамайлар мен электропневматикалық жүйелерді қолданудағы және оған көмекші құралдарды енгізудегі жылдам жетістіктер туралы түсініктемелермен жаңартылды. Ұлттық органшылар қауымдастығы (қазір құрылмайды) оның құрметіне Одсли медалін тағайындады.
Audsley's interest in the pipe organ was largely sparked by early experiences hearing W. T. Best at St. George's Hall, Liverpool. Audsley wrote numerous magazine articles on the organ, and as early as the 1880s was envisioning huge instruments with numerous divisions each under separate expression, in imitation of the symphony orchestra. The Los Angeles Art Organ Co. (successors to the Murray M. Harris Organ Company) had Audsley design the world's largest organ they were building for the St. Louis Exposition of 1904, and included him on the paid staff. This instrument was produced just as his book on The Art of Organ Building was being published. This great pipe organ eventually was purchased for the John Wanamaker Store in Philadelphia, PA, where it is today known as the Wanamaker Organ. In 1905, Audsley published the monumental two volume The Art of Organ Building as an attempt to position himself as the pre eminent organ designer in the US. The lavish work includes numerous superb drawings done by Audsley and is still consulted today although organ fashions have evolved in many directions in the ever fluid, passion driven world of music. He was an early advocate of console standardization and radiating concave pedal keyboards to accommodate the natural movement of human legs. Unfortunately, his plan to develop the profession of "organ architect" as a consultant to work in consultation with major builders in achieving a high art product was short lived. Few commissions for pipe organs or buildings came his way, and few organs were built to high art standards. In subsequent years, he wrote several works, one of which was published posthumously, that were essentially shortened forms of his 1905 organ building book, updated to comment on controversies of the day and the rapid advances in applying electro pneumatic actions and playing aids to the craft. The National Association of Organists (now defunct) bestowed an Audsley medal in his honor.
Жеке тұлға және өнерлі мінез
Ол табиғатынан догматик еді және көбінесе өз идеалдарынан бас тартқысы келмейтін. Архитектурада ол Джон Раскиннің ұстанымдарын ұстанды және тас күмбездерді еліктейтін "нашар бір дюймдік гипстің" және мәрмәрге ұқсатып жасалған темір бағаналар сияқты "жалған архитектураны" қабылдамады. Одсли ғимараттар мен құбырлы органдарда сапалы материалдарды қатаң талап етті. Ол құбырлы органның дыбысын музыкалық дыбыстан ажырата білді, музыкалық емес, жай ғана "музыкалық шуды" мойындады. Ол симфониялық орган музыкасының алға басушысы болды, бірақ сонымен қатар нақты қоспалары бар толыққанды негізгі хорлардың да маңызды екенін сендірді. Ол өзінің ең қатал сыншысы болды және оның жұмыстарының әрбір егжей-тегжейіне назар аударуы айқын көрінеді. Ол 19 ғасырдың ортасындағы архитектуралық формаларға адал болды және Beaux-Arts және одан кейінгі бағыттарды қабылдамады, бұл оған көп жеке шығынға түсуі мүмкін. Одслидің орган дизайнының жалпы теориясы эксцентриктік немесе сол кезеңге тән деп есептелді және ешбір өндіруші толығымен қабылдаған жоқ, олардың көпшілігі өз жұмыстарын және ерекше өнертабыстарын өнеркәсіп стандарты ретінде көрсетуге ұмтылды. Дегенмен, оның жазбаларының көп бөлігі әсер етпеді деу қате болар еді. Бірнеше бөлімдерді экспрессиямен басқару туралы оның кеңесі болжамды болды және оның орган тоқтатулары, олардың сипаттамалары, материалдары және құрылыстың әртүрлі формаларының салыстырмалы артықшылықтары туралы кітаптарында көптеген құнды мәліметтер бар. Өзінің эксцентриктігінің мысалы ретінде Одсли дыбыстың ортадағы толқын емес, бөлшектік құбылыс екенін айтып, оған қарсы барлық ғылымды жобады. Одсли дұрыс болғанда өте дұрыс, ал қате болғанда өте қате екені айтылды. Бірақ оның барлық жетістіктерінде орындалудың шеберлігі, терең ойлау, терең шеберлік және жоғары өнер бар. Өнер ешқашан тоқтап тұрмайды, ал оның барлық жетістіктері шыдамды зерттеуге лайық.
Audsley was dogmatic by nature and generally unwilling to compromise his ideals. In architecture he followed the teachings of John Ruskin and rejected "sham architecture" such as "miserable inch thick plaster" imitating stone vaulting and iron columns finished to look like marble. Audsley strongly insisted on quality materials both in buildings and pipe organs. He made an important distinction in pipe organ tone from what is musical and what is mere "musical noise." He was in the vanguard of the symphonic organ music but also believed in fully developed principal choruses with real mixtures. He was very much his own severest critic and attention to detail is evident in every aspect of his works. He was dedicated to mid 19th century forms of architecture and rejected the Beaux Arts and subsequent movements, at perhaps much personal cost. Audsley's overarching theory of organ design has been considered either eccentric or particular to its period, and was never adopted fully by any builder, most of whom wanted to position their own work and particular inventions as the industry standard. It would be wrong, however, to say that many aspects of his writing were not influential. His urging of multiple divisions under expression proved particularly prophetic, and there is much of value in his books on his discussions of organ stops, their natures, their materials, and the relative merits of the various forms of construction possible. As an example of his eccentricity, Audsley insisted that sound was not a wave in a medium, but some kind of particle phenomenon, rejecting all the science to the contrary. It has been said that Audsley was very right when he was right, but very wrong when he was wrong. In all his achievements, however, there is excellence in execution, deep thought, profound craftsmanship and high artistry. Art is never static, and all his achievements reward patient study.
Өлім
Ол соңғы жылдарын аз табыспен, Нью-Джерси штатының Блумфилд қаласында ұлымен бірге өткізді. 1925 жылдың 21 маусымында аяқталмаған "Тон ғибадатханасы" кітабын аяқтаумен айналысып жүріп, сол жерде қайтыс болды және оның мәйіті Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласындағы Хоуп зиратында жерленді.
Audsley's last years were spent with little income living with his son in Bloomfield, New Jersey. He died there working on his unfinished book, The Temple of Tone, on June 21, 1925, and was buried at Mt. Hope Cemetery in Yonkers, New York.
Аудсли ұрпақтары
Одслидің көптеген ұрпақтары өнер саласында мансап құрды. Ұлы Бертольд модельдер жасаған, оның туындылары Ньюарк мұражайында сақтаулы. Ұлы Морис дағдылы фотограф болды.
Many of Audsley's descendants pursued artistic careers. Son Berthold was a model maker whose works are preserved in a Newark Museum. Son Maurice was a skilled photographer.