Канада саяхатшысы және Калгари экс-мэрі Гарри Хейс туралы

Кіріспе

Гарри Уильям Хейс (25 желтоқсан 1909 – 4 мамыр 1982) – канадтық саясаткер, Калгари қаласының 27-ші мэрі, Лестер Б. Пирсон үкіметіндегі министр және Альберта провинциясының сенаторы.

Жеке өмір

Альберта штатының Карстерс қаласында туған Хейс ауыл шаруашылығы саласында бірнеше мамандықтармен айналысты. Ол аукционшы, шаруа және мал өсіруші, сондай-ақ радио хабаршысы болды. Ол Альберта құс өсірушілер қауымдастығының негізін қалаушысы және президенті, сондай-ақ Альберта Холштейн мал өсірушілер қауымдастығының президенті болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол "Британияға бекон" кампаниясын бастаған Канада шошқа өсірушілеріне жетекшілік етті, бұл соғысқа көмек ретінде өндірісті ұлғайтуға бағытталған шара болды. 1950 жылдары ол ұшақпен мал экспорттауды ұйымдастырды, бұл Канада индустриясына Мексика мен Ұлыбританияда жаңа нарықтарды дамытуға мүмкіндік берді. Хейс – "Хейс конвертері" еттік мал тұқымын жасаған және оған ат берген адам. Гарри Хейс Калгари Стампедеде таңғы асқа панкейк дайындау дәстүрін қалыптастырды. 1934 жылы Хейс Мюриэл Биглундқа үйленді және олардың бір ұлы болды – Дэниел Хейс, ол 1984 жылы Канада Сенатына тағайындалды, онда спикер және оппозиция жетекшісі қызметтерін атқарды.

Калгари қаласының әкімі

1959 жылға дейін Хейс ешқашан саяси лауазымға кандидат болмаған, бірақ ол 1959 жылы Калгари қаласының артып келе жатқан қарызына алаңдаған бизнес әріптестерінің ықпалымен сайлауға түскеніне көптерім сенді, бұл қарыз 1960 жылы 82 миллион долларға жетеді деп күтілді. 1959 жылы Хейс қаланың оңтүстік жағындағы сүт шаруашылығын 1 миллион долларға әзірлеушілерге сатты, ол жер ақырында Хейсборо ауданына айналды. Хейс 1959 жылғы қазан айында өткен Калгари қалалық сайлауда Калгаридің 27-ші мэрі болып сайланды. Хейс бұрынғы әйгілі мэр Дональд Хью Маккейді Туркотт комиссиясының айыптаушы есебінен жеңді, онда Маккей мэрлік лауазымын жеке пайдаға қолданды деген қорытынды жасалған. Туркотт Маккейдің "мэрлік лауазымы арқылы заңсыз артықшылық алғанын" атап өтті. Хейс 1961 жылғы Калгари қалалық сайлауында екінші мерзімге қайта сайланды. Гарри Хейс 1963 жылдың 30 маусымында лауазымынан кетті, ал Грант МакЭван Кеңес тарапынан мэрлікке тағайындалып, 1963 жылдың 3 шілдесінде ант берді. Мэр болып қызмет еткен кезінде Хейс Кеңес, қалалық комиссарлар, баспасөз және халықтың сенімін тез арада жеңіп алды, бұл оны Пирсонның либералдары үшін тартымды кандидатқа айналдырды. Хейс үкіметтің тиімділігін арттыру және дамыған бизнес ортасын құру жолында үгіт жүргізді. 1961 жылғы қайта сайлауда Хейс қарызды азайту туралы сайлау алды уәдесін орындады, ол жан басына шаққан қарызды 11 долларға төмендеткенін мәлімдеді. Хейс Канадтық Тынық мұхиты темір жолына қала орталығындағы теміржол учаскесін дамытудағы баяулыққа байланысты қысым көрсеткеннен кейін, CPR өзінің қызметкері және болашақ Калгари мэрі Род Сайксты Хейспен бірлесіп жұмыс істеу үшін жіберді. 1962 жылдың маусым айында Сайкс пен Хейс Паллизер қонақ үйінің шығысындағы екі блоктан тұратын жобаға CPR басшылық ететінін жариялады. Хейс кеңестегі әріптестеріне, әлдермен Джек Леслиден басқа, бұл туралы хабарламаған, нәтижесінде келесі кеңес отырысында сынға ұшырады. Әріптестерінің сөгісіне қарамастан, Хейс "Мен (мэр) креслода отырғанша, сіздер осы жобаларды менің тарапымнан күтіңдер" деп мәлімдеді, кеңесшілер Хейстің билігі мен ықпалын мойындап, бұл сөздерге мойынсұну арқылы жауап берді. 1964 жылдың маусым айына қарай CPR қайта құру жоспары іске аспады. Гарри Хейс Калгари қалалық әуежайын және оның одан әрі дамуын ынталы түрде қолдады. Хейс Оттаваға делегация басшылық етіп, Көлік министрлігіне және Көлік министрі Джордж Хиске әуежайға ресми "Халықаралық мәртебе" беруді сұрады.

While Hays had never run for political office prior to 1959, it was generally believed that he made his 1959 run at the urging of business colleagues who were concerned about the City of Calgary's rising debt, which would reach $82 million in 1960. In 1959 Hays would sell his dairy farm on the southern outskirts of the city to developers for $1 million, the land would eventually form the community of Haysboro. Hays was elected the 27th Mayor of Calgary in the October 1959 Calgary municipal election. Hays defeated popular incumbent Mayor Donald Hugh MacKay following the damning report from the Turcotte Inquiry which concluded MacKay had used his position as Mayor for improper personal gain. Turcotte would note that MacKay "derived a direct improper advantage through his position as mayor". Hays would be re elected for a second term in the 1961 Calgary municipal election. Harry Hays resigned effective June 30, 1963, Grant MacEwan appointed as Mayor by Council and sworn on July 3, 1963. During his time as Mayor, it was noted that Hays quickly gained the confidence of Council, city commissioners, the press and public, which made him an attractive candidate for Pearson's Liberals. Hays campaigned on more efficiency in government, and the creation of a robust business climate. For his 1961 re election, Hays made good on his election promise to reduce debt, claiming he had lowered the per capita debt by $11. Following pressure by Hays directed to the Canadian Pacific Railway regarding a lack of development on the downtown rail right of way, the CPR would dispatch employee and future City of Calgary Mayor Rod Sykes to work with Hays to reach a solution. In June 1962 Sykes and Hays would announce CPR led development into a two block project east of the Palliser Hotel. Hays did not inform his colleagues on council of the announcement, besides Alderman Jack Leslie, and would be censured by in a following council meeting. Despite the rebuke by his peers, Hays was defiant noting "You will be getting these projects from me as long as I am in the chair (Mayor)", to which his fellow councillors reacted by capitulation to the comments, recognizing the power and influence Hays held. The CPR redevelopment scheme would eventually fail to materialize by June 1964. Harry Hays would also prove to be an ardent supporter of the Calgary Municipal Airport and its continued growth. Hays would lead a delegation to Ottawa to lobby the Department of Transport and Minister of Transport George Hees to provide the Airport with official "International Status".

Федералды саясат

Хейс Лестер Пирсонның 1963 жылғы Калгари-Оңтүстік федералды сайлауында Либералдық партиядан кандидат ретінде түсіп, прогрессивті консерватор қарсыласын, сол кездегі қалалық кеңес мүшесі және болашақ Калгари мэрі Джек Леслиді жеңіп шықты. Хейс Альберта немесе Саскачеваннан сайланған жалғыз либералдық парламент депутаты болды. Сол кезде Калгари-Оңтүстік консерваторлардың бекінісі саналды және Хейс консерватор қарсыласы Леслиге қарсы қиын күреске түсті. Хейс 60 адамнан тұратын «Хейс комитетінің азаматтары» арқылы маңызды қаржылық қолдауға ие болды, оған қалалық кеңес мүшелері Грант МакЭван және П.Н.Р. Моррисон, сондай-ақ Карл Никл, Джеймс К. Грей, Гарри Коэн, Джек Пирс және Питер Рул сияқты бірнеше көрнекті бизнесмендер кірді. 5 сәуірде, федералды сайлауға үш күн қалғанда, Хейс Калгари қаласын жаңғыртуға 35 миллион доллар жұмсалатындығы туралы CPR (Канадалық Тыныш мұхиты темір жолы) компаниясымен келісім жасағанын жариялады, бұл «екі онжылдық ішінде жаңа орталық құруға» әкелер еді. Кейіннен Хейстің қарсыласы Джек Лесли бұл жариялауды саяси амал ретінде қарағанын мойындады. Сайлауда жеңіске жеткен соң Хейс Пирсонның кабинетіне Ауыл шаруашылығы министрі болып кірді. Хейс жиі парламентке келмейтін және сайлаудан кейін де Калгари мэрі қызметін атқара берді. Ол Ротари клубындағы волонтерлік жұмысын да жалғастырды. Ол қарапайым мінезімен және тілімен танымал болды, көбінесе дөрекі сөздер қолданып, грамматикалық қателер жіберіп, көркем тілде сөйлейтін. Ауыл шаруашылығы саясатын сипаттай келе: «Канада үшін бізге ауладағы әжетхана емес, жақсы санитарлық жағдаймен қамтамасыз етілген шаруашылық экономикасы керек», – деді. Алайда, шаруаларға ұнамайтын көзқарастары да болды, мысалы, шаруашылыққа субсидияларға қарсылығы. Ол фермерлерге ең төменгі кепілдік берілген табыс және маркетингтік кеңестер жүйесін жақтады. Министрлік қызметі кезінде Сүт комиссиясы туралы заң қабылданды, ол сүт өнімдерін сатып алу, сақтау және сатумен айналысатын агенттік құрды. Ол сондай-ақ фермерлерге кооперативтік түрде машиналар сатып алуға несие беретін «Ферма жабдықтарын кредиттеу синдикаты» туралы заңға жауапты болды. Журналист Уолтер Стюарт Хейс туралы: «Парламент ішінде одан бейшара министр көрінбейді, ал одан тыс жерде одан көп жұмыс істейтін адамдар да аз», – деп жазған. Оңтүстік Калгаридегі Калгари-Хейс сайлау округі оның құрметіне аталған. Калгаридегі Хейсборо ауданы 1959 жылы Гарри Хейс сатқан жерге салынған.

Hays was recruited by Lester Pearson to run for the Liberals in the 1963 federal election in Calgary South, defeating Progressive Conservative opponent, current Aldermen, and future Calgary Mayor Jack Leslie. Hays would be the only Liberal Member of Parliament elected in Alberta or Saskatchewan. At the time, Calgary South was considered a conservative stronghold and Hays would have a difficult contest against his conservative opponent Leslie. Hays was able to garner significant financial support through his 60 person strong "Citizens for Hays Committee", which included Aldermen Grant MacEwan and P. N. R. Morrison, and several prominent businessmen including Carl Nickle, James K. Gray, Harry Cohen, Jack Pierce, and Peter Rule. On April 5, just three days prior to the federal election, Hays would announce an agreement with CPR for a "$35 Million Face Lift for Calgary" which would result in "a rebuilt downtown within two decades." Hays' opponent Jack Leslie would later admit to seeing this announcement as a political ploy. Upon his election Hays would join Pearson's cabinet as Minister of Agriculture. Hays was often absent from the House and initially continued to serve as Calgary's mayor after his election to parliament. He also continued his work as an auctioneer as well as his volunteer duties for the Rotary Club. Hays had little formal education and was popular for his down to earth manner of living and talking and often swore and used poor grammar and colourful expressions. He described his agricultural policy by saying "We want a flush toilet, not an outhouse, farm economy for Canada". However, some of his views were unpopular with farmers, such as his opposition to farm subsidies. He advocated a minimum guaranteed income for farmers and a system of marketing boards. During his tenure as minister the Dairy Commission Act was introduced establishing an agency to purchase, store and market dairy products. He was also responsible for the Farm Machinery Syndicate Credit Act which extended loans to farmers to buy machinery co operatively. Journalist Walter Stewart once wrote of Hays that "No minister seems more inept inside Parliament and few get so much done outside it." The provincial electoral district Calgary Hays located in Southern Calgary is named in his honour. The community of Haysboro in Calgary, was built on land Harry Hays sold in 1959.