Соңғы Янның Хуэйминь императоры Мурон Баоның өмірі мен тағдыры

Кіріспе

Муронг Бао (355–398), әдеби есімі Даою (道佑), Сяньбэйлік аты Кугу (庫勾), сонымен қатар қайтысынан кейін Хуймин императоры (後燕惠愍帝) деп те белгілі, – Сяньбэйліктер басқарған Қытайдың Кейінгі Ян әулетінің императоры. Ол әкесі Муронг Чуйден (Учэн императоры) үлкен империяны мұраға алды, бірақ бір жылдың ішінде оның көп бөлігін жоғалтты және үш жылдан да аз уақыттың ішінде қайтыс болды, оның үлкен ағасы Лан Ханның көтерілісінен қаза тапты. Тарихшылар мұны көбінесе оның шешім қабылдаудағы беймәлімдігіне және әскери және саяси мәселелерді дұрыс бағалай алмауына байланыстырады. Муронг Бао қайтыс болғаннан кейін Кейінгі Ян тағы он жылдай сақталды, бірақ ол ешқашан Муронг Чуй билігінде болған қуатын қайта қалпына келтіре алмады.

Кейінгі Ян құрылғанға дейін

Муронг Бао – Муронг Чуйдің бірінші әйелі Дуань ханшайымынан туған төртінші ұлы еді. Әкесінің мұрагері емес еді, оның үлкен ағасы Муронг Лин (慕容令) болды. 358 жылы анасы қайтыс болды, Муронг Цзюнь мен оның әйелі император Кезухунға қарсы колдовство жасады деген жалған айыппен түрмеде мерт болды. 369 жылы Муронг Вэйдің билік құру кезеңінде Муронг Чуй император жесір Кезухун мен регент Муронг Пингтің күдігіне ілікті, содан кейін Муронг Бао Муронг Чуйдің үйінің мүшелерімен бірге Бұрынғы Циньге қашты. Оның ағасы Муронг Лин Бұрынғы Циньдің премьер-министрі Ван Мэннің (Муронг Чуй мен оның ұлдарына сенбеген) тұзағына түсіп, Бұрынғы Янға қайта оралғаннан кейін өлтірілді, содан кейін Муронг Бао әкесінің мұрагері атанды. Жастығында Муронг Бао қабілеттерімен немесе амбицияларымен емес, жағымпаздарға деген құштарлығымен танымал болды. Бір кезде ол округ басшысы болып қызмет еткен. 383 жылы ол Цзиньді жаулап алып, Қытайды қайта біріктіру үшін аттанған Бұрынғы Цинь армиясының орта буын командирі болды, бірақ Фэй өзені шайқасында жеңіліске ұшырады. Армия құлағаннан кейін Бұрынғы Цинь императоры Фу Цзянь Муронг Чуй армиясына (ол толық қалпында болды) қашып келгенде, Муронг Бао әкесін Фу Цзяньды өлтіруге және бүлік көтеруге көндіруге тырысты, бірақ Муронг Чуй бас тартты. Алайда, 384 жылдың басында Муронг Чуй Фу Цзяньмен солтүстік-шығыс империясын басып тастау миссиясына жіберілгеннен кейін, көтеріліс жасауға бекінген кезде Муронг Бао өзінің алғашқы көтерілісіне қатысты – Муронг Чуйдің орынбасары Фу Фейлонг (苻飛龍) басқарған Ди әскерлерін қырғынға ұшыратты. 384 жылдың көктемінде Муронг Чуй Ян патшасы атағын алғаннан кейін, Бұрынғы Циньден тәуелсіздік жариялады және Муронг Баоны мұрагер патшазаде етіп тағайындады.

Муронг Чуидің тұсында

Мұронг Бао мұрагер ретінде білімді және зерек оқушы, сонымен-ақ дарынды жазушы ретінде танылды. Осының және Мұронг Чуйдің қызметшілері мен шенеуніктерімен қарым-қатынасты сақтап, күтіп өсіргенінің арқасында әкесі оны лайықты мұрагер деп санады. (Бір кезде Мұронг Чуйдің дана әйелі, императорлық ұлы Дуань Юаньфэй (Мұронг Баоның туысы) Мұронг Баоның қабілетсіз екенін, ал Мұронг Нонг немесе Мұронг Лонг мұрагерлікке көбірек лайық екенін еске салғанда, ол оның пікіріне сенбей, оны көктем және күз кезеңіндегі Цзинь Герцогы Сянның әйелі Ли Цзиге теңеді, ол патшайымның мұрагері Шэншенге жалған айып тағып, өлтірген еді.) Жылдар өте келе Мұронг Бао әдетте әкесі жорықтар жүргізген кезде астана Чжуншаньды (中山, қазіргі Баодин, Хэбэй) қорғаумен айналысты, және ол осы қызметін жақсы атқарды. 388 жылы, ол 33 жаста, ал Мұронг Чуй 62 жаста болғанда, Мұронг Чуй императорлық биліктің көп бөлігін оған жүктеді, тек ең маңызды мәселелерді шешу құқығын өзінде қалдырды. 391 жылы Мұронг Бао, әлдебір оқиғаға қатысқан болуы мүмкін, бұл Кейінгі Ян мен Солтүстік Вэй арасындағы қарым-қатынастың уақытынан бұрын тоқтауына себеп болды. Сол жылы Солтүстік Вэйдің ханзадасы Туоба Гуй өзінің інісі Туоба Гуді (拓拔觚) Кейінгі Янға құрмет көрсету үшін жіберді. Тарихшылардың жазбаларында Мұронг Чуйдің ұлдары мен бауырлары (көптеген, бірақ сол кезде Мұронг Бао басшылық еткен) Туоба Гуді тұтқынға алып, Туоба Гуйден оны жылқымен сұрағандығы айтылады. Туоба Гуй бас тартты, Туоба Гуге кетуге рұқсат берілмеді, соның салдарынан Кейінгі Ян мен Солтүстік Вэй арасындағы қарым-қатынас үзілді. Туоба Гуй Батыс Янмен одақтасып, кейін, тіпті 393 жылы Батыс Ян Кейінгі Янмен жойылғаннан кейін де, Кейінгі Янның шекаралық аймалдарын мазалады. 395 жылы Мұронг Бао, ағалары Мұронг Нонг пен Мұронг Линмен бірге Солтүстік Вэйдің қарсылығын жазалау мақсатында 80 000 сарбаздан тұратын әскерді басқарды, бірақ бұл Кейінгі Ян үшін тағдырлы салдарға әкелді. Мұронг Баоның әскері туралы естіген Туоба Гуй өзінің астанасы Шенглені (盛樂, қазіргі Хохот, Ішкі Моңғолия) тастап, Сары өзеннің батысына қарай шегінді. 395 жылдың күзінде Мұронг Баоның әскері өзенге жетіп, одан өтуге дайындалды. Алайда, сол кезде Солтүстік Вэйдің барлаушылары Мұронг Баоның әскері мен Кейінгі Янның астанасы Чжуншань арасындағы байланыс жолын үзіп тастады, ал Солтүстік Вэй тұтқынға алған Кейінгі Янның хабаршылары Мұронг Чуйдің қайтыс болғанын жариялады, бұл Кейінгі Ян армиясында үлкен алабөліктің тууына себеп болды. Кейінгі Ян мен Солтүстік Вэй күштері Сары өзеннің арғы жағында шамамен 20 күн бойы тұрақтап, Мұронг Линнің ізбасарлары төңкеріс жасауға тырысып, Мұронг Линды жаңа басшы етпек болды, бірақ төңкеріс сәтсіз аяқталғандықтан, Кейінгі Ян күштерінде белгісіздік орнады. Қыс келген кезде Кейінгі Ян күштері шегінді, ал Сары өзеннің мұздап қатып, Солтүстік Вэй күштеріне оңай өтуге мүмкіндік беретінін түсінбеген Мұронг Бао шегінетін кезінде артқы күзет қалдырмады. Туоба Гуй жеке өзі қууға кірісіп, Канхэ көлбеуінің шайқасында дайындықсыз ұсталған Кейінгі Ян әскерін талқандады, Кейінгі Ян армиясының көбісін өлтірді немесе тұтқынға алды, тек Мұронг Бао мен бірнеше офицерлер ғана құтыла алды. Туоба Гуй Кейінгі Янның тұтқындарынан қорқып, оларды қырды. 396 жылы Солтүстік Вэй Мұронг Баоны әлсіз санап, қауіпсіздікке келеді деп уайымдаған Мұронг Чуй жеке өзі Солтүстік Вэйге қарсы тағы бір жорыққа шықты, бастапқыда сәттілікке жетіп, Туоба Гуйдың туысы Туоба Цянды (拓拔虔) өлтірді. Алайда, армия Канхэ көлбеуіне жеткенде, сарбаздар әкелері мен бауырларын аңғырып айқайлады, Мұронг Чуй ашуланып ауыр сырқатқа шалдықты, соның салдарынан Кейінгі Ян күштері Чжуншаньға шегінуге мәжбүр болды. Ол көп ұзамай қайтыс болды, ал Мұронг Бао оның орнына император атанды.

As crown prince, Murong Bao became known as a studious learner and talented writer, and because of this and his careful cultivation of relationships with Murong Chui's servants and officials, his father saw him as a good successor, keeping him in that status despite how he favored the military abilities of his other sons Murong Nong the Prince of Liaoxi, Murong Long the Prince of Gaoyang, and Murong Lin the Prince of Zhao. (At one point, when Murong Chui's wise wife Empress Duan Yuanfei (Murong Bao's cousin) reminded him that Murong Bao lacked abilities and that Murong Nong or Murong Long would make a more appropriate successor, he, not believing her judgment, compared her derogatorily to Li Ji, the wife of Duke Xian of Jin of the Spring and Autumn period, who falsely accused crown prince Shensheng of crimes and had him killed.) As the years went by, Murong Bao was typically guarding the capital Zhongshan (中山, in modern Baoding, Hebei) as his father waged campaigns, and he appeared to serve in this role competently. In 388, when he was 33 and Murong Chui was 62, Murong Chui transferred most of the imperial authority to him, only retaining decision power over the most important matters. In 391, Murong Bao was, in all likelihood, involved in an incident that would fatefully lead to the breakup in relations with Later Yan's vassal Northern Wei. That year, Northern Wei's prince Tuoba Gui sent his brother Tuoba Gu (拓拔觚) to offer a tribute to Later Yan. Traditional historians record that Murong Chui's sons and brothers (plural, but by this point would be led by Murong Bao) detained Tuoba Gu and demanded that Tuoba Gui ransom him by offering horses. Tuoba Gui refused, and Tuoba Gu was not permitted to leave, and the relationship between Later Yan and Northern Wei was gone. Tuoba Gui entered into an alliance with Western Yan, and later, even after Western Yan was destroyed by Later Yan in 393, continued to harass Later Yan's border lands. In 395, Murong Bao, along with his brothers Murong Nong and Murong Lin, led an 80,000 men expedition that was intended to punish Northern Wei for its recalcitrance—but one that would have fateful consequences for Later Yan. Tuoba Gui, hearing about Murong Bao's army, abandoned his capital Shengle (盛樂, in modern Hohhot, Inner Mongolia) and retreated west across the Yellow River. Murong Bao's army quickly reached the river in fall 395 and prepared to cross the river. However, by this point, Northern Wei scouts had cut off the line of communication between Murong Bao's army and the Later Yan capital Zhongshan, and Northern Wei had the captured Later Yan messengers declare that Murong Chui had already died, causing great disturbance in the Later Yan army. The Later Yan and Northern Wei forces stalemated across the Yellow River for 20 odd days, when Murong Lin's followers tried to start a coup and support Murong Lin as new leader, and while the coup failed, uncertainty fell on Later Yan forces. As winter came, Later Yan forces retreated and, not realizing that the Yellow River would freeze to allow Northern Wei forces to cross easily, Murong Bao left no rearguard as he retreated. Tuoba Gui personally gave chase, catching Later Yan forces unprepared at the Battle of Canhe Slope, killing or capturing nearly the entire Later Yan army, and only Murong Bao and a number of officers escaped. Tuoba Gui, fearful of the Later Yan captives, slaughtered them. In 396, concerned that Northern Wei would then view Murong Bao lightly, Murong Chui personally led another expedition against Northern Wei, initially successful and killing Tuoba Gui's cousin Tuoba Qian (拓拔虔). However, as the army reached Canhe Slope, the soldiers cried out loud for their fathers and brothers, and Murong Chui became angry and ill, forcing the Later Yan forces to retreat to Zhongshan. He soon died, and Murong Bao succeeded him as emperor.

Билік

Муронг Бао император болғаннан кейін жасаған алғашқы істерінің бірі – әкесіне оның тәждік мұрагерлігін жоюға кеңес бергендігіне наразы болып, өгей анасы Дуань Юаньфэйді өзін-өзі өлтіруге мәжбүрлеу болды. Дегенмен, ол оны әкесімен бірге императорлық құрметпен жерледі. Муронг Баоның да мұрагерлік мәселесі туындады. Оның ұлы Муронг Хуэй, Цинхэ герцогы, Муронг Чуйдің ең жақын адамы болды және ең қабілетті деп есептелді. Муронг Чуй соңғы жорысын бастағанда, ол Муронг Хуэйді ежелгі Ян астанасы Лончжэннің (龍城, қазіргі Цзиньчжоу, Ляонин) маңызды қаласына тағайындады. Муронг Чуй өлім төсегінде жатқанда, Муронг Баоға Муронг Хуэйді тәждік мұрагер етіп тағайындауын бұйырды, бірақ Муронг Бао өзінің кіші ұлы Муронг Цэні (慕容策), Пуян герцогын жақсы көріп, Муронг Хуэйді жолықтырмады. Сонымен қатар, Муронг Хуэйден сәл үлкен Чанле герцогы Муронг Шенг те Муронг Хуэйдің тәждік мұрагер болуын қаламады, сондықтан Муронг Баоны Муронг Цэні тәждік мұрагер етіп тағайындауға ынталандырды. 396 жылдың күзінде Муронг Бао осылай істеді және Муронг Хуэй мен Муронг Шенгті князьдер етіп жариялады. Муронг Хуэй оған риза болмады және құпия түрде бүлік көтерді. Алайда, Муронг Баоның көңілі басқа нәрсеге ауды. 396 жылдың күзінде Туоба Гуй Солтүстік Вэй әскерлерін бастап, Бин провинциясына (并州, қазіргі орталық және солтүстік Шанси) күтпеген шабуыл жасап, Муронг Нонгты жеңіп, оны Чжуншанға қашуға мәжбүр етті. Содан кейін Туоба Гуй шығысқа қарай жылжып, Чжуншанға шабуыл жасауға дайын болды. Муронг Линнің ұсынысын қабылдаған Муронг Бао Чжуншанды қорғауға дайындалды, Солтүстік Вэй күштері оның аумағында еркін жүріп, олардың күштері әлсірегеннен кейін кері шегінеді деп сенді. Алайда, бұл қазіргі Хэбэйдегі қалалардың гарнизондарының барлығын тастап кетуіне әкелді, тек Чжуншан және екі маңызды қала – Йечэн мен Синьду (信都, қазіргі Хэбэйдегі Хэншуй) ғана қалды. Чжуншанға қарсы алғашқы шабуыл сәтсіз аяқталғаннан кейін, Туоба Гуй тактикасын өзгертті және Чжуншанды жалғыз қалдырып, басқа қалаларды басып алды. 397 жылдың көктемінде Синьду құлады. Бұл аралықта Туоба Гуй өзінің астанасы Шенгле маңындағы бүлік туралы хабар алып, Муронг Бао қабылдамаған бейбітшілік ұсынды. Муронг Бао Солтүстік Вэй күштеріне шабуыл жасады, ал Туоба Гуй кері шегінуге дайын болды, бірақ оның орнына Туоба Гуй үлкен шығынға ұшырады. Муронг Лонг Чжуншандағы қалған күштерді Солтүстік Вэйге қарсы шайқасқа басқаруды ұсынды және Муронг Бао келісті, бірақ Муронг Бао кейін ойынан қайтып, ақырында Муронг Лин қарсы болғандықтан жоспарды тоқтатты. Ол сондай-ақ Туоба Гуйді Солтүстік Вэйге қайтару және бейбітшілік үшін Бин провинциясын беру туралы ұсынысты қабылдамауы туралы да ойланды. Муронг Лин кейіннен бүлік шығарғанда, Муронг Бао Муронг Линнің Муронг Хуэйдің әскерін басып алуынан қорқып (олар сол кезде оны жеңілдету үшін Чжуншанға қарай жылжуда еді, бірақ Муронг Хуэйдің үнемі наразылығынан кейін баяу жылжуда еді), сондықтан Чжуншанды тастап, Лончжэнге бет алды. Муронг Лонг жоспармен келісті, бірақ Лончжэнге келгеннен кейін ұзақ уақыт бойы оңтүстікке қайтпауы керектігін Муронг Баоға түсіндірді. Муронг Бао келісіп, олар Чжуншанды тастап, Муронг Хуэйдің әскеріне қосылды. Осы аралықта Муронг Хуэй Лончжэнге қайтып келе жатқанда билікті күшпен басып алуды ойлап, соңында солай етуге шешім қабылдады. Ол Муронг Лонг пен Муронг Нонгты (екі ағасы оған ең көп әскери қауіп төндіреді деп сеніп) өлтіру үшін кісі өлтірушілерді жіберді, бірақ Муронг Лонгты өлтіруде ғана сәтті болды. Муронг Бао мен Муронг Нонгтың әскерлері тез арада Лончжэнге қашып келді, ал Муронг Хуэй кейіннен Лончжэнге қоршау салды. Алайда Гао Юн бастаған күтпеген шабуыл кезінде Муронг Хуэйдің күштері құлдырап, ол Чжуншанға қашып кетті, онда қалған гарнизон Муронг Баоның туысы Муронг Сянның (慕容詳), Кайфэн герцогының басшылығымен болды. Муронг Сян оны өлтірді. Осы аралықта Муронг Бао Гао Юнды өз ұлы ретінде қабылдап, оны Сиян герцогы етіп тағайындады. Муронг Бао Лончжэнге қоныстанғаннан кейін Чжуншан мен Йечэн онымен байланысын жоғалтты. Муронг Сян өзін император деп жариялады, бірақ көп ұзамай жеңіліп, өзін император деп жариялаған Муронг Лин өлтірді. Алайда, ол көп ұзамай Солтүстік Вэй күштерінен жеңілді, ол Йечэнге қашып кетті және өзінің императорлық атағынан бас тартып, Муронг Баоның ағасы Муронг Деге, Йечэннің қорғаушысына, оны тастап, Сары өзеннің оңтүстігіне қарай Хуатайға (滑台, қазіргі Анян, Хэнань) көшуге көндірді. Муронг Де осылай істеді, және Хуатайға келгеннен кейін, 398 жылдың көктемінде ол тәуелсіздік жариялап, Ян князі атағын алып, эра атауын өзгертті, Оңтүстік Ян құрды. Бұл аралықта, бұл туралы білмей және Муронг Денің бұрынғы сұранысын оралуға алғаннан кейін, Муронг Бао жоғалған аумақтарды қайтару үшін жорыққа дайындалды, Муронг Нонг пен Муронг Шенгтің әскердің әлсірегенін ескертегеніне қарамастан. Алайда, Муронг Бао Лончжэннен шыққаннан кейін, оның генералы Дуань Сугу (段速骨) бүлік көтерді, және әскер Муронг Баоны тастап кетті, ол дереу Лончжэнге қайтып қашты. Бұл аралықта Дуань, Муронг Лонгтың ұлы Муронг Чонгты (慕容崇), Гаоян князін басшы етіп, Лончжэнге қоршау салды. Алайда, Дуньцюй князі Лань Ханнан (Муронг Чуйдің сіңлісінің күйеуі) құпия көмекке қарамастан, Дуань бастапқыда сәттілікке жете алмады, оған дейін Муронг Нонг түсінбестікпен оған бағынды, осыдан көңіл-күйі құлдырап, Лончжэн құлады. Муронг Бао мен Муронг Шенг оңтүстікке қашып, шатасудың нәтижесінде Лань Лончжэнге иелік етіп, Муронг Баоны қайта қабылдауды ұсынды. Муронг Бао, осы кезде Цзичэнге (қазіргі Бейжің) жеткен, қайта оралуды қалады, бірақ Муронг Шенг оны Муронг Деннен оңтүстікке көмек сұрауға көндірді, Муронг Денің тәуелсіздік жариялағанын білмей. Олар Хуатайға жеткеннен кейін, Муронг Денің императорлық билікке ие болғаны туралы естіп, солтүстікке қайта қашты. Жолдағы көптеген қалалар Муронг Баоның айналасына бірігіп, Солтүстік Вэйге қарсы жаңа қарсылықты бастауды ұсынды, бірақ Муронг Бао Лончжэнге қайтуға шешім қабылдады. Муронг Шенг Лань Ханның жамандық ойлап отырғанына күдіктенгендіктен, Муронг Баоны басқаша әрекет етуге көндіруге тырысты, бірақ оны өз ойын өзгертуге жете алмады және Муронг Шенг қашып, жасырынып қалды. Муронг Бао 398 жылдың жазында Лончжэнге жақындағанда, Лань Хан оның інісі Лань Цзянаньды (蘭加難) Муронг Баоны қарсы алу үшін жіберді, бірақ шындығында оны күзету үшін. Ю Чонгтың (餘崇) кеңесіне қарамастан, Муронг Бао Лань Цзянаньның күзетуін қабылдады, және Лончжэннің сыртында Лань Цзянань Ю мен Муронг Баоны өлімге жіберді. Содан кейін Лань Хан Муронг әулетінің көп бөлігін қырды және империяны басып алды, бірақ Муронг Шенгті (өйткені Муронг Шенг оның қыздарының бірінің күйеуі болды) және екі айдан кейін Муронг Шенг Лань Ханды құлатып, өзін император етіп, Кейінгі Янды қайта құрды. Алайда, Кейінгі Ян қытай әскери ісінде қайтадан маңызды рөл атқармады және он жылдан кейін құлады.

One of the first things that Murong Bao did as emperor was forcing his stepmother Duan Yuanfei to commit suicide, still resentful that she advised his father to remove him as crown prince. However, he still buried her with his father, with imperial honors. Murong Bao also faced a succession issue. His son Murong Hui the Duke of Qinghe was most favored by Murong Chui and considered the most capable, and when Murong Chui waged his last campaign, he put Murong Hui in charge of the old Former Yan capital, the important city of Longcheng (龍城, in modern Jinzhou, Liaoning). As Murong Chui was on his deathbed, he further told Murong Bao to make Murong Hui his crown prince, but Murong Bao favored his young son Murong Ce (慕容策) the Duke of Puyang, and did not favor Murong Hui. Further, Murong Sheng the Duke of Changle, who was slightly older than Murong Hui, also did not want Murong Hui to be crown prince, and so also encouraged Murong Bao to create Murong Ce crown prince. Murong Bao did so in fall 396, and created Murong Hui and Murong Sheng princes. Murong Hui was displeased and secretly considered rebellion. Murong Bao had more immediate pressing concerns, however. In fall 396 as well, Tuoba Gui led his Northern Wei troops and made a surprise attack on Bing Province (并州, modern central and northern Shanxi), defeating Murong Nong and forcing him to flee back to Zhongshan. Tuoba Gui then advanced east, ready to attack Zhongshan. Accepting Murong Lin's suggestion, Murong Bao prepared to defend Zhongshan, leaving the Northern Wei forces free to roam over his territory, believing that Northern Wei would retreat once its forces are worn out. However, this had the effect that all of the cities' garrisons in modern Hebei abandoned them, except for Zhongshan and two other important cities Yecheng and Xindu (信都, in modern Hengshui, Hebei). After making an initial attack against Zhongshan and failing, Tuoba Gui changed his tactic to establishing his rule over the other cities while leaving Zhongshan alone. In spring 397, Xindu fell. Meanwhile, however, Tuoba Gui had received news of a rebellion near his capital Shengle and offered peace—which Murong Bao rejected, and Murong Bao attacked Northern Wei forces as Tuoba Gui prepared to retreat, but instead was defeated by Tuoba Gui at great loss. Murong Long offered to lead the remaining forces in Zhongshan in a battle against Northern Wei and Murong Bao agreed, but Murong Bao then vacillated and eventually, because Murong Lin opposed, cancelled the plan. He also vacillated between whether to accept a proposal to return Tuoba Gu to Northern Wei and ceding Bing Province for peace. When Murong Lin subsequently rebelled, Murong Bao worried that Murong Lin would seize Murong Hui's troops (which were then advancing toward Zhongshan to relieve it, but due to Murong Hui's continued resentment was advancing slowly), and so decided to abandon Zhongshan to head for Longcheng. Murong Long agreed with the plan, but outlined to Murong Bao the reasons, once at Longcheng he should not head back south for a long time. Murong Bao agreed, and they abandoned Zhongshan to join Murong Hui's forces. Murong Hui, meanwhile, on the way back to Longcheng, considered seizing power by force and finally resolved to do so. He sent assassins to kill Murong Long and Murong Nong (believing that the two uncles posed the most military threat to him), but was only successful in killing Murong Long. Murong Bao and Murong Nong's forces quickly fled to Longcheng, and Murong Hui subsequently put Longcheng under siege. Under a surprise attack led by Gao Yun, however, Murong Hui's forces collapsed, and he fled back to Zhongshan, where the remaining garrison was under the leadership of Murong Bao's cousin Murong Xiang (慕容詳) the Duke of Kaifeng. Murong Xiang killed him. Meanwhile, Murong Bao adopted Gao Yun as his own son and created him the Duke of Xiyang. As Murong Bao settled in at Longcheng, Zhongshan and Yecheng lost contact with him. Murong Xiang declared himself emperor, but was soon defeated and killed by Murong Lin, who also declared himself emperor. However, he was soon defeated by Northern Wei forces, and he fled to Yecheng and, giving up his imperial title, persuaded Murong Bao's uncle Murong De, the defender of Yecheng, to abandon it and head south of the Yellow River to Huatai (滑台, in modern Anyang, Henan). Murong De did so, and once at Huatai, in spring 398, he effectively declared independence by claiming the title Prince of Yan and changing era name, establishing Southern Yan. Meanwhile, not knowing this and having received Murong De's earlier report requesting that he return to the south, Murong Bao prepared a campaign to recover lost territory, against Murong Nong and Murong Sheng's pleas that the army was already worn out. As soon as Murong Bao left Longcheng, however, his general Duan Sugu (段速骨) started a rebellion, and the army abandoned Murong Bao, who immediately fled back to Longcheng. Meanwhile, Duan, having forced Murong Long's son Murong Chong (慕容崇) the Prince of Gaoyang as leader, besieged Longcheng. Even with secret help from Lan Han the Prince of Dunqiu—Murong Chui's uncle—however, Duan was initially unsuccessful, until Murong Nong inexplicably surrendered to him, destroying morale and causing Longcheng to fall. Murong Bao and Murong Sheng fled south and, in the confusion, Lan took over Longcheng and offered to receive Murong Bao back. Murong Bao, who had reached Jicheng (modern Beijing) by this point, wanted to head back, but Murong Sheng persuaded to try to head south to seek aid from Murong De, not realizing that Murong De had declared independence. Once they reached the vicinity of Huatai, however, they heard about how Murong De had assumed imperial powers and therefore fled back north. Many cities on the way offered to coalesce around Murong Bao to start a new resistance against Northern Wei, but Murong Bao resolved to head back to Longcheng. Murong Sheng, suspecting that Lan Han was up to no good, tried to persuade Murong Bao otherwise, but was unable to get him to change his mind, and Murong Sheng fled and hid. When Murong Bao approached Longcheng in early summer 398, Lan Han sent his brother Lan Jia'nan (蘭加難) to welcome Murong Bao but in actuality to guard him. Against the advice of Yu Chong (餘崇), Murong Bao accepted Lan Jia'nan's escort, and right outside Longcheng, Lan Jia'nan executed Yu and Murong Bao. Lan Han would then slaughter most of the Murong clan and take over the empire, but spared Murong Sheng (because Murong Sheng was the husband of one of his daughters), and two months later Murong Sheng would overthrow Lan Han and reestablish Later Yan with himself as its emperor. However, Later Yan would not be a key player again in Chinese military matters, and would fall a decade later.

Танымал мәдениет

2011-2012 жылдары KBS1 телесериалы "Gwanggaeto, The Great Conqueror" батыры Им Хо рөлін сомдаған.