Уолтер Стюарт: Ақылдас, соткер және сатқын ақсүйек
Walter Stewart, Earl of Atholl
Уолтер Стюарт, шотланд ақсұлуы, король Джеймс I-дің құтқарылуына көмектесіп, кейіннен оның өліміне қатысты. Өмірбаяны, сот процесі мен өлім жазасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
14 және 15 ғасырдағы шотланд ақсұлуы
14th and 15th century Scottish nobleman
Уолтер Стюарт, Атолл, Стратхарн және Кейтнес графы (шамамен 1360 – 26 наурыз 1437) – шотланд ақсұлуы, Шотландия королі Роберт ІІ-нің ұлы. Стюарт 1424 жылы Шотландияға қайта оралуы үшін болашақ король Джеймс І-нің құны төленуін қолдады. 1425 жылы ол 21 қазыдан тұратын сот алқасының мүшесі болып, өзінің туысы, Албанидің 2-ші герцогі Мёрдок Стюартты соттап, жазалады. Бірақ, кейін Атолл корольге қарсы шығып, 1437 жылы оны өлтіруге қатысты. Ол кісі өлтіргені үшін сотталып, үш күндей азаптағаннан кейін өлім жазасына кесілді.
Walter Stewart, Earl of Atholl, Strathearn and Caithness (c. 1360 – 26 March 1437) was a Scottish nobleman, the son of Robert II of Scotland. Stewart advocated for the ransom and return to Scotland of the future king in exile, James I, in 1424. In 1425 he served as a member of the jury of 21 which tried and executed his nephew Murdoch Stewart, 2nd Duke of Albany. Eventually, however, Atholl turned against the King and conspired in his assassination in 1437. He was tried for murder and was executed after three days of torture.
Шотландия королі Яков I-нің төлем және оралуы
Стюарт өзінің немере інісі Джеймс I-ді Англия Корольдігінен қайтарып әкелуде белсенділік танытты, бұл 1424 жылы орындалды, және ол жартылай немере інісі, Олбанидің 2-ші герцогы Мёрдок Стюартты соттаған қазылар алқасының мүшесі болды. Нәтижесінде Олбани мен оның екі ұлы өлім жазасына кесілді. Стюарт Шотландияның Бас судьясы және Стратхарн графы болды, бұл атақ бұрын Мализ Грэмге тиесілі болған, ол кейін 1427 жылы Ментейт графы атанды. 1428 жылы ол Кейтнесс аймағын ұлы Аланға берді, бірақ Аланның мұрагерсіз қайтысынан кейін 1431 жылы оны қайтарып алды. Стюарттың Джеймске деген адалдығының шамасы белгісіз. Хроникер Бьюкенен (1582) Джеймсті Шотландияға қайтару және Олбани мен оның балаларына қарсы қолдауында Стюарт әулетінің екі тармағын бір-бірін жою және таққа өзінің жолын ашу үшін жасалған терең жоспарды көреді, сондай-ақ оның туған ағасы Роберт III-ке қатысты бұрынғы заңсыздық айыптауын қайта жаңғыртуға тырысты. Басқалары оның ұлы Дәуіттің түрмеге қамалуы мен одан кейін болған өлімі оны патшаға қарсы бұрғанын айтады.
Stewart was energetic in retrieving his nephew James I from the Kingdom of England, which was accomplished in 1424, and was a member of the jury which tried his half nephew, Murdoch Stewart, 2nd Duke of Albany, and culminated in the execution of Albany and two of his sons. Stewart was made Great Justiciar of Scotland and Earl of Strathearn, with such title being taken from Malise Graham, who subsequently became the Earl of Menteith in 1427. He resigned Caithness to his son Alan in 1428 but regained it on Alan's death without issue in 1431. The depth of Stewart's loyalties to James is unclear. The chronicler Buchanan (1582) saw in his efforts to return James to Scotland and support him against Albany and his children a deep laid plan for those two branches of the House of Stewart to destroy each other – and clear his own way to the throne, reviving the old charge of illegitimacy against his half brother Robert III. Others aver that it was the imprisonment and subsequent death of his son David that turned him against the king.
Джеймс І-нің өлтірілуі
Стюарт патшаға деген ашуының себебі қандай болса да, ол немересі Роберт Стюарт, Атоллдың шебері және сэр Роберт Грэммен бірігіп, Джеймс I-ге қарсы қастандық жасады, нәтижесінде король 1437 жылғы 20 ақпанда қаза тапты. Роберт Стюарт патшаның пәтерлерінің есіктерін ашып, кісі өлтірушілерге Перттегі Доминикан Blackfriars-тағы корольдің жатын бөлмесіне кіруге мүмкіндік берді. Король еден астына тығылды, бірақ оны сэр Роберт Грэм тауып, жеке өзі монархты өлтірді.
Whatever the cause of Stewart's rage against the King, he joined with his grandson Robert Stewart, Master of Atholl, and Sir Robert Graham in a conspiracy against James I, which resulted in the assassination of the king on 20 February 1437. Robert Stewart unbarred the doors to the royal apartments, permitting assassins to enter the King's lodging at the Dominican Blackfriars in Perth. The King hid under the floorboards, only to be discovered by Sir Robert Graham, who personally murdered the monarch.
Уолтер Стюарттың өлімі
Стюарт өзінің ісіне көпшілік қолдау таппады, ал заговоршылар тез арада ұсталды. Олар Эдинбургте сол заман үшін де ерекше және қорқынышты азаптаулар сериясымен сотталып, өлім жазасына кесілді. Оны үш күн бойы азаптап өлтірді. Бірінші күні: оны арбаға отырғызып, көтеріп, құлатып, буын-бұрынды созу үшін күшпен тартыстырды. Содан соң оны ұяға отырғызып, "жанып тұрған темірден жасалған тәж кигізіп", "Барлық сатқындардың патшасы" деген жазуы бар тәж кигізді. Екінші күні: оны кедергіге байлап, Эдинбургтің басты көшесімен сүйреп әкетті (кейбіреулер ол сондай-ақ соқыр етіліп, қызып тұрған темір қыспақтармен азапталғанын айтады, бірақ Бьюкенан тек кедергі туралы ғана еске алады). Үшінші және соңғы күні: оның ішегі тірідей алынып, көз алдында өртелді, ал жүрегі жұлып алынып, өртеліп жіберілді. Соңында, оның денесі басы кесіліп, төрт бөлікке бөлінді, ал бөліктері бүкіл елде көрсетілді.
Stewart had little popular support for his cause, and the conspirators were swiftly apprehended. They were attainted and put to death in Edinburgh by a series of tortures remarkable and hideous even for that era. He was tortured over a period of three days. On the first day: he was put in a cart with a crane, hoist up, dropped, and jerked violently to stretch his joints. He was then placed in a pillory and "crowned with a diadem of burning iron" bearing the inscription "King of all Traitors". On the second day: he was bound to a hurdle and dragged along the high street of Edinburgh (some claim he was also blinded and tortured with red hot iron pincers on this day, but Buchanan speaks only of the hurdle). On the third and final day: he was disembowelled while alive, his entrails burnt before his face, and his heart was torn out and burnt. Finally, his corpse was beheaded and quartered, and the quarters displayed around the realm.