Эль-Азузул: Ольмек өркениетінің қазбасы және монументалды мүсіндері
El Azuzul
Эль-Азузул – Мексикадағы Ольмек цивилизациясының археологиялық орталығы. 1100-800 жж. б.з. дейінгі ескерткіштер, мүсіндер табылған. Веракрус, Сан-Лоренсо.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эль-Азузуль – Мексиканың Веракрус штатындағы ольмек археологиялық ескертігі, Сан-Лоренцо-Теночтитлан кешенінен бірнеше шақырым оңтүстікте орналасқан және олармен шамамен бір уақытта салынған (шамамен б.з.б. 1100-800 жылдар). Өз орналасқан ранчосының атымен аталған Эль-Азузуль, Лома-дель-Запоте кешенінің құрамына кіреді. Ескертік екі ежелгі өзен арнасының қосылысының солтүстігіндегі биік жатқан жерді алып жатыр, бұл Коатзакоалькос өзені жүйесінің бөлігі. Ол Сан-Лоренцо кешенінің бір бөлігі болып табылатын Потреро-Нуэвоның монументалды жер жұмыстарынан ағысқа қарсы орналасқан.
El Azuzul is an Olmec archaeological site in Veracruz, Mexico, a few kilometers south of the San Lorenzo Tenochtitlán complex and generally considered contemporary with it (perhaps 1100 to 800 BCE). Named for the ranch on which it is located, El Azuzul is part of the Loma del Zapote complex. The site occupies the higher elevations north of the confluence of two ancient river courses, a part of the Coatzacoalcos River system. It is upstream of the monumental earthworks at Potrero Nuevo, which is part of the San Lorenzo complex.
Монументалды өнер
Эль-Азузуль ең алдымен Мексиканың Халапа қаласындағы Антропология мұражайында қойылған екі жұп монументальді мүсіндерімен танымал. Бұл мүсіндер осы жердегі үлкен пирамида/төбенің оңтүстік жағынан толыққанды күйде, классикалық дәуірге дейінгі уақытта орналастырылғаннан бері бұзылмаған күйде табылған. "Ольмек өнерінің ең ұлы шедеврлері" деп сипатталатын алғашқы екі мүсін – дерлік бірдей отырған адамдардың бейнесі. Мүсіндер табылған кезде екеуі де бір-бірінен кейін шығысқа қарап тұрған (төмендегі суретке қараңыз). Кейбір зерттеушілер бұл "екілікті" Попул Вухтан Майя Батыр Егіздерінің алдастыры деп санайды, бірақ олардың бас киімдері басқаларды оларды дін қызметкерлері ретінде сипаттауға итермеледі. Егіздердің бас киімдері бұзылған, мүмкін, оларды анықтайтын белгілерді жою үшін. Әрбір егіз, Сан-Мартин Паджапан монументі 1-дегі фигура сияқты, оң қолымен таяқшаның астынан ұстап, сол қолымен жоғары көтеріп тұрған күйде бейнеленген, бұл әлемдік ось немесе мезоамерикалық әлем ағашы деп сипатталған. Бұл екі адамға қарап, жалпыда ягуар деп танылатын мысық тәрізді мүсін тұрды. Адамдардан сәл үлкен, мысықтың биіктігі шамамен 1,2 метр. Осы мысықтың 1,6 метрлік нұсқасы солтүстік-шығысқа қарай бірнеше метр қашықтықта табылған. Ягуарлар бұрынғы ескерткіштерден қайта жасалғанының іздерін көрсетіп тұр. Адамдар басқа ольмек мүсіндеріне, әсіресе Сан-Мартин Паджапан монументі 1-ге ұқсас, онда жас лорд тақтаның көтеруге тырысады. Оның "жоғалған мифтік циклдің қызықты меңзеулеріне" қарамастан, бұл төрт мүсіннен тұратын композиция нені бейнелейтіні нақты белгісіз.
El Azuzul is best known for two pairs of monumental sculptures, now on exhibit at the Museo de Antropologia, Xalapa, Mexico. These statues were found on the south side of the large pyramid/hill on the site, intact and apparently undisturbed since they were placed there in Pre Classic times. The first pair of statues, described as "some of the greatest masterpieces of Olmec art", are nearly identical seated human figures. When discovered the two statues were facing east, one behind the other (see bottom photo). Some researchers have suggested that these "twins" are forerunners of the Maya Hero Twins from the Popul Vuh, although their headdresses have led others to describe them as priests. The twin's headdresses have been mutilated, probably to erase identifying insignia. Each twin, like the figure in San Martín Pajapan Monument 1, is grasping a ceremonial bar with his right hand under the bar and his left over, caught in the act of raising what has been described as an axis mundi or Mesoamerican world tree. Facing these two humans was a feline like statue, generally identified as a jaguar. Slightly larger than the humans it faced, the feline is roughly 1.2 meters high. A 1.6 meter version of this feline was found a few meters away, to the northeast. The jaguars show evidence of having been recarved from earlier monuments. The humans are similar to other Olmec sculpture, in particular San Martin Pajapan Monument 1, where a young lord also attempts to lift a ceremonial bar. Despite its "tantalizing hints of [a] lost mythic cycle", it is not known with any clarity what this four statue tableau illustrates.
Құрылыстар
Үлкен пирамидадан/төбеден өзге, су жолы бойында ұзын дамба немесе бөгет салынған, ол, мүмкін, бөгет және/немесе кемежай қызметін атқарған. Эль-Азузульде басқа да болуы мүмкін құрылыстар бар, олар қазір толығымен өсімдіктермен жабылып кеткен.
In addition to the large pyramid/hill, a long causeway or dike was constructed along the waterway, possibly functioning as a levee and/or wharf. El Azuzul also contains other possible structures, now completely overgrown.